“Our Sacred Duty”: Poland’s Diaspora Fights for Polish Independence, 1894–1921

James S. Pula

Abstrakt

Nasz święty obowiązek” – walka polskiej diaspory o niepodległość Polski w latach 1894–1921

Ponad 100 lat temu, w dziesięcioleciu poprzedzającym pierwszą wojnę światową, Wacław Kruszka pisał, że Polak w Ameryce jest kulturowo inny niż Polak w Polsce, ale mimo to odczuwa braterstwo duchowe i lojalność wobec bycia „Polakiem”. To przywiązanie do ojczyzny przodków przejawiało się już w diasporze poprzez starania o zachowanie polskiej kultury i wspieranie ruchów niepodległościowych. Niespełna dekadę po opublikowaniu tych uwag przez Kruszkę polska diaspora po raz kolejny udowodniła swoją lojalność, zbierając armię do walki na polach bitew Europy, aby osiągnąć, a następnie chronić tę niepodległość. Niniejszy artykuł niektóre z tych wysiłków, zwłaszcza stworzenie Błękitnej Armii, jej działania na polach bitew we Francji, a następnie jej rozmieszczenie w Polsce w celu przeciwstawienia się inwazji bolszewickiej w latach 1919–1921.

Słowa kluczowe: Legion Bajończyków, Błękitna Armia, Roman Dmowski, Józef Haller, Józef Piłsudski, Polska Armia we Francji, wojna polsko‑rosyjska, wojna polsko‑ukraińska, I wojna światowa