Zrozumieć Bośnię albo jak uczyć (się) o Bośni i Hercegowinie w terenie – raport z pewnego projektu

Dominika Kaniecka

Abstrakt

Understanding Bosnia or How to Learn and Teach about Bosnia and Herzegovina in the Field – a Report from a Certain Project

The article is an attempt to summarize the observations conducted as part of the didactic student project implemented at the Institute of Slavonic Studies in the 2017/2018 academic year. The outgoing part of the project was implemented in April 2018 in Bosnia and Herzegovina and was aimed at improving and diversifying the didactic process related to teaching about the area of cultural heritage of Bosnia and Herzegovina. The project was directed to advanced Slavic students and assumed the participation of local experts. The initiator and organizer, who is also the author of this article, entrusted the implementation of individual points of the program on the spot to local experts in order to enable a thorough observation of participants’ reactions (and their own) to individual elements of the project. The program was inspired by the anthropological order of work in the field. The activities carried out by the Krakow Slavists on the spot will not contribute significantly to the observed culture, but they certainly changed the participants’ optics and sensitized them to the key issues for comprehending Bosnia. Project participants (including the author of the text herself) abandoned the search for answers to the question in the title of the project about whether Sarajevo is the space of community or division. This question was abandoned for a better understanding of how to learn and teach about Bosnia and Herzegovina, not to deepen its divisions and how to contribute to changes in the perception of Bosnia by Europe. The experience of elements of the project implemented in the field has also raised a number of new questions and doubts that are desirable in the teaching process, as they may increase interest in the explored area and the desire to return to both issues and places

Słowa kluczowe: Bośnia i Hercegowina, kultura, projekt dydaktyczny, praca w terenie
References

Babuna A., National identity, islam and politics in post-communist Bosnia Hercegovina, „East European Quarterly”, vol. XXXIX, nr 4, 2006, s. 405–447.

Clifford J., Praktyki przestrzenne: badania terenowe, podróże i praktyki dyscyplinujące w antropologii, tłum. S. Sikora, [w:] Badanie kultury. Elementy teorii antropologicznej. Kontynuacje, red. M. Kempny i E. Nowicka, Warszawa 2004, s. 139–179.

Halemba A., Polityka, teoria i metoda – czyli co tworzy współczesną antropologię, [w:] Teren w antropologii. Praktyka badawcza we współczesnej antropologii kulturowej, red. T. Buliński, R. Kairski, Poznań 2011, s. 111–130.

Hastrup K., Droga do antropologii. Między doświadczeniem a teorią, przeł. E. Klekot, Kraków 2008.

Jawoszek A., hasło: Naród (Bośnia i Hercegowina), [w:] Leksykon idei wędrownych na słowiańskich Bałkanach XVIII–XXI wiek, red. G. Szwat-Gyłybowa, t. 3, Warszawa 2019, s. 125–132.

Kaniecka D., Chorwaci z Bośni i Hercegowiny czy Chorwaci bośniaccy? Poszukiwania tożsamości pewnej mikrokultury – rozważania wstępne, „Studia Litteraria Universitatis Iagellonicae Cracoviensis”, t. 12, z. 4, 2017, s. 263–276.

Kodrić S., Studia o literaturze Bośni i Hercegowiny. Globalne w lokalnym, tłum. M. Połczyńska, M. Jankowska, Poznań 2019.

Lovrenović I., Unutarnja zemlja. Kratki pregled kulturne povijesti Bosne i Hercegovine, Zagrzeb 1998.

Nowak J., Metodologiczne rozterki współczesnych antropologów: obserwacja uczestnicząca w praktyce, „Studia Socjologiczne”, 2010, nr 4 (199), s. 122–145.

Nycz R., Kultura jako czasownik. Sondowanie nowej humanistyki, Warszawa 2017.

Okoń W., Wprowadzenie do dydaktyki ogólnej, Warszawa 1998.

Rawski T., Boszniacki nacjonalizm. Strategie budowania narodu po 1995 roku, Warszawa 2019.

Sokolović Dž., How to Conceptualize the Tragedy of Bosnia: Civil, Ethnic, Religious War or…, [w:] War Crimes, Genocide, & Crimes against Humanity, vol. 1, no. 1 (Jan, 2005), s. 115–130.

Źródło internetowe:

http://jezicinacionalizmi.com/deklaracija/