Factual Imperfective Contexts in Polish

Dorota Klimek-Jankowska

Abstrakt

W niniejszym artykule przedstawiamy wyniki badań dotyczących różnic w użyciu formy aspektowej czasownika w kontekstach ogólnofaktycznych w języku polskim. W badaniu przeprowadzono ankietę internetową, w której uczestnicy z Polski zachodniej i wschodniej zostali poproszeni o uzupełnienie brakujących czasowników w dwóch rodzajach kontekstów ogólnofaktycznych: (i) w kontekstach, w których wydarzenie jest w presupozycji, oraz (ii) w kontekstach, w których wydarzenie jest w asercji. Zaobserwowano, że aspekt dokonany preferowany jest w kontekstach typu pierwszego, a niedokonany w kontekstach typu drugiego w obu regionach Polski. Ponadto aspekt niedokonany jest częściej stosowany w obydwu typach kontekstów ogólnofaktycznych na wschodzie Polski. W badaniu wyjaśniono zaobserwowane preferencje w użyciu form aspektowych, odwołując się do interakcji między relacją retoryczną Elaboracji a (nie)określoności zmiennej czasowej (wprowadzonej w reprezentacji składniowej na poziomie frazy aspektowej) w odniesieniu do funkcji mapującej dane wydarzenie względem odcinka czasu, w którym to wydarzenie miało miejsce. Istotną rolę w proponowanej analizie odgrywa teoria dekompozycji wydarzenia w składni pierwszej fazy.

ABSTRACT

This study aims to account for the microvariation in aspect choices in factual imperfective contexts in Polish. To this goal an online questionnaire was conducted in which the participants from western and eastern Poland were asked to fill in the missing verbs in presuppositional and existential factual contexts involving an Elaboration coherence relation. The study shows that perfective aspect is preferred in presuppositional factual contexts and imperfective is preferred in existential factual contexts in both regions. Additionally, imperfective is generally more often used in factual contexts in eastern Poland than in western Poland. The study accounts for the observed preferences by resorting to the interaction between the Elaboration relation and (in)definiteness of the temporal variable (introduced at the level of AspP) with respect to the temporal trace of a complex event decomposed in the first phase syntax.

* This work was supported by the OPUS 5 HS2 grant (DEC-2013/09/B/HS2/02763) from the Polish National Science Center (NCN). 

Słowa kluczowe: konteksty faktualne, aspekt niedokonany, relacja retoryczna Elaboracji, język polski, zróżnicowanie językowe, ankieta internetowa / factual imperfective, imperfective aspect, Elaboration, Polish, microvariation, online questionnaire
References

Altshuler Daniel (2010). Aspect in English and Russian flashback discourses. In Atle Gronn, Irina Marijanovic (eds.), Russian in Contrast, vol. 2(1), 75–107. Oslo: University of Oslo (Oslo Studies in Language).

Altshuler Daniel (2012). Aspectual meaning meets discourse coherence: A look at the Russian imperfective. Journal of Semantics 29(1), 39–108.

Altshuler Daniel (2013). There is no neutral aspect. In Semantics and Linguistic Theory: Proceedings of SALT 23, Santa Cruz 2013, 40–62.

Altshuler Daniel (2014). A typology of partitive aspectual operators. Natural Language and Linguistic Theory 32(3), 732–775.

Borik Olga (2002). Aspect and Reference Time. Utrecht: LOT Dissertation Series 64.

Borik Olga (2006). Aspect and Reference Time. Oxford: Oxford University Press.

Borik Olga, Gehrke Berit (2018). Imperfective past passive participles in Russian. In Denisa Lenertová, Roland Meyer, Radek Šimík, Luka Szucsich (eds.), Advances in Formal Slavic Linguistics, 53–76. Berlin: Language Science Press.

Borik Olga, Gehrke Berit (2019). Against the Notion of Fake Imperfectivity. Presented at SinFonIJA 12, Brno, September 13, 2019.

Büring Daniel (1999). Topic. In Peter Bosh, Rob Van der Sandt (eds.), Focus: Linguistic, Cognitive, and Computational Perspectives, 142–165. Cambridge: Cambridge University Press.

Deo Ashwini (2009). Unifying the imperfective and the progressive: Partitions as quantificational domains. Linguistics and Philosophy 32(5), 475–521.

Chomsky Noam (2001). Derivation by phase. In Michael Kenstowicz (ed.), Ken Hale: A Life in Language, 1–52. Cambridge, MA: MIT Press.

Chomsky Noam (2004). Beyond explanatory adequacy. In Adriana Belletti (ed.), Structure and Beyond. The Cartography of Syntactic Structures, 104–131. Oxford: Oxford University Press.

Chomsky Noam (2005a). Three factors in language design. Linguistic Inquiry 36(1), 1–22.

Chomsky Noam (2005b). On Phases. Cambridge, MA: MIT Press.

Cipria Alicia, Roberts Craige (2000). Spanish Imperfecto and Preterito: Truth conditions and aktionsart effects in a situation semantics. Natural Language Semantics 8(4), 297–347.

Dickey Stephen (2000). Parameters of Slavic Aspect: A Cognitive Approach. Stanford: CSLI Press.

Durst-Andersen Per (1992). Mental Grammar: Russian Aspect and Related Issues. Columbus Ohio: Slavica.

Filip Hana (2017). The semantics of perfectivity. Italian Journal of Linguistics 29(1), 167–200.

Frąckowiak Ewelina (2015). Understanding Situation and Viewpoint Aspect in Polish through Dative Anticausative Constructions and Factual Imperfectives. Ottawa, Canada: University of Ottawa, PhD dissertation.

Gehrke Berit (2019). Against the Notion of Fake Imperfectivity. Presented at TbiLLC 2019 Thirteenth International Tbilisi Symposium on Language, Logic and Computation, Batumi, September 16–20, 2019.

Grice Paul (1989). Studies in the Way of Words. Harvard: Harvard University Press.

Gronn Atle (2004). The Semantics and Pragmatics of the Russian Factual Imperfective. Oslo: Acta Humaniora.

Hacquard Valentine (2006). Aspects of Modality. Cambridge, MA: MIT, PhD dissertation. Halle Morris, Marantz Alec (1993). Distributed morphology and the pieces of inflection. In Kenneth Hale, Samuel Jay Keyser (eds.), The View from Building 20, 111–176. Cambridge, MA: MIT Press.

Hobbs Jerry (1985). On the coherence and structure of discourse. In Livia Polanyi (ed.), The Structure of Discourse, Norwood: Ablex.

Kamp Hans, Rohrer Christian (1983). Tense in texts. In Rainer Bäuerle, Christoph Schwarze, Arnim von Stechow (eds.), Meaning, Use and Interpretation of Language, 250–269. Berlin: Mouton de Gruyter.

Karttunen Lauri (1973). Presupositions of compound sentences. Linguistic Inquiry 4, 167–193.

Klimek-Jankowska Dorota (2012). Imperfective and perfective habituals in Polish: A bi-directional OT account of variation and ambiguity. Journal of Language, Logic and Information 21(1), 31–52.

Lascarides Alex, Asher Nicholas (1993). Temporal interpretation, discourse relations and commonsense entailment. Linguistics and Philosophy 16, 437–493.

Lascarides Alex, Asher Nicholas (2003). A Logics of Conversation. Cambridge: Cambridge University Press.

Mueller-Reichau Olav (2018). General-factual perfectives: On an asymmetry in aspect choice between western and eastern Slavic languages. In Denisa Lenertová, Roland Meyer, Radek Šimík, Luka Szucsich (eds.), Advances in Formal Slavic Linguistics, 289–311. Berlin: Language Science Press.

Ramchand Gillian C. (2004). Time and the event: The semantics of Russian prefixes. Nordlyd 32(2) (Special Issue on Slavic Prefixes), 323–361.

Ramchand Gillian C. (2008a). Perfectivity as aspectual definiteness: Time and the event in Russian. Lingua 118(11), 1690–1715.

Ramchand Gillian C. (2008b). Verb Meaning and the Lexicon. A First Phase Syntax. Cambridge: Cambridge University Press.

Smith Carlota (1991). The Parameter of Aspect. Dordrecht: Kluwer.

Stalnaker Robert (1973). Presuppositions. Journal of Philosophical Logic 2(4), 447–457.

Śmiech Witold (1971). Funkcje Aspektow Czasownikowych we Wspołczesnym Języku Ogolnopolskim. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.

Tatevosov Sergei (2011). Severing perfectivity from the verb. Scando-Slavica 57, 216–244.

Tatevosov Sergei (2015). Severing imperfectivity from the verb. In Gerhild Zybatow, Petr Biskup, Marcel Guhl, Claudia Hurtig, Olav Mueller-Reichau, Maria Yastrebowa (eds.), Formal Description of Slavic Languages: Proceedings of FDSL 10, Leipzig 2013, 465–494. Frankfurt am Main: Peter Lang.

Tatevosov Sergei (2020). On the Aspectual Architecture of Russian. Unpublished manuscript. Von Fintel Kai (2008). What is presupposition accommodation, again? Philosophical Perspectives 22.1, 137–170.

Willim Ewa (2006). Event, Individuation and Countability. A Study with Special Reference to English and Polish. Kraków: Jagiellonian University Press.

Wróbel Henryk (2001). Gramatyka języka polskiego [The grammar of Polish]. Kraków: Od Nowa.

Zinova Yulia, Filip Hana (2014). Meaning components in the constitution of Russian verbs: Presuppositions or implicatures? Proceedings of Semantics and Linguistic Theory (SALT) 24, 353–372.

Zinova Yulia (2016). Russian Verbal Prefixation: A Frame Semantic Analysis. Düsseldorf: Heinrich Heine University, PhD dissertation.

Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana w internecie.

Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line