Finansowanie prac remontowych przy zabytkach prywatnych – akredytywa i gwarancja bankowa w służbie zabytkom. Zarys problematyki

Katarzyna Schatt-Babińska

Abstrakt

Financing renovation works on private monuments – letters of credit and bank guarantees in the service of monuments. Outline of issues

According to the law, the owner of a monument must take care of it properly. His duties include carrying out necessary repairs to the monument, including covering their costs (Articles 5 and 28 of the Act of 23rd July 2003 on the Protection of Monuments and the Guardianship of Monuments). This article will analyze the possibility of securing necessary funds for renovation in the event that a monument is sold by the local government to a private investor. Typically, the guarantor of a bilateral agreement is an independent third party. In commercial transactions, a bank is often used as a guarantor (as an independent institution). There are two particularly noteworthy options used by banks in this context: letters of credit and bank guarantees. These are solutions which have been tested and relied upon in trade. So why not make use of proven methods from trade and apply them to the protection of monuments? Although this would require the introduction of specific solutions via legal provisions, it is worth considering such changes, as they could protect monuments from destruction.
 
Streszczenie: Zgodnie z przepisami, właściciel zabytku ma obowiązek opieki i ochrony zabytku, w tym również do przeprowadzenia niezbędnych przy zabytku prac w celu jego zachowania (art. 5 i 28 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami). Ponoszenie kosztów związanych z zachowaniem zabytku jest jednym z obowiązków właściciela. W artykule zostały przeanalizowane możliwości zabezpieczenia niezbędnych funduszy na remont w przypadku sprzedaży prywatnemu inwestorowi zabytku przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego. Dwie instytucje z zakresu prawa bankowego są szczególnie godne uwagi: akredytywa i gwarancja bankowa. Celem opracowania jest zbadanie wykorzystania potencjału tych instytucji w ochronie zabytków.
Słowa kluczowe: akredytywa, gwarancja bankowa, finansowanie prac przy zabytku
References
Archiwum Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków, teczki obiektów: Kamienica Fischera, ul. Piotrkowska 54, nr rej. A/354; Kamienica Rosenbluma, ul. Kościuszki 21; Fabryka Karola Scheiblera, pl. Zwycięstwa 2, nr rej. A/325; Przędzalnia bawełny Henryka Grohmana, ul. Tymienieckiego 22/24, nr rej. A/138.
 
Bujalski S., Łódzkie zabytki popadają w ruinę. Czy można wygrać z CFI?, „Wyborcza Łódź”, 22.01.2016, http://lodz.wyborcza.pl/lodz/1,44788,19510371,lodzkie-zabytki-popadaja-w-ruine-czy-mozna-wygrac-z-cfi.html [dostęp: 1.06.2020].
 
Capiga M., Finanse banków, Wolters Kluwer Polska, Warszawa 2011.
 
Fojcik-Mastalska E. (red.), Prawo bankowe. Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2008.
 
Heropolitańska I., Prawne zabezpieczenia zapłaty wierzytelności, Wolters Kluwer Polska, Warszawa 2018.
 
ICC Global Survey on Trade Finance 2018/Where banks stand on strategy and operations, w: 2018 Global Trade – Securing Future Growth. ICC Global Survey on Trade Finance, International Chamber of Commerce Paris 2018, https://iccwbo.org/content/uploads/sites/3/2018/05/icc-2018-global-trade-securing-future-growth.pdf [dostęp: 1.06.2020].
 
Kawulski A., Prawo bankowe. Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2013.
 
Kidyba A. (red.), Umowy w obrocie gospodarczym. Wzory. Komentarze. Orzecznictwo, Wolters Kluwer Polska, Warszawa 2018.
 
Koleśnik J., Rewieński M., Zabezpieczenia w bankowości – aspekty prawne i wymogi regulacyjne, Wolters Kluwer Polska, Warszawa 2008.
 
Maciejewski A., Spory wynikające z niezasadnego skorzystania przez inwestora z gwarancji bankowej lub ubezpieczeniowej zabezpieczającej należyte wykonanie umowy o roboty budowlane – wybrane zagadnienia, „Przegląd Sądowy” 2017, nr 5.
 
Maśniak D., Interes społeczny a przymus w ubezpieczeniach rolnych i ekologicznych, „Gdańskie Studia Prawnicze” 2012, t. 27.
 
Najwyższa Izba Kontroli o ochronie zabytków, https://www.nik.gov.pl/aktualnosci/nik-o--ochronie-zabytkow.html [dostęp: 1.06.2020].
 
Narożny T., Czynności kredytowe banku – zagadnienia prawne, Wydawnictwo Zarządzanie i Finanse, Warszawa 2000.
 
Odpowiedź podsekretarza stanu w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego – z upoważnienia ministra – na interpelację nr 9707 w sprawie zespołu pałacowo-parkowego w Gorzanowie, pow. kłodzki, woj. dolnośląskie, http://orka2.sejm.gov.pl/IZ6.nsf/main/1D8AC1BC [dostęp: 1.06.2020].
 
Ofiarski Z., Prawo bankowe, Wolters Kluwer Polska, Kraków 2004.
 
Pisuliński J., Niektóre zagadnienia związane z gwarancją bankową, „Prawo Bankowe” 1998, nr 4.
 
Pisuliński J., Prawo bankowe, LexisNexis, Warszawa 1999.
 
Redakcja glosy, materiały źródłowe Narodowego Banku Polskiego, pismo z dnia 8 sierpnia 1996 r. Narodowy Bank Polski Zespół ds. Interpretacji Prawnych NB/ZIP/680/96 kredytywa „stand-by” a gwarancja bankowa, LEX Glosa 1997/9/22-26.
 
Rozbicka M. (red.), Raport o stanie zachowania zabytków nieruchomych w Polsce. Zabytki wpisane do rejestru zabytków (księgi rejestru A i C), Narodowy Instytut Dziedzictwa, Warszawa 2017.
 
Schatt-Babińska K., Z abytki n ieruchome w r ękach p rywatnych – historia, z agadnienia o chrony i konserwacji na przykładach obiektów wpisanych do rejestru zabytków w Łodzi, praca doktorska przygotowana pod kierunkiem prof. dr. hab. K. Stefańskiego, obroniona 16.01.2020 r. na Wydziale Filozoficzno-Historycznym Uniwersytetu Łódzkiego.
 
Smykla B., Prawo bankowe. Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 2011.
 
Solisz I., Podsumowanie działań OWKZ w zakresie zagrożonych pałaców, http://www.wuozopole.pl/18-polecamy/edd/18-obiekty-zagrozone [dostęp: 1.06.2020].
 
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Dz. U. z 2018 r., poz. 1314.
 
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, tekst jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 65 ze zm.
 
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe, tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2357 ze zm.
 
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 1396 ze zm.
 
Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, tekst jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 282 ze zm.
 
Ustawa z dnia 22 czerwca 2017 r. o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz niektórych innych ustaw, Dz. U. poz. 1595.
 
Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 31 października 1996 r., sygn. akt I ACr 834/96, OSA 1998/4/16, LEX nr 32837.
 
Wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 9 kwietnia 2015 r., sygn. akt VI ACa991/14, LEX nr 1754030.
 
Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 grudnia 1996 r., sygn. akt I CKU 30/96, LEX nr 1095807.
 
Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 marca 2013 r., sygn. akt I CSK 630/12, LEX nr 1341650.
 
Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 września 2013 r., sygn. akt II CSK 670/12, OSNC 2014/5/53.
 
Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 listopada 2013 r., sygn. akt I CSK 90/13, LEX nr 1480005.
 
Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 września 2016 r., sygn. akt CSK 524/15, LEX nr 2153422.
 
Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 lipca 2008 r., sygn. akt III SA/Kr 613/07, LEX nr 498212.
 
Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 stycznia 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 662/18, LEX nr 2638745.
 
Zalasińska K., Narodowy Fundusz Ochrony Zabytków – w kierunku systemowych zmian w ochronie zabytków, „Cenne, Bezcenne, Utracone” 2019, nr 1-2, http://cennebezcenne.pl/wpcontent/uploads/2019/09/2019-1-2-ZALASINSKA.pdf [dostęp: 1.06.2020].
 
Zoll F. (red.), Prawo bankowe. Komentarz, Wydawnictwo Zakamycze, Kraków 2005.

Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line.

Pierwotną formą czasopisma jest wersja papierowa.