Homoerotyka i autocenzura. Nowe spojrzenie na wczesną twórczość poetycką Szmuela Jankewa Imbera

Adam Stepnowski

Abstrakt

Homoerotics and self-censorship: New views on the early poetry of shmuel yankev imber

This article explores queer traits in the early poetry of Shmuel Yankev Imber. The paper identifies those spaces, where the sexual identity of the lyrical “I”was fluid and defied the sexual, social and literary norms of the poet’s time. The article emphasizes acts of self-censorship that occurred within Imber’s oeuvre in the short period between 1909 and 1914 when the poet published his second book. The article also discusses the social and literary context in which Imber lived and worked.

Słowa kluczowe: studia queer, poeci żydowscy, poezja jidysz, homoseksualizm, autocenzura, Szmuel Jankew Imber / queer studies, Jewish poets, Yiddish poetry, homosexuality, self-censorship, Shmuel Yankev Imber
References
1. Źródła archiwalne
 
Ha-Sifrija ha-leumit – archijonim, Archijon Melech Rawicz, ARC. 4*, 1540 12 87.12, AC-4377, AC-4378.
 
2. Źródła opublikowane
 
Glatsztejn, Jankew, Szmuel Jankew Imbers biografie, „Der Tog-Morgn Żurnal” (2 lutego 1969).
 
Imber Szmuel Jankew, Pieśń i dusza Oscara Wilde’a, Warszawa–Kraków 1934.
 
Imber Szmuel Jankew, Rojznbleter, Wilne 1914.
 
Imber Szmuel Jankew, Wos ich zing un zog, Lwów 1909.
 
Szpicer Cwi, Di erszte szwalben, „Dos Naje Lebn” (1911), nr 5.
 
Zadarecki Tadeusz, Der majster fun wort Sz. J. Imber un zajn publicistisze kamf kegn antisemitizm, „Dos Naje Lebn” nr 67 (348).
 
3. Opracowania
 
Antologia poezji żydowskiej, wybór i oprac. Salomon Łastik, Arnold Słucki, Warszawa 1983.
 
Antologia poezji żydowskiej, wybór i tłum. Samuel Hirszhorn, Warszawa 1921.
 
Antołohija jewrejskoji poezji. Ukrajins’ki perekłady z jidyszu, red. Wełwł Czernin, Wałerija Bohusławs’ka, Kyiw 2011.
 
Boyarin Daniel, Unheroic Conduct: The Rise of Heterosexuality and the Invention of the Jewish Man, London 1997.
 
Burzyńska Anna, Markowski Michał Paweł, Teorie literatury XX wieku. Podręcznik, Kraków 2006.
 
Fout John C., Sexual Politics in Wilhelmine Germany: The Male Gender Crisis, Moral Purity, and Homophobia, „Journal of the History of Sexuality” 2 (1992), nr 3.
 
Gutowski Wojciech, Miłość śmierci i energia rozkładu. O młodopolskiej wyobraźni nekrofilskiej, „Pamiętnik Literacki” 80 (1989), nr 1.
 
Halper Shaun Jacob, Coming out of the Hasidic Closet: Jiří Mordechai Langer (1894–1943) and the Fashioning of Homosexual-Jewish Identity, „The Jewish Quarterly Review” 101 (2011), nr 2.
 
[Kejtelman Jechezkiel] Jud. Kuf., Imber Szmuel-Jankew, [w:] Leksikon fun der najer jidiszer literatur, t. 1: alef–bejs, Nju Jork 1956.
 
Kosofsky Sedgwick Eve, Epistemology of the Closet, Los Angeles 1990.
 
Liptzin Sol, The Maturing of Yiddish Literature, New York 1970.
 
Lisek Joanna, Kol isze. Głos kobiet w poezji jidysz (od XVI w. do 1939 r.), Sejny 2018.
 
Lubaszewska Antonina, Życie – śmierci doskonałość. Młodopolska antropologia śmierci i literacki świat wartości, Kraków 1995.
 
Moslener Sara, Virgin Nation: Sexual Purity and American Adolescence, New York 2015.
 
Parush Iris, Reading Jewish Women: Marginality and Modernization in Nineteenth--Century Eastern European Jewish Society, tłum. Saadya Sternberg, Waltham 2004.
 
Rawicz Melech, Szmuel Jankew Imber, [w:] tenże, Majn leksikon, t. 1, Montreal 1945.
 
Rejzen Zalman, Leksikon fun der jidiszer literatur, prese un filologie, t. 1: alef–jud, Wilne 1926.
 
Ruta Magdalena, „Asy czystej rasy”, czyli Samuela Jakuba Imbera spojrzenie na relacje polsko-żydowskie, „Studia Judaica” 21 (2018), nr 2.
 
Scheindlin Raymond P., Wine, Women, and Death: Medieval Hebrew Poems on the Good Life, New York 1986.
 
Seidman Naomi, A Marriage Made in Heaven: The Sexual Politics of Hebrew and Yiddish, Los Angeles 2011.
 
Queer Theory and the Jewish Question, red. Daniel Boyarin, Daniel Itzkovitz, Ann Pellegrini, New York 2003.
 
Weiman-Kelman Zohar, “So the Kids Won’t Understand”: Inherited Futures of Jewish Women Writers, Los Angeles 2012.