Development of the Education of Galician Jews at the Turn of the 19th and 20th Centuries as Exemplified by the City of Lviv

Mirosław Łapot

Abstrakt

In 19th and the beginning of 20th century Galician Jews left step by step the isolated world of traditional culture for the opened worldwide culture. At the start of this way, they knew only one path of life, based on many centuries of tradition, but, at the end, it provided many paths to self-realization. Some of them were still devoted, other secular, some of them felt Jews, others felt Poles of Mosaic faith or Germans of Mosaic faith, some were involved in the Zionist movement, others in socialism. Many of them considered Galicia to be their own little Motherland and manifested the features of local patriotism. It was possible thanks to the modernization of their lifestyle, and public education turned out to be one of the most important factor in this process.

It was possible also thanks to the country authorities creating conditions which encouraged Jews to send their children to public school. Consequently, the majority of Jewish boys and girls completed compulsory education. It was the first step towards the modernization of their life.

Słowa kluczowe: Jewish history, education, Galicia, Lviv
References

Archival sources

CDIAL

Fond 146, desc. 66, case 1897, Einladung zur öffentlichen Prüfung der zwei hundert acht bestimmten Schuler zur kaiserl. königl. jüdischen lemberger Hauptschule mit Ende des Sommerkurses […] (Lemberg, [1800]).

Fond 178, desc. 2, case 3713.

Fond 701, desc. 2, case 675.

DALO

Fond 1, desc. 3, case 53, Dekret cesarza Józefa II o zrównaniu w prawach i obowiązkach Żydów Galicji z chrześcijanami.

 

Secondary literature

Adamczyk, M.J. (1998), Edukacja a przeobrażenia społeczności żydowskiej w monarchii habsburskiej 17741914, Wrocław.

Allinson, R.E. (2017), Nachman Krochmal and the Argument from Design, Scripta Judaica Cracoviensia, vol. 15: 127–139.

Assaf, D. (2010), “Small and Cozy”? The Song Oyfn Pripetshik and the Transformation of the Image of the Heder, in: The Heder: Studies, Documents, Literature and Memoirs, ed. D. Assaf and I. Etkes, Tel Aviv: 111–130.

Bałaban, M. (1920), Herz Homberg i szkoły józefińskie w Galicji (1787–1806). (Studium historyczne), in: idem, Z historii Żydów w Polsce. Szkice i studia,. Warszawa: 191–235.

Baranowski, M. (1895), Historia szkół ludowych królewskiego stołecznego miasta Lwowa, Lwów.

Bartal, I., and A. Polonsky (1999), The Jews of Galicia under the Habsburgs, in: Polin. Studies in Polish Jewry, vol. XII: Focusing on Galicia: Jews, Poles, and Ukrainians 17721918, ed. I. Bartal and A. Polonsky, London-Portland, Oregon: 15–19.

Behm, B.L. (2002), Moses Mendelssohn und die Transformation der jüdischen Erziehung in Berlin. Eine bildungsgeschichtliche Analyse zur jüdischen Aufklärnug im. 18. Jahrhundert, Münster–New York–München–Berlin.

Bussgang, J. (1998), The Progressive Synagogue in Lwów, in: Polin. Studies in Polish Jewry,vol. XI:Jewish Religious Life, 1500–1900, Liverpool: 127–153.

Cała, A. (2000), Lwów, in: A. Cała, H. Węgrzynek, G. Zalewska, Historia i kultura Żydów polskich. Słownik, Warszawa: 195–196.

Dubin, L. (1999), The Port Jews of Habsburg Trieste. Absolutist Politics and Enlightenment Culture, Stanford.

Eisenbach, A. (1998), Emancypacja Żydów na ziemiach polskich 1785–1870 na tle europejskim, Warszawa.

Fässler P., T. Held, and D. Sawitzki (eds.) (1993), Lemberg – Lwów – Lviv. Eine Stadt im Schnittpunkt europäischer Kulturen, Köln–Weimar–Wien.

Feiner, S. (2004), The Jewish Enlightenment, trans. Ch. Naor, Philadelphia.

Feiner, S. (2007), On the Threshold of the “New World” – Haskalah and Secularization in the Eighteenth Century, Simon-Dubnow-Institut Jahrbuch-Yearbook, vol. 6: 33–45.

Gąsowski, T. (1997), Między gettem a światem. Dylematy ideowe Żydów galicyjskich na przełomie XIX i XX wieku, Kraków.

Grodziski, S. (1994), Stanowisko prawne Żydów w Galicji: reformy Marii Teresy i Józefa II (1772–1790), in: Lud żydowski w narodzie polskim, ed. J. Michalski, Warszawa: 64–80.

Gruiński, S. (1910), Materiały do kwestii żydowskiej w Galicji, Lwów.

Holzer, J. (1993), Vom Orient die Fantasie, und in der Burst der Slawen Feuer… Jüdisches Leben und Akkulturation in Lemberg des 19. und 20. Jahrhunderts, in: Lemberg – Lwów – Lviv. Eine Stadt im Schnittpunkt europäischen Kulturen, ed. P. Fässler, T. Held, D. Sawatzki, Köln–Weimar–Wien: 75–91.

Holzer, J. (1999), Enlightenment, Assimilation, and Modern Identity: The Jewish Elite in Galicia, in: Polin. Studies in Polish Jewry, vol. 12, Focusing on Galicia: Jews, Poles, and Ukrainians 1772–1918, ed. I. Bartal, A. Polonsky, London–Portland, Oregon: 79–85.

Kapralska, Ł. (2000), Pluralizm kulturowy i etniczny a odrębność regionalkkna Kresów południowo-wschodnich w latach 1918–1939,Kraków.

Kopff-Muszyńska, K. (1992), Ob Deutsch oder Polnisch – przyczynek do badań nad asymilacją Żydów we Lwowie w latach 1840–1892, in: The Jews in Poland, vol. I, ed. A.K. Paluch,. Kraków: 187–203.

Korduba, M. (1926), Rozvii ukrains`koho naselennia v Halychyni za ostannikh sto lit, Svit 15: 4–7.

Von der Krone K. (2016), Old and New Orders of Knowledge in Modern Jewish History, trans. D.B. Lazar, Bulletin of the GHI, (59), Fall: 59–82.

Łapot, M. (2014), Chedery lwowskie w okresie autonomii galicyjskiej (1867–1914), Jewish History Quarterly, no. 3(251): 496–511.

Łapot, M. (2016), Szkolnictwo żydowskie we Lwowie 17721939, Częstochowa.

MacCagg, W.O. (2010), Dzieje Żydów w monarchii habsburskiej w latach 16701918, trans. on Polish by A. Szymański, Warszawa.

Manekin, R. (2010), The Debate over Assimilation in Late Nineteenth-Century Lwów, in: Insiders and outsiders. Dilemmas of east European Jewry, ed. R.I. Cohen, S. Hoffman, Oxford-Portland: 121–130.

Manekin, R. (2011), The Moral Education of Jewish Youth: The Case of Bne Zion, in: The Enlightenment in Bohemia: religion, morality and multiculturalism, ed. I. Cerman, R. Krueger and S. Reynolds. Oxford: 273–294.

Manekin, R. (2018), From Johann Pezzl to Joseph Perl: Galician Haskalah and the Austrian Enlightenment, in: Jews and Germans in Eastern Europe: Shared and Comparative Histories, ed. T. Grill, Munich: 61–71.

Mendelsohn, E. (1971), From Assimilation to Zionism in Lviv: The Case of Alfred Nossig, The Slavonic and East European Review, vol. 49: 521–534.

Mendelsohn, E. (1969), Jewish Assimilation in Lviv: The Case of Wilhelm Feldman, Slavic Review, vol. 28, no. 4: 577–590.

Mick, C. (2015), Lemberg–Lwów–Lviv, 1914–1947: Violence and Ethnicity in a Contested City, Purdue.

Mordechai, E. (2001), Jüdische Erziehung in Deutschland im Zeitalter der Aufklärnung und Emanzipation, [I ed. Jerusalem 1960], Übers. M. Strobel, Münster–New York–München–Berlin.

Pacholkiv, S. (2011), Gminy żydowskie w Galicji w latach 1772–1848. Zagadnienia badawcze, in: Galicja 1772–1918. Problemy metodologiczne, stan i potrzeby badań, ed. A. Kawalec, W. Wierzbieniec, L. Zaszkilniak, introduction J. Maternicki. vol. 2, Rzeszów.

Polonsky, A (2014), Dzieje Żydów w Polsce i Rosji, trans. into Polish by M. Wilk, Warszawa.

Rędziński, K. (1997), Fundacyjne szkolnictwo żydowskie w Galicji w latach 1881–1918, Częstochowa.

Rędziński, K. (2000), Żydowskieszkolnictwo świeckie w Galicji 1813–1918, Częstochowa.

Sadowski, D. (2010), Haskala und Lebenswelt. Herz Homberg und die jüdischen deutschen Schulen in Galizien 1782–1806, Göttingen.

Sorkin D. (1999), The Port Jew. Notes Toward a Social Type, Journal of Jewish Studies 50, no. 1: 87–97.

Sroka, Ł.T. (2018), In the Light of Vienna. Jews in Lviv – between Tradition and Modernisation (1867–1914), Berlin–Bruxelles–New York–Oxford–Warszawa–Wien.

Stanislawski, M. (2007), A Murder in Lemberg: Politics, Religion, and Violence in Modern Jewish History, New Jork.

Wasiutyński, B. (1930), Ludność żydowska w Polsce w wiekach 19 i 20. Studium statystyczne. Warszawa: Wydawnictwo Kasy im. Mianowskiego, Instytut Popierania Nauki, 1930.

Wierzbieniec, W. (2000), The Process of Jewish Emancipation and Assimilation in the Multiethnic City of Lviv during the Nineteenth and Twentieth Centuries, Harvard Ukraine Studies, vol. 24: 223–250.

Zalkin, M. (2016), Modernizing Jewish Education in Nineteenth Century Eastern Europe School as the Shrine of the Jewish Enlightenment, Brill.

Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line.
Pierwotną formą czasopisma jest wersja elektroniczna.