„Naród słabych i skrzywdzonych”. Wojny i rewolucje lat 1914–1921 w pamięci młodzieży żydowskiej okresu międzywojennego

Kamil Kijek

Abstrakt

The article presents the experience of the years of World War I and revolutions as remembered by Polish Jewish adolescents in the 1930s. The author attempts to answer the question what was the common meaning attributed to the representations of the war years among young people coming from different strata  of interwar Polish Jewish society, as well as the social and political signicance of these representations.

References

Awakening Lives. Autobiographies of Jewish Youth in Polish before the Holocaust, red. Jeffrey Shandler, New Haven 2002.

Bassok Ido, Le-szeelat erchan ha-histori szel otobiografijot benej-noar me-osaf JIWO, „Madej Jahadut” 44 (2007).

Bassok Ido, Neorim we-archej neorim be-tenuat ha-noar ha-Polani sze-bein ha-milchamot, [w:] Kijum we-szewer. Jehudej Polin le-dorotechem, red. Israel Bartal, Israel Gutman, t. 2: Chewra, tarbut, leumijut, Jerozolima 2001.

Cała Alina, Żyd – wróg odwieczny? Antysemityzm w Polsce i jego źródła, Warszawa 2012.

Fishman David E., Musar and Modernity: The Case of Novarodek, „Modern Judaism” 8 (1988).

Frankel Jonathan, The Paradoxical Politics of Marginality. Thoughts on the Jewish Situation During the Years 1914–1921, „Studies in Contemporary Jewry” 4 (1988).

From a Ruined Garden: The Memorial Books of Polish Jewry, red. Jack Kugelmas, Jonathan Boyarin, Bloomington 1998.

Guttman Israel, Polish Antisemitism Between the Wars. An Overview, [w:] The Jews of Poland Between Two World Wars, red. Yisrael Gutman, Ezra Mendelsohn, Jehuda Reinhartz, Chone Schmeruk, Hanover–London 1989.

Kijek Kamil, Między uniwersalną nauką a narodową polityką. Charakter projektu badań nad młodzieżą Żydowskiego Instytutu Naukowego (JIWO) w Polsce międzywojennej, “Kwartalnik Historii Żydów” (2010).

Kijek Kamil, Radykalizm polityczny sztetłowej młodzieży okresu międzywojennego, [w:] Zagłada Żydów na polskiej prowincji, red. Adam Sitarek, Michał Trębacz, Ewa Wiatr, Łódź 2012.

Kijek Kamil, Świadomość i socjalizacja polityczna ostatniego pokolenia Żydów Polskich w II Rzeczypospolitej, niepublikowana praca doktorska, Instytut Historii PAN, Warszawa 2013.

Kirshenblatt-Gimblett Barbara, Coming of Age in the Thirties: Max Weinreich, Edward Sapir and Jewish Social Science, „YIVO Annual” (1996).

Kligsberg Moses, Child and Adolescent Behavior under Stress. An analytical Topical Guide to a Collection of Autobiographies of Jewish Young Men and Women in Poland (1932–1939) in the Possession of the YIVO Institute for Jewish Research, New York 1965.

Korzec Paweł, Anti-Semitism in Poland as an Intellectual, Social, and Political Movement, [w:] Studies on Polish Jewry 1919–1939. The Interplay of Social, Economic and Political Factors in Struggle of a Minority for Its Existence, red. Joshua A. Fischman, NewYork 1974.

Marcus Joseph, Social and Political History of the Jews in Poland, 1919–1939, Berlin–New York–Amsterdam 1983.

Marcus Moseley, Life, Literature: Autobiographies of Jewish Youth in Interwar Poland, „Jewish Social Studies” 7 (2001).

Mendelsohn Ezra, On Modern Jewish Politics, New York 1993.

Mendelsohn Ezra, Zionism in Poland The Formative Years 1915–1926, New Heaven–London 1981.

Michlic Joanna, Anti-Jewish Violence in Poland, 1918–1939 and 1945–1947, „Polin”4 (2000).

Nowogródzki Emanuel, Żydowska Partia Robotnicza Bund w Polsce w latach 1915–1939, Warszawa 2005.

Prusin Alexander V., ’The Stimulus Qualities’ of a Scapegoat: The Etiology of Anti-Jewish Violence in Eastern Poland, 1918–1920, „Simon Dubnow Institute Yearbook” 4 (2005).

Steinlauf Michael C., Jewish Politics and Youth Culture in Interwar Poland, [w:] The Emergence Of Modern Jewish Politics: Bundism And Zionism In Eastern Europe, red. Zvi Gitelman, Pittsburgh 2003.

Tam był kiedyś mój dom. Księgi pamięci gmin żydowskich, red. Monika Adamczyk-Garbowska, Adam Kopciowski, Andrzej Trzciński, Lublin 2009.

Tokarska-Bakir Joanna, Okrzyki pogromowe. Studia z antropologii historycznej Polski z lat 1939–1946, Warszawa 2012.

Wróbel Piotr, Przed odzyskaniem niepodległości, [w:] Najnowsze dzieje Żydów w Polsce, red. Jerzy Tomaszewski, Warszawa 1993.

Wróbel Piotr, The Kaddish Years: Anti-Jewish Violence in East Central Europe, 1918–1921, „Simon Dubnow Institute Yearbook” 4 (2005).

Zaremba Marcin, Wielka Trwoga. Polska 1944–1947, Kraków 2012.

Zieliński Konrad, Stosunki polsko-żydowskie na ziemiach Królestwa Polskiego w latach pierwszej wojny światowej Lublin 2005.