A Case Study of Radical Assimilation in Poland. The Markusfeld Family

Paweł Jasnowski

Abstrakt

The article is devoted to the phenomenon of radical assimilation in the late 19th century. The author focuses on the Markusfeld family, who had lived in Kraków since at least the mid-18th century. The study is an attempt to show the history of family against the background of the history of Galicia, in the second half of the 19th century, when the idea of integration was finally abandoned, and integration ceased to be seen as solution of “the Jewish question.” The paper is based on Bauman’s analysis of the general sociological mechanisms of modern assimilatory processes, and refers to the category of radical assimilation (T. Endelman). It seeks to answer the question of why most family members chose to convert at the end of the 19th century. The author shows that the choice of “default” religion, “universal” values, and “right” idiom was not tantamount to their affirmation – but it was a way to look for happiness and fulfillment, which was (unlike in France), according to some Jews not accessible while staying Jewish. Baptism was also a form of protection – the Second World War would prove it effective.
 

Słowa kluczowe: conversion, radical assimilation, emancipation, integration, anti-Semitism, progressive Judaism, Polish-Jewish relations, Jews, Kraków, Galicia, Poland, Central Europe, Henryk Markusfeld, the Markusfeld family, 19th century
References

a) Archival documents

National Archive in Kraków (= ANK)

The Archives of the Jewish Historical Institute (Żydowski Instytut Historyczny) (= AŻIH)

Private Archives of the Markusfeld Family in Kraków and Vienna

 

b) Press

Biuletyn Okręgu Krakowsko-Śląskiego Związku Żydów Uczestników Walk o Niepodległość Polski

Czas

Gazeta Lwowska

Gazeta Narodowa

Fremden-Blatt

Neue Freie Presse

Nowa Reforma

Ojczyzna

Welt Blatt

 

c) Public lecture

Bauman, Z., Kultura jako praxis, Warsaw 27 XI 2012.

 

d) Secondary literature

Bałaban, M. (1936), Historja Żydów w Krakowie i na Kazimierzu 1304-1868, vol. II, Kraków.

Bauman, Z. (1989a), Legislators and Interpreters: On Modernity, Post-modernity and Intellectuals, Oxford.

Bauman, Z. (1989b), Modernity and the Holocaust, Ithaca, N.Y.

Bauman, Z. (1990), Modernity and Ambivalence, in: M. Featherstone (ed.), Global Culture: Nationalism, Globalization and Modernity. A Theory Culture and Society Special Issue, London – Newbury Park – New Delhi: 143-170.

Bauman, Z. (1991), Modernity and Ambivalence, Cambridge.

Bauman, Z. (1992), Intimations of Postmodernity, London.

Bauman, Z. (1995), Wieloznaczność nowoczesna, nowoczesność wieloznaczna, trans. by J. Bauman, Warszawa.

Bauman, Z. (1998), Prawodawcy i tłumacze, trans. by A. Ceynowa, J. Giełbutowski, Warszawa.

Bauman, Z. (2009), Nowoczesność i Zagłada, trans. by T. Kunz, Kraków.

Endelman, T. (2015), Leaving the Jewish Fold. Conversion and Radical Assimilation in Modern Jewish History, Princeton – Oxford.

Jakimyszyn, A. (2008), Żydzi krakowscy wdobie Rzeczpospolitej Krakowskiej. Status prawny – przeobrażenia gminy – system edukacyjny, Kraków – Budapest.

Jakimyszyn, A. (2012), Żydzi krakowscy w latach 1795-1868: konflikty wewnątrzgminne oraz geneza ruchu postępowego, in: M. Galas (ed.), Synagoga Tempel i środowisko krakowskich Żydów postępowych, Kraków – Budapest: 11-35.

Jakimyszyn, A. (2015), Żydowskie ustawodawstwo samorządowe (od kahału przez Komitet Staro-
zakonnych do Izraelickiej Gminy Wyznaniowej), in: B. Cisowska (ed.), Budowali nowoczesny Kraków. Żydzi w samorządzie miejskim, gospodarczym i finansowym miasta (1866-1939), Kraków: 116-147.

Jasnowski, P. (2015), The Failure of the Integration of Galician Jews According to the Lvov’s “Ojczyzna” (1881-1892), Scripta Judaica Cracoviensia 13: 55-65.

Jasnowski, P. (2016), Integracja galicyjskich Żydów w świetle lwowskiej Ojczyzny (1881-1892), ­forthcoming.

Krzywoszewski, S. (1947), Długie życie. Wspomnienia, Warszawa.

Levinas, E. (1991), Trudna wolność. Eseje o judaizmie, trans. by A. Kuryś, Gdynia.

Markusfeld, Z. (1880), Odpowiedź na uwagi „Czasu” nad petycyą p. Merunowicza w sprawie Żydów w Galicyi, Bielsko.

Maślak-Maciejewska, A. (2015a), The Association of Progressive Jews in Kraków and its Synagogue in the Last Quarter of the 19th Century, Scripta Judaica Cracoviensia13: 41-53.

Maślak-Maciejewska, A. (2015b), Z dziejów judaizmu w XIX-wiecznym Krakowie – tożsamość, poglądy religijne i instytucje środowiska Żydów postępowych, unpublished Ph.D. thesis, Jagiellonian University, Kraków.

Proszyk, J. (2002), Cmentarz żydowski w Bielsku-Białej, Bielsko-Biała.

Sroka, Ł. T. (2015), Żydzi w Radzie Miasta Krakowa (1866-1939). Zagadnienia prawne i ustrojowe, in: B. Cisowska (ed.), Budowali nowoczesny Kraków. Żydzi w samorządzie miejskim, gospodarczym i finansowym miasta (1866-1939), Kraków: 62-115.

Stopka, K. (ed.) (2011), Corpus Studiosorum Universitatis Iagellonicae. 1850/51-1917/18: M-N, Kraków.

Wnęk, K. (2011), Własność nieruchomości w Krakowie w połowie XIX w., Kraków.

Wodziński, M. (2003),Oświecenieżydowskie w Królestwie Polskim wobec chasydyzmu, Warszawa.

Wodziński, M. (2004a), „Cywilni chrześcijanie”: spory o reformę Żydów w Polsce 1789-1830, in: G. Borkowska, M. Rudkowska (eds), Kwestia żydowska w XIX w.: spory o tożsamość Polaków, Warszawa: 9-42.

Wodziński, M. (2004b),Language, ideology and the Beginnings of the Integrationist Movement in the Kingdom of Poland in the 1860s, East European Jewish Affairs 34: 21-40.

Wodziński, M. (2005),Haskalah and Hasidism in the Kingdom of Poland: History of a Conflict, trans. by S. Cozens, Oxford – Portland.

Żbikowski, A. (1994),Żydzi krakowscy i ich gmina w latach 1869-1919, Warszawa.