Migracje wielokrotne w Europie: polscy migranci w Wielkiej Brytanii, Holandii, Irlandii i Niemczech

Barbara Jancewicz,

Justyna Salamońska

Abstrakt

Multiple migrations in Europe: Polish migrants in the United Kingdom, the Netherlands, Ireland and Germany

Traditionally, research on migration studied one-directional flows of people occurring between the country of origin and a single destination country. Few studies go beyond this framework, mainly due to limited access to data. The aim of this article is a broader analysis of multiple migration, i.e. migration sequences, returns and re-emigrations, in particular to next destination countries. This is made possible thanks to the National Polish Bank survey of Polish migrants residing in the United Kingdom, the Netherlands, Ireland and Germany in 2016. Analysing the results of this survey, we estimate that multiple migrants constitute around 11 % of all Polish migrants. We analyse the profile of Polish multiple migrants, as opposed to other migrants, and we compare the profile of multiple migrants in various countries. We find some similarities in the profiles of multiple migrants in the four countries, however this is not a homogeneous group, probably due to various selection mechanisms operating for the destination countries involved. In addition, we describe the destinations for multiple migrations of Poles and we point to the dominant role of the European Union Member States as destinations.

Keywords: Multiple migration, Polish migration, European Union

Streszczenie

Tradycyjnie badania nad migracjami dotyczyły jednokierunkowych przepływów ludności z kraju pochodzenia do poszczególnych krajów pobytu. Niewiele badań wybiegało poza te ramy, głównie z powodu ograniczonego dostępu do danych. Celem tego artykułu jest szersza analiza, odnosząca się do migracji wielokrotnych, to jest sekwencji migracji, powrotów i powtórnej migracji, w szczególności do kolejnych krajów docelowych. Jest to możliwe na podstawie danych pochodzących z sondażu Narodowego Banku Polskiego na temat polskich migrantów mieszkających w Wielkiej Brytanii, Holandii, Irlandii oraz Niemczech w 2016 roku. Analizując wyniki tego sondażu szacujemy, że migranci wielokrotni stanowią około 11% wszystkich polskich migrantów. Porównujemy profil polskich migrantów wielokrotnych z profilem pozostałych migrantów oraz dokonujemy porównań wewnątrz grupy migrantów wielokrotnych. Odnajdujemy pewne podobieństwa pomiędzy profilami migrantów wielokrotnych w czterech krajach. Równocześnie wskazujemy jednak, że nie jest to grupa jednorodna, prawdopodobnie ze względu na zróżnicowane mechanizmy selekcji do różnych krajów docelowych. Ponadto przedstawiamy kierunki geograficzne migracji wielokrotnych Polaków oraz wskazujemy na dominującą rolę krajów Unii Europejskiej dla tych migracji.

* Niniejszy artykuł powstał w ramach współpracy dwóch projektów finansowanych przez Narodowe Centrum Nauki (NCN): ‘W poszukiwaniu teorii migracji wielokrotnych. Ilościowe i jakościowe badanie polskich migrantów po 1989 roku’ (SONATA BIS, ID: 2015/18/E/HS4/00497)) oraz ‘Wpływ akumulacji własności przez migrantów ekonomicznych na ich mobilność i integrację: Polscy migranci w krajach Unii Europejskiej i w Australii’ (OPUS, ID: 2015/19/B/HS4/00364).

Słowa kluczowe: migracje wielokrotne, migracje Polaków, Unia Europejska / Multiple migration, Polish migration, European Union
References

Agrawal S.K. (2016), Twice migrants in Canada: Who are they and how do they perform economi­cally?, Journal of International Migration and Integration”, Vol. 17, Issue 3, s. 669–686.

Bell J., Bivand Erdal M. (2015), Limited but enduring transnational ties? Transnational family life among Polish migrants in Norway, Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny”, nr 3(157), s. 77–98.

Bhachu P. (2015), Twice migrants and multiple migrants, w: Stone J., Rutledge D. M., Smith A. D., Rizova P. S., Hou X. (red.), The Wiley Blackwell Encyclopedia of Race, Ethnicity, and National-ism, 1–4. Chichester: Wiley Blackwell.

Burrell K. (red.) (2009), Polish Migrants to the UK in the ‘New’ European Union After 2004, Farnham: Ashgate.

Chmielewska I., Dobroczek G., Strzelecki P. (2018), Polacy pracujący za granicą w 2016 r. Raport z badania. Warszawa: Narodowy Bank Polski. Dostępne na stronie: https://www.nbp.pl/pu­blikacje/polacy_pracujacy_za_granica/polacy_pracujacy_za_granica_2016.pdf [data dostępu: 27.12.2018].

Ciobanu R.O. (2015), Multiple migration flows of Romanians, Mobilities”, Vol. 10, Issue 3, s. 466–485.

Dobruszkes F. (2009), New Europe, new low-cost air services, Journal of Transport Geography”, Vol. 17, Issue 6, s. 423–432.

Dzięglewski M. (2019), Powroty do (nie)znanego kraju. Strategie migrantów powrotnych, Kraków: Nomos.

Eade J., Drinkwater S., Garapich M.P. (2007), Polscy migranci w Londynie – klasa społeczna i etniczność. Guildford: University of Surrey, Centre for Research on Nationalism, Ethnicity and Multiculturalism, End of Award Report. https://www.surrey.ac.uk/cronem/projects/polish/class_and_ethnicity_polish_migrant
_workers_in_london.htm [data dostępu: 04.10.2019].

Engbersen G., Snel E. (2013), Liquid migration. Dynamic and fluid patterns of post-accession migration flows, w: Glorius B., Grabowska-Lusinska I., Kuvik A. (red.), Mobility in Transition Migration Patterns after EU Enlargement, Amsterdam: Amsterdam University Press, s. 21–40.

Fihel A., Górny A. (2013), To settle or to leave again? Patterns of return migration to Poland du­ring the transition period, Central and Eastern European Migration Review”, Vol. 2, Issue 1, s. 55–76.

Goździak E.M., Pawlak M. (2016), Theorizing Polish migration across Europe: Perspectives, con­cepts, and methodologies, Sprawy Narodowościowe”, Nr. 48, s. 106–127.

Grabowska I. (2003), Irish Labour Migration of Polish Nationals: Economic, Social and Political Aspects in the Light of the EU Enlargement, CMR Working Papers”, No. 51, Warszawa: Ośrodek Badań nad Migracjami UW.

GUS (2017), Informacja o rozmiarach i kierunkach emigracji z Polski w latach 2004–2016. Dostęp­ne na stronie: https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/ludnosc/migracje-zagraniczne-ludnosci/informacja-o-rozmiarach-i-kierunkach-emigracji-z-polski-w-latach-20042016,2,10.html [data dostępu: 27.12.2018].

Horolets A., Lesińska M., Okólski M. (red.) (2018), Raport o stanie badań nad migracjami w Polsce po 1989 roku, Warszawa: Komitet Badań nad Migracjami PAN.

Hugo G. (2008), In and out of Australia: Rethinking Chinese and Indian skilled migration to Australia, Asian Population Studies”, Vol. 4, Issue 3, s. 267–291.

Janicka A., Kaczmarczyk P. (2016), Mobilities in the crisis and post-crisis times: migration strategies of Poles on the EU labour market, Journal of Ethnic and Migration Studies”, Vol. 42, Issue 10, s. 1693–1710.

Kaczmarczyk P. (2010), Brains on the move? Recent migration of the highly skilled from Poland and its consequences, w: Black R., Engbersen G., Okólski M., Pantîru C. (red.), A Continent Moving West? EU Enlargement and Labour Migration from Central and Eastern Europe, Amsterdam: Amsterdam University Press, s. 165–186.

Karczemski M., Boer A. (2011), The Dutch case’: Networks of Polish migrants in the Hague”, w: Stenning A., Slowik A., Post-Accession Migration in Europe – A Polish Case Study, Kraków: Impuls, s. 75–90.

Kępińska E. (2008), Migracje sezonowe z Polski do Niemiec, Warszawa: Wydawnictwo Uniwer­sytetu Warszawskiego.

Kozłowski J. (1998), Awans społeczny Polonii w krajach Europy Zachodniej na przykładzie Niemiec, w: Koseski A. (red.), Emigracja z ziem polskich w XX wieku: Drogi awansu emigrantów, Puł­tusk: Wyższa Szkoła Humanistyczna im. Aleksandra Gieysztora w Pułtusku, s. 66–67

Krings T., Moriarty E., Wickham J., Bobek A., Salamońska J. (2013), New Mobilities in Europe: Polish Migration to Ireland Post-2004, Manchester: Manchester University Press.

Luthra R., Platt L., Salamońska J. (2018), Types of migration: the motivations, composition, and early integration patterns of “new migrants” in Europe, International Migration Review”, doi:10.1111/imre.12293.

Main I. (2014), High mobility of Polish women: The ethnographic inquiry of Barcelona, Interna­tional Migration”, Vol. 52, Issue 1, s. 130–145.

Messias J., Benevenuto F., Weber I., Zagheni E. (2016), From migration corridors to clusters: the value of Google+ data for migration studies, w: Proceedings of the 2016 IEEE/ACM Inter­national Conference on Advances in Social Networks Analysis and Mining, Piscataway, New Jersey: IEEE Press, s. 421–428.

Nekby L. (2006), The emigration of immigrants, return vs onward migration: evidence from Swe­den, Journal of Population Economics”, Vol. 19, Issue 2, s. 197–226.

Nowicka E., Cieślińska, B. (2005), Wędrowcy i migranci: Pomiędzy marginalizacją a integracją, Kraków: Nomos.

Nowosielski M. (2012), Polacy w Niemczech. Stan i perspektywy badań, „Przegląd Zachodni”, nr 3.

Okólski M. (2001), Mobilność międzynarodowa ludności Polski w okresie transformacji: prze­gląd problematyki, w: Jaźwińska E., Okólski M. (red.), Ludzie na huśtawce. Migracje między peryferiami Polski i Zachodu, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar, s. 31–61.Maids

Paul A.M. (2017), Multinational Maids: Stepwise Migration in a Global Labor Market, Cambridge: Cambridge University Press.

Paul A.M. (2011), Stepwise international migration: A multistage migration pattern for the aspiring migrant, American Journal of Sociology”, Vol. 116, Issue 6, s. 1842–1886.

Pilch, A. (red.) (1984), Emigracja z ziem polskich w czasach nowożytnych i najnowszych (XVIII– –XX w.), Warszawa: PWN.

Radzik T. (1998), Rola przywódców emigracji polskiej w Londynie po II wojnie światowej, w: Ko­seski A. (red.), Emigracja z ziem polskich w XX wieku: Drogi awansu emigrantów, Pułtusk: Wyższa Szkoła Humanistyczna im. Aleksandra Gieysztora w Pułtusku, s. 103–110.

Ryan L., Mulholland J. (2014), Trading places: French highly skilled migrants negotiating mobility and emplacement in London, Journal of Ethnic and Migration Studies”, Vol. 40, Issue 4, s. 584–600.

Salamońska J. (2017), Multiple migration – researching the multiple temporalities and spatialities of migration, CMR Working Papers” 102(160), Warszawa: Ośrodek Badań nad Migracja-mi UW.

Santacreu O., Baldoni E., Albert M.C. (2009), Deciding to move: migration projects in an integra­ting Europe, w: Recchi E., Favell A. (red.), Pioneers of European Integration. Citizenship and Mobility in the EU, Cheltenham: Edward Elgar, s. 52–71.

Szewczyk A. (2016), Polish graduates and British citizenship: amplification of the potential mobility dynamics beyond Europe, “Mobilities”, Vol. 11, Issue 3, s. 362–381.

Takenaka A. (2007), Secondary migration: Who re-migrates and why these migrants matter. Migration Information Source. Dostępne na stronie: https://www.migrationpolicy.org/artic­le/secondary-migration-who-re-migrates-and-why-these-migrants-matter [data dostępu:: 23.07.2017].

Walaszek A. (2007), Migracje Europejczyków 16501914, Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Williams A.M., Baláž V. (2009), Low-cost carriers, economies of flows and regional externalities, Regional Studies”, Vol. 43, Issue 5, s. 677–691.

Kwartalnik ukazuje się w sposób ciągły on-line.
Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana w internecie.