Józef Beck o swych partnerach zagranicznych oraz w ich oczach

Marek Kornat

Abstrakt

Józef Beck about his Foreign Partners and in Their Eyes

The article deals with the opinions of Józef Beck on his foreign partners and the perception of his personality in the eyes of foreign political and diplomatic spheres. The text was created in connection with the biography of the Polish minister of foreign affairs prepared by the author (together with Prof. Mariusz Wołos). As a politician, he was an extremely controversial person. Due to his policy, he aroused dislike especially in Paris, Moscow and Prague. Many assessments devoted to him have been preserved, which is confirmed by sources. There are many reflections about his personality, and many sources testify to a dislike towards him. He was attributed to excessive ambitions, a kind of arrogance and excessive self-confidence and prejudice against France. Beck’s opinions about his foreign partners are not very numerous, and in any case few of them are confirmed by sources. He did not particularly value his Central European (regional) colleagues: Benesz and Titulescu. Beck undeservedly gave high marks to the foreign ministers of the Western powers: Eden and Delbos. He trusted Swedish Minister Sandler and Romanian Victor Antonescu very much. An analysis of foreign opinions about Beck and his own judgements about his partners seriously supplements our knowledge of his seven years of work as a Polish minister of foreign affairs in the turbulent time of the international crisis that took place in Europe in the years 1933–1939.

Słowa kluczowe: Polska 1918–1939, Józef Beck, stosunki międzynarodowe, wizerunki i stereotypy
References

Archiwa

Archiwum Akt Nowych w Warszawie, Ministerstwo Spraw Zagranicznych

Archives du Ministère des Affaires Etrangères (Paris La Courneuve)

Archiw Wnieszniej Politiki Rossijskoj Fedieracji (Moskwa)

Archiwum Instytutu Polskiego i Muzeum im. gen. Władysława Sikorskiego w L ondynie Politisches Archiv des Auswärtigen Amts (Berlin), Botschaft Warschau The National Archives (London), Foreign Office

Źródła publikowane

Diariusz i teki Jana Szembeka (1935–1945), t. 1 (1935), oprac. T. Komarnicki, Londyn 1964.

Diariusz i teki Jana Szembeka (1935–1945), t. 2 (1936), oprac. T. Komarnicki, Londyn 1965.

Eden A., Pamiętniki, t. 1: W obliczu dyktatorów, Warszawa 1970.

Flandin P.-E., Politique française 1918–1940, Paris 1947.

Jędrzejewicz W., Cisek J., Kalendarium życia Józefa Piłsudskiego 1867–1935, t. IV: 1927–1935, Kraków–Łomianki 2007.

Landau Z., Tomaszewski J., Monachium 1938, Warszawa 1986.

Noël L., Polonia Restituta. La Pologne entre deux mondes, Paris 1984.

Poland and the Coming of the Second World War. The Diplomatic Papers of A. J. Drexell-Biddle Jr., United States Ambassador to Poland 1937–1939, (ed.) introd. by P. V. Cannistraro, E. D. Wynot, T. P. Kovaleff, Columbus/Ohio 1976.

Raczyński E., W sojuszniczym Londynie. Dziennik ambasadora Edwarda Raczyńskiego 1939–1945, Warszawa 1990.

Starzeński P., Trzy lata z Beckiem, przedm. napisał i przypisami opatrzył B. Grzeloński, Warszawa 1991.

Opracowania (monografie i artykuły)

Batowski H., Między dwiema wojnami 1919–1939. Zarys historii dyplomatycznej, Kraków 1988.

Beauvois Y., Leon Noël. De Laval à de Gaulle via Pétain, Paris 2001.

Beck J., Wspomnienia o polskiej polityce zagranicznej 1926–1939, oprac. A. M. Cienciała, Warszawa–Kraków 2015.

Beneš E., Postwar Czechoslovakia, „Foreign Affairs”, 1945–1946, vol. 24.

Bielnicki A., Halvdan Koht i Józef Beck, „Komunikaty Instytutu Bałtyckiego” (Gdańsk), 1978, z. 27/28.

Borejsza J. W., Mussolini był pierwszy…, Warszawa 1979 (wyd. 2, 1987).

Broszat M., Zweihundert Jahre deutsche Polenpolitik, Frankfurt am Main 1981 (wyd. 1: 1963).

Butler H., The Lost Peace, London 1942.

Cienciała A. M., Wandycz P. S., „Polonia Restituta” – czyli Noël redivivus, „Zeszyty Historyczne”, 1985, z. 72, s. 147–159.

Dejmek J., Ministr Józef Beck a jeho zahranični politika v pohledu československych diplomatů 1932–1939, „Slovanské Historické Studie” (Počta Henrykovi Batowskemu), t. 23, Praha 1997.

Gafencu G., Ostatnie dni Europy. Podróż dyplomatyczna w 1939 roku, tłum. S. Rembek, Warszawa 1984.

Grafström S., Polskie stronice. Dziennik od 5 lipca 1938 do 6 grudnia 1939 roku, wybór i tłum. J. Lewandowski, A. N. Uggla, Warszawa 1996.

Jaworski P., Polska niepodległa wobec Skandynawii 1918–1939, Wrocław 2001.

Roberts F., Dealing with Dictators. The Destruction and Revival of Europe 1930–1970, London 1991.

Stroński S., Wierność Józefa Becka, „Wiadomości”, 27 kwietnia 1952.

Wandycz P., O polityce zagranicznej Polski międzywojennej, „Niepodległość” (Nowy Jork–Londyn), 1989, t. 22 (po wznowieniu).

Wandycz P., Polska wobec lokarneńskiej polityki Brianda, [w:] P. Wandycz, Z dziejów dyplomacji, Londyn 1988.

Wandycz P., The Twilight of French Eastern Alliances 1926–1936: French-Czechoslovak-Polish Relations from Locarno to the Remilitarization of the Rhineland, Princeton 1988.

 Watt D. C., How War Came. The Immediate Origins of the Second World War 1938–1939, London 1989.

Zernack K., Polen und Russland. Zwei Wege in der europäischen Geschichte, Berlin 1994. Zieliński A.,

Rumuńskie materiały do dziejów stosunków polsko-rumuńskich w latach trzydziestych XX wieku, „Studia z Dziejów ZSRR i Europy Środkowej”, 1984, t. 20, s. 214–215.