„Parlamenty matek i sióstr”. Żydowska Żeńska Służba Społeczna w getcie warszawskim

Agnieszka Żółkiewska

Abstrakt

“Parliaments of Mothers and Sisters”: Jewish Women’s Social Service in the Warsaw Ghetto

The article explores a broad range of social and aid activities of Jewish women in the Warsaw Ghetto under the aegis of the Jewish Organization for Social Care, known as Jewish Social Self-Help (JSS). Due to hard living conditions, those women were forced into increased outside activities, as well as taking protective actions in aid of strangers, individuals, and families alike. They founded women’s clubs in every house, alongside with many public soup kitchens, common rooms, day care centers and so-called children’s corners, the staff of which would consist mainly of women. All these facilities together formed the largest chain of self-help centers, next to the numerous ghetto House Committees.

Słowa kluczowe: getto warszawskie, Koła Pań, Żeńska Służba Społeczna, Żydowska Samopomoc Społeczna, Komitety Domowe, Warsaw Ghetto, Women’s Circles, Women’s Social Service, Jewish Social Self-Help, House Committees
References

1. Źródła opublikowane

Archiwum Ringelbluma. Konspiracyjne Archiwum Getta Warszawy, t. 5: Getto warszawskie. Życie codzienne, oprac. Katarzyna Person, Warszawa 2011.

Archiwum Ringelbluma. Konspiracyjne Archiwum Getta Warszawy, t. 26: Utwory literackie z getta warszawskiego, oprac. Agnieszka Żółkiewska, Marek Tuszewicki, Warszawa 2017.

Archiwum Ringelbluma. Konspiracyjne Archiwum Getta Warszawy, t. 27: Żydowska Samopomoc Społeczna w Warszawie (1939–1943), oprac. Aleksandra Bańkowska, Maria Ferenc Piotrowska, Warszawa 2017.

Archiwum Ringelbluma. Konspiracyjne Archiwum Getta Warszawy, t. 29: Pisma Emanuela Ringelbluma, oprac. Joanna Nalewajko-Kulikov, Warszawa 2018.

Archiwum Ringelbluma. Konspiracyjne Archiwum Getta Warszawy, t. 29a: Pisma Emanuela Ringelbluma z bunkra, oprac. Eleonora Bergman, Tadeusz Epsztein, Magdalena Siek, Warszawa 2018.

Archiwum Ringelbluma. Konspiracyjne Archiwum Getta Warszawy, t. 31: Pisma Pereca Opoczyńskiego, oprac. Monika Polit, Warszawa 2017.

Archiwum Ringelbluma. Konspiracyjne Archiwum Getta Warszawy, t. 34: Getto warszawskie, cz. II, red. Tadeusz Epsztein, Warszawa 2016.

Auerbach Rachela, Pisma z getta warszawskiego, oprac. Karolina Szymaniak, tłum. Karolina Szymaniak, Anna Ciałowicz, Warszawa 2016.

Brandwajn-Ziemian Janina, Młodość w cieniu śmierci, Łódź 1990.

„Gazeta Żydowska” 19401942.

Jidiszer gezelszaftlercher leksikon Pojlin I Warsze, red. Ruwn Feldszuh (Ben-Szem), Warsze 1939.

Tomkiewicz Mina, Bomby i myszy. Powieśćmieszczańska, Warszawa 2020.

2. Opracowania

Berman Adolf, Wos der gojrl hot mir baszert. Mit Jidn in Warsze 1939–1942, Jeruszalajim 1980.

Połomski Franciszek, Aspekty rasowe w postępowaniu z robotnikami przymusowymi i jeńcami wojennymi III Rzeszy (1939–1945), Wrocław 1976.