Kariera lekarska Jana Noskowskiego (1478–1542)

Stanisław A. Sroka

Abstrakt

Medical Career of Jan Noskowski (1478–1542)
The author discusses the medical career of Jan Noskowski, Professor of the Faculty of Medicine of the University of Krakow. Noskowski, after studying in Krakow, was educated in Bologna, where in 1511 he obtained a doctorate in medicine. After returning to Krakow, discouraged by the high costs of nostrification of the diploma, he spent several years in various places (among others, he was a doctor of Primate Jan Łaski). In 1523 he was incorporated into the Faculty of Medicine and devoted himself to academic work (he was, among others, the dean of the faculty). He kept personal notes on the margins of one of the manuscripts, thanks to which we know the most important events of his life. In 1537 in Krakow, he promoted Feliks Chojnowski to Doctor of Medicine, one of the first Doctors of Medicine at the University of Krakow. Noskowski died in 1542 and was buried in the presbytery of St. Mary’s Church

Słowa kluczowe: Uniwersytet Krakowski w XVI wieku, lekarze krakowscy XVI stulecia, dawne horoskopy, diariusze staropolskie
References

Źródła archiwalne

Archivio di Stato di Bologna:

Riformatori dello Studio, nr 57 (Dispute e ripetizioni di scolari per ottenere letture d’università)

Studio, nr 22 (Registri d’atti del collegio canonico)

Studio, nr 217 (Primo libro segreto di medicina– Registri d’atti dei collegi 1504–1575).

Archiwum Narodowe w Krakowie

Akta miasta Krakowa, rkps 3343 (Regestrum certorum censuum nec non proventuum ecclesiae beatissimiae Virginis Mariae in circulo Cracoviensi existentis spectantium ab anno 1539 usque ad annum 1545).

Biblioteka Jagiellońska w Krakowie

rkps 1842.

Inc. 2697 (J. Stoeffler, J. Pflaumen, Almanach, Ulmae 1499).

Cimelia 5514 (J. Stoeffler, Almanach nova 1507–1531, Venezia 1507).

Źródła drukowane

Acta rectoralia Almae Universitatis Studii Cracoviensis inde ab anno MCCCCLXIX, t. 1, ed. W. Wisłocki, Cracoviae 1893; t. II, ed. S. Estreicher, Cracoviae 1909.

Akta kapituł z wieku XVI wybrane, wyd. B. Ulanowski, t. I, cz. 1 (Akta kapituł poznańskiej i włocławskiej 1519–1578), Kraków 1908 (Acta historica res gestas Poloniae illustrantia ab anno 1508 usque ad annum 1795, t. XIII).

Bronzino G., Notitia doctorum sive catalogus doctorum qui in collegis philosophiae et medicinae Bononiae laureati fuerunt ab anno 1480 usque ad annum 1800, Milano 1962.

Conclusiones Universitatis Cracoviensis ab anno 1441 ad annum 1589, wyd. H. Barycz, Kraków 1933.

Corpus inscriptionum Poloniae, t. VIII, z. 2 (Bazylika Mariacka w Krakowie), wyd. Z. Piech, Kraków 1987.

Księgi przyjęć do prawa miejskiego w Krakowie 1507–1572, wyd. A. Kiełbicka, Z. Wojas, Kraków 1993.

Liber diligentiarum facultatis artisticae Universitatis Cracoviensis, pars 1 (1487–1563), ed. W. Wisłocki, Cracoviae 1886.

Metryka Uniwersytetu Krakowskiego z lat 1400–1508, wyd. A. Gąsiorowski, T. Jurek, I. Skierska, przy współpracy R. Grzesika, t. 1, Kraków 2004.

Najstarsza księga promocji Wydziału Sztuk Uniwersytetu Krakowskiego z lat 1402–1541, wyd. A. Gąsiorowski, T. Jurek, I. Skierska, Warszawa 2011.

I rotuli dei lettori, legisti e artisti dello Studio Bolognese dal 1384 al 1799, wyd. U. Dallari, vol. 1, Bologna 1888.

Wisłocki W., Incunabula typographica Bibliotecae Universitatis Jagellonicae Cracoviensis, Cracoviae 1900.

Opracowania

Barycz H., Historia Uniwersytetu Jagiellońskiego w epoce humanizmu, Kraków 1935.

Birkenmajer L., Zapiski historyczne wśród starych almanachów Biblioteki Jagiellońskiej, „Kwartalnik Historyczny”, 17, 1903, s. 405–421.

Camassi R., Caracciolo H. C., Castelli V., Slejko D., The 1511 Eastern Alps earthquakes: a critical update and comparison of existing macroseismic datasets, „Journal of Seismology”, 15, 2011, nr 2, s. 191–213.

Colli V., Cattedre minori, letture universitarie e collegio dei dottori di diritto civile a Bologna nel secolo XV, [w:] Sapere e potere: discipline, dispute e professioni nell’Università medieval e moderna. Il caso bolognese a confronto, red. L. Avellini, t. 3, Bologna 1991, s. 135–178.

Coster De A., Foreign and Citizen Teachers at Bologna University in the 15th and 16th centuries. Statutes, statistics and student teachers, „Annali di storia delle università italiane”, 12, 2008, s. 329–355.

DeSilva M. J., Official and unofficial diplomacy between Rome and Bologna: the de’ Grassi family under Pope Julius II, 1503–1513, „Journal of Early Modern History”, 14, 2010, s. 535–557.

Frati L., Le due spedizioni militari di Giulio II tratte dal diario Paride Grassi bolognese, Bologna 1886.

Frati L., Ancora delle monete gettate al popolo nel solenne ingresso in Bologna di Giulio II, l’anno 1506, „Rivista Italiana di Numismatica”, 13, 1900, s. 205–210.

Gierowski A. J., Historia Włoch, Wrocław 1986.

Guerrini T. M., „Qui voluerit in iure promoveri…” I dottori in diritto nello Studio di Bologna (1501–1796), Bologna 2005.

Jedin H., Giovanni Gozzadini, ein Konziliarist am Hofe Julius II, „Römische Quartalschrift für christliche Altertumskunde und Kirchengeschichte”, 47, 1939–1942, s. 193–267.

Jedin H., Nochmals der Konziliarist Gozzadini, „Römische Quartalschrift für christliche Altertumskunde und Kirchengeschichte”, 61, 1966, s. 88–93.

Jurek T., Krakowski dyplom promocji magisterskiej z 1512 roku, „Rocznik Krakowski”, 72, 2006, s. 69–85.

Krukowski J., Z dziejów szkolnictwa parafialnego w Krakowie w okresie Odrodzenia, Kraków 1986.

Lachs J., Kronika lekarzy krakowskich do końca XVI wieku. Przyczynki archiwalne, Kraków 1909.

Laudatio Bononiae. Atti del Convegno storico italo-polacco svoltosi a Bologna dal 26 al 31 maggio 1988 in occasione del Nono Centenario dell’Alma Mater Studiorum, a cura di R. C. Lewanski, Varsaviae 1990.

Limanówka D., Rekonstrukcja warunków klimatycznych Krakowa w pierwszej połowie XVI wieku, Warszawa 2001.

Lutyński J., Kapituła katedralna w Poznaniu w XVI wieku. Organizacja i majątek, Poznań 2000.

Machaj D., Sądownictwo rektorów krakowskich w XVI wieku, „Czasopismo Prawno-Historyczne”, 66, 2014, z. 1, s. 41–76.

Majer J., Kilka wiadomości z dziejów Wydziału Lekarskiego w Uniwersytecie Krakowskim podanych, Kraków 1839.

Majer J., Wiadomości z życia profesorów Wydziału Lekarskiego w Uniwersytecie Jagiellońskim, Wilno 1862 (nadbitka).

Markowski M., Pierwsi doktorzy medycyny Uniwersytetu Krakowskiego w świetle źródeł rękopiśmiennych, „Przegląd Tomistyczny”, 6–7, 1997, s. 315–347.

Mazzetti S., Repertorio di tutti i professori antichi, e moderni delle famosa Università, e del celebre Istituto delle scienze di Bologna, Bologna 1848.

Noga Z., Urzędnicy miejscy Krakowa, cz. 2: 1500–1794, Kraków 2008.

Ożóg K. et alios, Profesorowie Wydziału Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego, t. 1 (1364–1780), red. W. Uruszczak, Kraków 2015.

Poczet sołtysów, wójtów, burmistrzów i prezydentów miasta Krakowa (1228–2010), red. B. Kasprzyk, Kraków 2010.

Rostafiński J., Medycyna na Uniwersytecie Jagiellońskim w XV wieku, Kraków 1900.

Skulimowski M., Pierwsze ustawy Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Krakowskiego z r. 1433, „Archiwum Historii Medycyny”, 23, 1960, nr 2, s. 221–234.

Sroka A. S., Dyplom doktorski Uniwersytetu Bolońskiego z 1472 r., „Studia Źródłoznawcze”, 50, 2012, s. 63–73.

Sroka A. S., Studenci z Polski dopuszczeni do prowadzenia zajęć w Uniwersytecie Bolońskim na początku XVI wieku, „Roczniki Historyczne”, 84, 2018, s. 293–309.

Sroka A. S., System kontroli odbywania zajęć w Uniwersytecie Bolońskim w XV wieku, [w:] Silesia–Polonia–Europa. Studia historyczne dedykowane Profesorowi Idziemu Panicowi, red. J. Sperka, Katowice–Bielsko-Biała 2019, s. 285–292.

Szymborski W., Krakowskie zaświadczenie o promocji bakalarskiej z 1492 roku, „Roczniki Historyczne”, 73, 2007, s. 199–202.

Śnieżyńska-Stolot E., „Zamek piękny na wzgórzu…”. Horoskopy – zapomniane źródło historyczne, Kraków 2015.

Tafiłowski P., Finanse prymasa Jana Łaskiego. Na podstawie raptularza z Archiwum Głównego Akt Dawnych w Warszawie, „Przegląd Historyczny”, 95, 2004, z. 1, s. 1–36.

Tafiłowski P., Jan Łaski (1456–1531), kanclerz koronny i prymas Polski, Warszawa 2007.

Walawender A., Kronika klęsk elementarnych w Polsce i w krajach sąsiednich w latach 1450–1586, cz. 1, Lwów 1932.

Walczak K., Klejnot miasta zaginiony. Zarys dziejów krakowskiego kościoła Wszystkich Świętych do końca XVI wieku, „Folia Historica Cracoviensia”, 19, 2013, s. 133–158.

Windakiewicz S., Informacyja o aktach Uniwersytetu Bolońskiego, „Archiwum do dziejów literatury i oświaty w Polsce”, 7, 1892, s. 130–148.

Wiszniewski M., Historia literatury polskiej, t. IV, Kraków 1842.

 Wyjątki ze źródeł historycznych o nadzwyczajnych zjawiskach hydrologiczno-meteorologicznych na ziemiach polskich w wiekach od X do XVI, wyd. R. Girguś, W. Strupczewski, red. A. Rojecki, Warszawa 1965.

Zdanek M., Uniwersytet Krakowski wobec własnej przeszłości w XV–XVI wieku, Kraków 2017.

Zeissberg H., Johannes Łaski, Erzbischof von Gnesen (1510–1531) und sein Testament, Wien 1874.