Polscy migranci i norweska służba zdrowia: badanie pilotażowe

Adam Anczyk,

Halina Grzymała-Moszczyńska,

Agnieszka Krzysztof-Świderska,

Jacek Prusak

Abstrakt

Polish Migrants and the Norwegian Healthcare System: A Pilot Study

This article presents the results of a pilot study on Polish migrants’ relations with the Norwegian health services. The study was qualitative in nature – 20 partially structured interviews were conducted with Poles living in Norway for more than two years who had contact with the Norwegian healthcare system. The aim of the study was to identify potential problems arising in the contact of Polish migrants with the Norwegian healthcare provider. The interview questionnaire, built on the basis of the Interview of Cultural Formation (DSM V), was focused on obtaining as rich data as possible in order to identify other factors hindering the use of healthcare than the bilateral deficit of language competence, which was indicated mainly in previous studies. In light of the respondents’ answers, the Norwegian health service received mixed reviews: about as many people were satisfied with its functioning as those who were not. In this study, the issue of trust came to the fore of the interpretation – Polish patients trust a doctor if they meet their cultural expectations (e.g. prescribe an antibiotic or other strong agent, what they would expect from doctors in Poland), a phenomenon we name “conditional trust”. Respondents also mentioned problems in obtaining a referral/accessing specialist doctors in Norway as compared to Poland, which may reflect differences in the system of organization of healthcare. In Norway, GPs have more responsibilities that require competences than in Poland, where a GP is a person referring patients for tests to a specialist if a medical problem arises that s/he cannot solve. Therefore the article is an introduction to research that should be conducted in the future on the relations of Polish migrants with foreign health care systems. The qualitative method used has enabled the presentation of the diverse attitudes of people most interested in the practical applications of conclusions, namely Poles permanently residing in Norway.

Keywords: Poles in Norway, migrants’ health, patient relations, health care system in Norway

Streszczenie

Niniejszy artykuł prezentuje rezultaty badania pilotażowego na temat relacji polskich migrantów z norweską służbą zdrowia. Badanie miało charakter jakościowy – przeprowadzono 20 częściowo ustrukturyzowanych wywiadów z Polakami mieszkającymi w Norwegii dłużej niż dwa lata, którzy mieli kontakt z norweskim systemem ochrony zdrowia. Celem badania była identyfikacja potencjalnych problemów pojawiających się w kontakcie polskich migrantów z norweskim świadczeniodawcą. Kwestionariusz wywiadu, zbudowany w oparciu o Wywiad Ukształtowania Kulturowego (DSM V) zorientowany został na pozyskanie możliwie bogatych danych, w celu identyfikacji innych czynników utrudniających korzystanie ze służby zdrowia, niż obustronny deficyt kompetencji językowych, na co wskazywano głównie w poprzednich badaniach. Norweska służba zdrowia w świetle odpowiedzi respondentów otrzymała mieszane recenzje, mniej więcej tyle samo osób było zadowolonych z jej funkcjonowania, co przeciwnie. W niniejszym badaniu kwestia zaufania wysunęła się na pierwszy plan interpretacyjny – polscy pacjenci ufają lekarzowi, o ile ten spełni ich kulturowe oczekiwania (np. przepisze antybiotyk lub inny silny środek, czego oczekiwaliby od lekarzy w Polsce), co nazwaliśmy „warunkowym zaufaniem”. Badani wspominali również o problemach w dostępie do lekarzy specjalistów w Norwegii w porównaniu do Polski, co może być odzwierciedleniem różnic w systemie organizacji opieki zdrowotnej – w Norwegii lekarz pierwszego kontaktu (GP) ma więcej obowiązków, które wymagają kompetencji, niż w Polsce, gdzie GP jest osobą kierującą na badania do specjalisty jeżeli pojawi się problem medyczny, którego nie potrafi rozwiązać. Artykuł stanowi zatem studium relacji polskich migrantów z zagranicznymi systemami opieki zdrowotnej – które w przyszłości powinny być ponawiane – a zastosowana w nim metoda jakościowa umożliwiła prezentację zróżnicowanych postaw osób najbardziej zainteresowanych praktycznymi aplikacjami płynących zeń wniosków – Polaków stale przebywających w Norwegii.

* Niniejszy artykuł powstał w ramach projektu “Health habits, attitudes and experiences of the Norwegian health system by polish work migrants: a Norwegian study in the area of EU health and economic migration (2017–2018)” realizowanego przez Innlandet Hospital Trust, Hamar, Norway oraz Akademię Ignatianum w Krakowie. 

Słowa kluczowe: Polacy w Norwegii, zdrowie migrantów, relacje z pacjentem, system opieki zdrowotnej w Norwegii / Poles in Norway, migrants’ health, patient relations, health care system in Norway
References

Abebe D.S., Lien L., Elstad J.I. (2017), Immigrants’ Utilization of Specialist Mental Healthcare Ac­cording to Age, Country of Origin, and Migration History: A Nation-Wide Register Study in Norway, “Social Psychiatry and Psychiatric Epidemiology”, 52 (6), p. 679–687. doi:10.1007/ s00127-017-1381-1.

APA (2013), Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders. Fifth Edition. Arlington: Ame­rican Psychiatric Association.

APA (2018). Kryteria diagnostyczne zaburzeń psychicznych DSM-V. Wrocław: Edra Urban & Partner.

Baba M.L., Dahl-Jørgensen C. (2010), Work Migration from Poland to Norway: A New Institutional Approach. “iNtergraph: Journal of Dialogic Anthropology” http://www.intergraph-journal. net/enhanced/vol2issue2/2.html [data dostępu: 15.11.2019].

Bollini P., Siem H. (1995), No Real Progress towards Equity: Health of Migrants and Ethnic Mi­norities on the Eve of the Year 2000, ‘Social Science and Medicine”, 41 (6), p. 819–828.

CBOS (2016), Leki dostępne bez recepty i suplementy diety. Komunikat z badań nr 158/2016. War­szawa: CBOS, https://cbos.pl/SPISKOM.POL/2016/K_158_16.PDF [data dostępu: 15.11.2019].

Cleveland J., Rousseau C., Guzder J. (2014), Cultural Consultation for Refugees. In: L. Kirmayer, C. Rousseau, J. Guzder (red.), Cultural Consultation Encountering the Other in Mental Health Care. New York: Springer, p. 245–268.

Creswell J.W. (2013), Projektowanie badań naukowych. Metody jakościowe, ilościowe i mieszane. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Czapka E.A., Gerwing J., Sagbakken M. (2019), Invisible rights: Barriers and facilitators to access and use of interpreter services in health care settings by Polish migrants in Norway, “Scan­dinavian Journal of Public Health”, 47 (7), p. 755–764.

Czapka E.A., Sagbakken M. (2016), ‘Where to Find Those Doctors?’ A Qualitative Study on Bar­riers and Facilitators in Access to and Utilization of Health Care Services by Polish Migrants in Norway, “BMC Health Services Research” 16 (1): 460. doi:10.1186/s12913-016-1715-9.

Czapka E.A. (2010), The Health of Polish Labour Immigrants in Norway. A Research Review. NAKMI Report. Vol. 3. Oslo: Norwegian Center for Minority Health Research (NAKMI).

Gmaj K. (2016), Settling in Norway? The case of Polish migrants and their families, “Myśl Ekono­miczna i Polityczna”, 2016, 2 (53), s. 163–191.

Gmaj K. (2018), „Oswajanie” Norwegii – wzory osiedleńcze polskich migrantów w Norwegii, „Studia migracyjne – przegląd polonijny”, 1 (167), s. 163–188, DOI: 10.4467/25444972SMPP.18.008.8917.

Hofstede Insights (2020), Compare countries, https://www.hofstede-insights.com/product/com­pare-countries/ [data dostępu: 27.02.2020].

Huang L., Kochowicz M., Krzaklewska E., Pustulka P. (2015), TRANSFAM Web-survey on Po­lish families living in Polish-Norwegian transnationality. Documentation of design, variables and measures, http://www.transfam.socjologia.uj.edu.pl/documents/32445283/2f8f4dbc--e854-4c25-ba1f-a8262fb70f89 [data dostępu: 15.11.2019].

Huang L., Krzaklewska E., Pustulka P. (2016), Young Polish migrants in Norway: Education, work and settlement choice, „Tidsskrift For Ungdomsforskning”, 16(1), p. 63–78. https://journals.hioa.no/index.php/ungdomsforskning/article/view/1591 [data dostępu: 15.11.2019].

Jaspal R., Breakwell G.M. (red.) (2014), Identity Process Theory: Identity, Social Action and Social Change. Cambridge, U. K.: Cambridge University Press.

Iglicka K., Gmaj K., Wierzejski A. (2016), The Poles in Norway – We Wanted Workers but People Arrived, „Myśl Ekonomiczna i Polityczna”, 1 (52), s. 116–138.

Iglicka K., Gmaj K., Wierzejski A. (2018), Contextualizing Polish Migration to Norway in the light of theory, statistical data and research findings, in: Slany K., Pustulka P., Guribye E., Ślusarczyk M. (red.), Transnational Polish families in Norway: Social capital, integration, institutions and care. Frankfurt am Main: New York: Peter Lang, p. 43–70.

Kirmayer L.J., Rousseau C., Jarvis E.G., Guzder J. (2014), The cultural context of clinical assessment. In: A. Tasman, J. Kay, J.A. Lieberman (red.), Psychiatry. 4 edition. West Sussex: John Wiley and Sons Limited, p. 19–29.

Kawczyńska-Butrym Z. (2011), Migrant w sytuacji choroby, “Zdrowie Publiczne i Zarządzanie”, 2 (IX), s. 113–118 doi: 10.4467/20842627OZ.12.023.0560.

Korzeniewska L., Erdal M.B., Kosakowska-Berezecka N., Żadkowska M. (2019), Zaufanie ponad granicami. Przegląd literatury badawczej dotyczącej kwestii zaufania społecznego, migracji oraz instytucji pomocy społecznej i ochrony praw dziecka. Gdańsk: Peace Research Institute Oslo, Uniwersytet Gdański. https://www.prio.org/utility/DownloadFile.ashx?id=1804&type­=publicationfile [data dostępu: 27.02.2020].

Madden H., Harris J., Blickem Ch., Harrison R., Timpson H. (2017), “Always Paracetamol, They Give Them Paracetamol for Everything”: A Qualitative Study Examining Eastern European Migrants’ Experiences of the UK Health Service, “BMC Health Services Research” 17, 1–10. doi:10.1186/s12913-017-2526-3.

Marcinów K., Olejniczak D. (2011), Opinie i oczekiwania pacjentów względem systemu opieki zdrowotnej, „Medycyna Rodzinna”, 4, s. 99–104.

Napierała J., Trevena P. (2010), Patterns and determinants of sub-regional migration: a case study of Polish construction workers in Norway. In: R. Black, G. Engbersen, M. Okólski, C. Panţĭru (red.), A Continent Moving West? EU Enlargement and Labour Migration from Central and Eastern Europe. Amsterdam: Amsterdam University Press, p. 51–72.

Olczak-Pieńkowska A. (2015), Monitorowanie zużycia antybiotyków – aktualne dane europejskie, „Aktualności Narodowego Programu Ochrony Antybiotyków”, 2, s. 1–9.

Oritz-Ospina E., Roser M. (2020), Trust, https://ourworldindata.org/trust [data dostępu: 27.02.2020].

Pietkiewicz I., Smith J.A. (2012), Praktyczny przewodnik interpretacyjnej analizy fenomenologicznej w badaniach jakościowych w psychologii, „Czasopismo Psychologiczne” 18(2), s. 361–369.

Rousseau C., Frounfelker R.L. (2019), Mental health needs and services for migrants: An overview for primary care providers, “Journal of Travel Medicine”, 26(2), https://doi.org/10.1093/jtm/ tay150.

Rożnowski B., Bryk D. (2008), Stres emigracji zarobkowej i jego konsekwencje dla systemu war­tości migrantów, w: M.S. Zięba (red)., Migracja – wyzwanie XXI wieku. Lublin: LSB sp. z o.o., Fundacji Rozwoju KUL, s. 127–152.

Sarría-Santamera A., Hijas-Gómez A.I, Carmona R., Gimeno-Feliú L.A. (2016), A systematic review of the use of health services by immigrants and native populations, “Public Health Reviews”. 37(1) https://publichealthreviews.biomedcentral.com/articles/10.1186/s40985-016-0042-3 [data dostępu: 15.11.2019].

SBB (2019), Innvandrere og norskfødte med innvandrerforeldre https://www.ssb.no/statbank/ta­ble/05184 [data dostępu: 15.11.2019].

Slany K., Ślusarczyk M., Pustułka P., Guribye E. (red.) (2018), Transnational Polish Families in Nor­way. Social Capital, Integration, Institutions and Care., Warszawa: Peter Lang.

Smoleń A. (2013), Problemy zdrowotne polskich emigrantów poakcesyjnych. Implikacje dla sys­temów opieki zdrowotnej, “Problemy Zarządzania” 111(41), s. 227–239.

Sokół-Rudowska M. (2013), Us among them – a study of the contemporary Polish emigration to Norway, “Studia Humanistyczne AGH”, 12(1), 9. https://doi.org/10.7494/human.2013.12.1.9.

Straiton M., Reneflot A., Diaz E. (2014), Immigrants’ Use of Primary Health Care Services for Mental Health Problems, “BMC Health Services Research” 14 (341): 1–8. doi:10.1186/1472- 6963-14-341.

Subocz D. (2012), Geert Hofstede – praktyczne zastosowanie wymiarów kultur narodowych, “Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska”, 25(1–2), s. 41–52.

Virupaksha H.G., Kumar A., Nirmala B.P. (2014), Migration and mental health: An interface, “Journal of natural science, biology and medicine”, 5(2), p. 233–239. doi: 10.4103/0976- 9668.136141.

Witoszek N. (2017), Najlepszy kraj na świecie. Wołowiec: Wydawnictwo Czarne.

Wittig U., Lindert J., Merbach M., Brahler E. (2006), Mental health of patients from different cultures in Germany, “European Psychiatry”, 23(8), p. 533–596.

Kwartalnik ukazuje się w sposób ciągły on-line.
Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana w internecie.