Instytucjonalne przeobrażenia praktyk muzealnych – przypadek Muzeum (Historii) Jugosławii w Belgradzie

Magdalena Bogusławska

Abstrakt

Institutional Transformations of Museum Practices – the Case of the Museum of Yugoslavia in Belgrade

The article deals with institutional transformations of the Museum of Yugoslavia in Belgrade and their influence on the exhibition policy and practice of institution. Belgrade museum, initially functioning as a spatial and symbolic centre of Yugoslav political religion focused on the cult of Josip Broz Tito, today tries to realize the formula of a modern historical museum focused on the deconstruction of a mythologized image of socialist Yugoslavia and a critical presentation of the discourse of remembrance of this experience. The aim of the article is to answer the question regarding what mechanisms enabled this kind of transformation and how the Museum of Yugoslavia, while developing the post-Yugoslavian symbolic space, became an important actor of social processes acting not only in the field of tourism, but also in the field of the culture of knowledge and in the sphere of identity policies.

Słowa kluczowe: Muzeum Jugosławii, transformacja systemowa, instytucjonalizacja, kultura wiedzy, praktyki wystawiennicze, dyskurs muzealny
References

Bobić A., Đukanović Z., Živković J., Public Art 4 Public Space 2007, Beograd 2008.

Bogusławska M., Kuća na promaji. Szkic o mauzoleum Josipa Broza Tity, [w:] Znaczące przestrzenie Słowiańszczyzny, red. J. Goszczyńska, G. Szwat-Gyłybowa, Warszawa 2010, s. 53–95.

Connerton P., Jak społeczeństwa pamiętają, przeł. M. Napiórkowski, Warszawa 2012.

Cvijović M., Panić A., Izložba Smrt u trezoru 27.06.2009–23.08.2009 [katalog wystawy], Beograd 2009.

Cvijović M., Uzdarja J. B. Tita kao sastavni deo razmene poklona praćena kroz arhivsku građu i protokole kabineta predsednika republike, maszynopis udostępniony przez autora, Beograd 2011.

Čolović I., Beograd: O maketama i štafetama, [w:] vlasTito iskustvo past present, R. Leposavić, Beograd 2005, s. 137–162 (polski przekład I. Čolović, O makietach i sztafetach, przeł. M. Petryńska, „Herito. Dziedzictwo, kultura, współczesność”, 2012, nr 7, s. 112–121).

Ignjatović A., Tranzicija i reforme: architektura u Srbiji 1952–1980, [w:] Istorija umetnosti u Srbiji u XX veku, t. 2: Realizmi i modernizmi oko hladnog rata, red. M. Šuvaković, Beograd 2012.

Korzeniewski B., Muzealizacja a późnonowoczesna przemiana stosunku do przeszłości, „Kultura Współczesna”, 2004, nr 2 (40), s. 24–34.

Kuljić T., Tanatopolitika. Socijološkoistorijska analiza političke upotrebe smrti, Beograd 2014. Kultura wiedzy, red. P. Celiński, J. P. Hudzik, Kraków 2012.

Manifestacja zwolenników Vojislava Šešelja przed mauzoleum Josia Broza Tity https://www.youtube. com/watch?v=zpDED YrDYIo, (dostęp 26.04.2018).

Okrugli sto Memorijalni centar „Josip Broz Tito” – kako dalje? Muzej „25. maj”, 6. Novembar 1992, oprac. Društvo istoričara umetnosti Srbije – izvršni odbor, 12.11.1992 [maszynopis udostępniony przez Muzeum Jugosławii].

Pękala T., Performans i teatralizacja – pojęcia wędrujące, [w:] Teatr, teatralizacja, performatywność, red. T. Pękala, Lublin 2016.

Стевановић Л., Реконструкција сећанја, конструкција памћенја. Кућа цвећа и Музеј историје Југославије, „Зборник Етнеграфског института САНУ”, no 26: Спомен места – историја – сећања, уред. А. Павићевић, Београд 2009, p. 101–116.

Указ о проглашењу закона о употреби имена и лика Јосипа Броза Тита, „Службени лист Социјалистичке Федеративне Републике Југославије”, 28.09.1984, R. 40, no 51, p. 1179– 1181.

Šuvaković M., Farenhajt 387. Теоrijske ispovesti, Novi Sad 2006.

Piotrowski P., Muzeum krytyczne, Poznań 2011.

Todorova M., Dizanje prošlosti u vazduh. Mauzolej Georgi Dimitrova kao lieu de mémoire, [w:] Eadem, Dizanje prošlosti u vazduh. Ogledi o Balkanu i Istočnoj Evropi, przeł. S. Glišić, Beograd 2010, s. 139–175.