Phonetic Reduction of Intervocalic [w] in Contemporary Polish

Sylwester Jaworski

Abstrakt

Przedstawione w artykule wyniki analizy akustycznej opisują częstotliwość, z jaką międzywokaliczna głoska [w] jest usuwana ze strumienia mowy. Analizie poddano wypowiedzi 20 rodzimych użytkowników języka polskiego, których poproszono o opowiedzenie fabuły filmu, w którym główną postacią jest kobieta. Wyniki analizy akustycznej wskazują, że w ok. 25% przypadków międzywokaliczne [w] nie jest wymawiane, jeśli stanowi element końcówki fleksyjnej czasownika, np. -ała, -iła, -yła. W takich przypadkach trajektorie formantów, jak również ich intensywność, nie wskazywały na obecność półsamogłoski [w] pomiędzy samogłoskami lub zmiany te były tak niewielkie, że nie wywoływały akustycznego wrażenia głoski [w]. W badaniu nie stwierdzono przypadków usunięcia [w], jeśli dźwięk ten znajdował się w podstawie słowotwórczej, np. w słowach skała, szkoła.

ABSTRACT

This paper reports the results of an acoustic study concerned with deletion of intervocalic [w] in contemporary Polish. The data for analysis were obtained by asking twenty monolingual native speakers of Polish, ten males and ten females, to tell the story of  a film or a book whose protagonist was female. The results revealed that approximately 25% of the sound combinations in question were reduced phonetically to a vowel geminate. In cases of deletion, the formant trajectories of the examined sound sequences either did not show any signs of the glide or the expected drop in formant frequencies throughout the glide section is so slight that it is rather unlikely to produce an auditory impression of a [w] sound. Importantly, in the analysed recordings, w-dropping affects only the glide elements found in various verb forms, while intervocalic [w] appears to be resistant to deletion in the few cases where the glide constitutes an element of the stem, e.g. in the nouns skała ‘rock’and szkoła ‘school’.

Słowa kluczowe: Polish, phonetic reduction, acoustic analysis, język polski, redukcja fonetyczna, analiza akustyczna
References

Boersma Paul, Weenink David (2018). Praat: Doing phonetics by computer (version 6.0.37). Accessed March 18th 2018.

Brinton Laurel (2000). The Structure of Modern English. Amsterdam: John Benjamins Publishing Company.

Bybee Joan (1994). A view of phonology from a cognitive and functional perspective. Cognitive Linguistics 5‒4, 285‒305.

Bybee Joan (1999). Usage-based phonology. In Functionalism and Formalism in Lingustics, Michael Darnell, Edith Moravcsik, Frederick Newmayer, Michael Noonan and Kathleen Wheatley (eds.), 211‒242. Amsterdam: John Benjamins Publishing Company.

Bybee Joan (2001). Phonology and Language Use. Cambridge: Cambridge University Press. 

Bybee Joan (2006). From usage to grammar: The mind’s response to repetition. Language 82(4), 711‒733.

Bybee Joan (2013). Usage-based theory and exemplar representations of constructions. In The Oxford Handbook of Construction Grammar, Thomas Hoffman, Graeme Trousdale (eds.), 49‒69. Oxford: Oxford University Press.

Bybee Joan, Beckner Clay (2010) Usage-based theory. In The Oxford Handbook of Linguistic Analysis, Bernd Heine, Heiko Narrog (eds.), 827‒856. Oxford: Oxford University Press.

Dias Vera Javier E. (2008). How the phoneme inventory changes its shape: A cognitive approach to phonological evolution and change. A Journal of English and American Studies 37, 11‒22.

Cruttenden Alan. (1996). Gimson’s Pronunciation of English. London: Arnold. 

Francis Nelson W., Kučera Henry (1982). Frequency Analysis of English Usage. Boston: Houghton Mifflin.

Hualde Jose I. (2005). The Sounds of Spanish. New York: Cambridge University Press. 

Jaskuła Krzysztof (2014). Intervocalic elision of labials in Polish. In Crossing Phonetics-Phonology Lines, Eugeniusz Cyran, Jolanta Szpyra-Kozłowska (eds.), 63‒74.

Newcastle upon Tyne: Cambridge Scholars Publishing. 

Jaworski Sylwester (2009). Inertial and non-inertial phonological processes. Poznań Studies in Contemporary Linguistics 45(1), 103‒129.

Jaworski Sylwester, Gillian Edward (2011). On the phonetic instability of the Polish rhotic /r/. Poznań Studies in Contemporary Linguistics 47(2), 380‒398.

Kaźmierski Kamil (2019). The reduction of intervocalic /w/ in Polish. In Phonology, Its Faces and Interfaces, Sounds – Meaning – Communication, Jolanta Szpyra-Kozłowska, Eugeniusz Cyran (eds.), 201‒218. Berlin: Peter Lang Publishing Group.

Klemensiewicz Zenon (1986). Podstawowe wiadomości z gramatyki języka polskiego. 14th edition. Warszawa: PWN.

Labov William (1994). Principles of Linguistic Change: Internal Factors. Oxford: Wiley-Blackwell.

Ladefoged Peter, Maddieson Ian (1996). The Sounds of the World’s Languages. Oxford: Blackwell Publishing.

Langacker Robert (1987). Foundations of Cognitive Grammar. Standford, CA: Standford University Press.

Laskowski Roman (1998). Paradygmatyka. Czasownik. In Gramatyka współczesnego języka polskiego. Morfologia, Renata Grzegorczykowa, Roman Laskowski, Henryk Wrobel (eds.), 225‒269.Warszawa: PWN.

Lipski John (1984). On the weakening of /s/ in Latin American Spanish. Zeitschrift für Dialektologie und Linguistik 51(1), 31‒43.

Lipski John (1999). The many faces of Spanish /s/-weakening: (Re)alignment and ambisyllabicity. In Advances in Hispanic Linguistics, Javier Gutierrez-Rexach, Fernando martĺnez-gil (eds.), 198‒213. Somerville, MA: Cascadilla Press.

Lisker Leigh (1957). Minimal cues for separating /w, r, l, y/ in intervocalic position. Word 13(2), 256‒267.

Madelska Liliana (2005). Słownik wariantywności fonetycznej współczesnej polszczyzny. Krakow: Collegium Columbinum.

Mompean-Gonzales Jose (2004). Category overlap and neutralization: The importance of speakers’ classifications in phonology. Cognitive Linguistics 15(4), 429‒469.

Nathan Geoffrey S. (1996). Steps towards a cognitive phonology. In Bernard Hurch, Richard Rhodes (eds.), Natural Phonology: The State of the Art. Berlin: Mouton de Gruyter, 107–120.

Nathan Geoffrey S. (2007). Phonology. In The Oxford Handbook of Cognitive Linguistics, Dirk Geeraets, Hubert Cuyckens (eds.), 611‒631. Oxford: Oxford University Press.

Nathan Geoffrey S. (2008). Phonology: A Cognitive Grammar Introduction. Amsterdam: John Benjamins Publishing Company.

Navarro Tomas Tomas (1957). Manual de pronunciación espanola. New York: Herner Publishing Company.

Penny Ralph (2000). Variation and Change in Spanish. Cambridge: Cambridge University Press.

Rubach Jerzy (1984). Cyclic and Lexical Phonology: The Structure of Polish. Dordrecht: Foris.

Shockey Linda (2003). Sound Patterns of Spoken English. Oxford: Blackwell Publishing.

Short David (1993). Czech. In The Slavonic Languages, Bernard Comrie, Greville Corbett (eds.), 455‒532. London: Routledge.

Stone Gerald (1993). Sorbian. In The Slavonic Languages, Bernard Comrie, Greville Corbett (eds.), 593‒684. London: Routledge.

Strutyński Janusz (1996). Gramatyka polska. Krakow: Księgarnia Akademicka.

Sussex Roland, Paul Cubberley (2006). The Slavic Languages. Cambridge: Cambridge University Press.

Tokarski Jan (2001). Fleksja polska, 3rd edition. Warszawa: PWN.

Wells John C. (2000). The Longman Pronunciation Dictionary. Edinburgh: Longman.

Wierzchowska Bożena (1980). Fonetyka i fonologia języka polskiego. Wrocław: Ossolineum.

Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana w internecie.

Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line