Współczesne syntezy dziejów Żydów w Polsce. Próba przeglądu

Piotr J. Wróbel

Abstrakt
Po II wojnie światowej Polska stała się państwem jednolitym etnicznie. Mniejszości narodowe pozostały na terenach znajdujących się za przesuniętą granicą wschodnią, a ich członkowie w znacznej mierze ulegli eksterminacji, zostali zmuszeni do wyjazdu lub przesiedleni i rozproszeni na tzw. Ziemiach Odzyskanych. Narzucone Polsce władze zadbały, aby zanikła także pamięć o mniejszościach. Z wielu powodów szczególnie starannie i z dużym powodzeniem wymazywano pamięć o Żydach. Nie wiedziały o nich prawie nic dwa pokolenia młodych Polaków. Starsi unikali na ogół tego tematu. Sytuacja zmieniła się wraz z dezintegracją autorytarnego systemu rządzenia w Polsce. Wytworzona przez cenzurę i naciski polityczne intelektualna i informacyjna próżnia szybko się wypełniła. Od połowy lat osiemdziesiątych XX w. coraz więcej Polaków interesowało się historią Żydów, również liczba publikacji na ten temat rosła lawinowo. Obecnie Polska jest obok Stanów Zjednoczonych i Izraela jednym z najważniejszych światowych centrów badań nad przeszłością Żydów.