Postrzeganie Polaków oraz dobrostan imigrantek w opiniach kobiet z dawnych krajów radzieckich: wybrane aspekty

Tatiana Kanasz

Abstrakt
Perception of Poles and immigrants’ well-being in the opinions of women from the former Soviet countries: selected aspects
 
In our meetings with representatives of other cultures, we look at each other, compare our experiences, create some ideas about the culture of a given country. The research goal is to explore images of Poles in the experience of immigrant women from post-Soviet countries, as well as to understand the subjective sense of their well-being in the situation of migration. The basis of the analysis are data from long observation of social media, scientific publications, reports, blogs. I pay special attention to the view of Belarusian women living in Poland, also because of the small number of thematic scientific publications from the perspective of this social group. The characteristics of Poles that immigrants from Belarus, Ukraine and Russia consider to be typical are presented. My inspiration comes from cultural theories in the sociology of emotions, namely the category of emotional culture and gender ideology by Arlie Russel Hochschild are used.
 
Streszczenie
W spotkaniach z przedstawicielami innych kultur przyglądamy się sobie, porównujemy nasze doświadczenia, tworzymy pewne wyobrażenia o kulturze danego kraju. Celem badawczym jest przybliżenie tematyki postrzegania Polaków w doświadczeniach kobiet imigrantek z krajów poradzieckich, a także zrozumienie subiektywnego poczucia ich dobrostanu w sytuacji migracji. Podstawę analizy stanowią dane z długiej obserwacji mediów społecznościowych, publikacje naukowe, reportaże, blogi. Szczególną uwagę poświęcam spojrzeniu Białorusinek mieszkających w Polsce, także ze względu na niewielką liczbę tematycznych publikacji naukowych z perspektywy tej grupy społecznej. Ukazuję te cechy Polaków, które imigrantki z Białorusi, Ukrainy, Rosji uznają za typowe. Inspirację czerpię z teorii kulturowych w socjologii emocji, wykorzystuję kategorię kultury emocjonalnej oraz ideologii emocjonalnej wobec płci autorstwa Arlie Russel Hochschild.
Słowa kluczowe: imigrantki, Polacy, Białoruś, Ukraina, Rosja, media społecznościowe, emocje, stereotypy / female immigrants, Poles, Belarus, Ukraine, Russia, social media, emotions, stereotypes
References
Andrejuk K. (2015), Bycie imigrantką jako zasób i jako bariera. Prowadzenie działalności gospodarczej w Polsce w narracjach imigrantek z krajów byłego ZSRR, Studia Socjologiczne 216 (1),
 
Andrejuk K. (2018), Entrepreneurial strategies as a response to discrimination: Experience of Ukrainian women in Poland from the intersectional perspective, Anthropological Notebooks 24(3), s. 25–40.
 
Bachórz A. (2008), Obraz kultury polskiej w oczach Rosjan w Gdańsku, Acta Cassubiana 10, s. 92–109.
 
Bokszański Z. (1997), Stereotypy a kultura. Wrocław: Fundacja Na Rzecz Nauki Polskiej.
 
Brzozowska A. (2018), Społeczne zakotwiczenie w klasowo-etnicznych formach tożsamości a integracja polskich i ukraińskich migrantów, Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, nr 1, s. 69–99.
 
Budyta-Budzyńska M. (2016), Postrzeganie kraju i społeczeństwa przyjmującego przez imigrantów – polscy imigranci na Islandii, Studia Socjologiczne, nr 1 (220), s. 223–248.
 
Dolińska A. (2019a), Socio-economic costs of systemic transformation in Ukraine in the lens of the biographical experiences of Ukrainian female migrants to Poland. Qualitative Sociology Review, nr 4, s. 140–160.
 
Dolińska A. (2019b), The gender-related lifestyle changes and choices of female white-collar migrants from Ukraine, Belarus and Russia in Poland, Central and Eastern Migration European Review, nr 2, s. 123–144.
 
Golemo K. (2010), Obraz Polski i Polaków we Włoszech. Poglądy, oceny, opinie. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
 
Jurek K. (2016), Tożsamość imigrantów z Białorusi i Ukrainy. Wchodzenie w polskie społeczeństwo, Lublin: Wydawnictwo KUL.
 
Hochschild A.R. (1979), Emotion work, feeling rules, and social structure, American Journal of Sociology, nr 5, s. 551–575.
 
Hochschild A.R. (1989), The second shift: working parents and the revolution at home. New York: Wiking Press.
 
Hochschild A.R. (2012), Praca emocjonalna, reguły odczuwania i struktura społeczna, tłum. K. Sekerdej, w: M. Rajtar, J. Straczuk (red.), Emocje w kulturze, Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Narodowe Centrum Kultury, s. 213–239.
 
Kanasz T. (2019), Sieci wsparcia kobiet-imigrantek w Polsce: roczna obserwacja mediów społecznościowych, w: E. Grudziewska, Mikołajczyk M., Zozula J. (red.), Pomoc społeczna i praca socjalna w dobie dynamicznych przemian społecznych, Warszawa: Wydawnictwo APS, s. 265–276.
 
Krasnodębska A. (2013), Doświadczenia emocjonalne kobiet pracujących za granicą. Wspomnienia i refleksje migrantek z województwa opolskiego, Opuscula Sociologica, nr 2, s. 47–64.
 
Mudoń K. (2002), Stereotyp, w: K.W. Frieske, H. Kubiak, G. Lissowski, J. Mucha, J. Szacki,
 
M. Ziółkowski (red.), Encyklopedia socjologii, t. IV. Warszawa: Oficyna Naukowa, s. 119–123.
 
Nalewajko M. (2012), Nieznani a bliscy. Historyczne i społeczne uwarunkowania recepcji polskiej imigracji przełomu XX i XXI wieku w Hiszpanii. Warszawa: Instytut Historii PAN.
 
Nedobiichuk N. (2018), Polacy i Ukraińcy we wzajemnych profilach stereotypowej percepcji, w: M. Lubicz Miszewski (red.), Imigranci z Ukrainy w Polsce. Potrzeby i oczekiwania, reakcje społeczne, wyzwania dla bezpieczeństwa. Wrocław: Wydawnictwo Akademii Wojsk Lądowych, s. 17–29.
 
Niedźwiedzki D. (2010), Migracje i tożsamość. Od teorii do analizy przypadku. Kraków: Zakład Wydawniczy NOMOS. 
 
OTTO Work Service Polska (2017), Raport „Opinia pracowników z Ukrainy na temat pracy w Polsce 2017”, https://www.ottoworkforce.pl/opinia-pracownikow-z-ukrainy-na-temat-pracy-wpolsce-raport-2017/ [data dostępu: 05.05.2020].
 
Pasamonik B. (2008), Imigrantki w społeczeństwach Zachodu. Emancypacja i integracja. Kultura i Społeczeństwo, nr 2, s. 57–78.
 
Sawicka M. (2015), Pojęcie kultury emocjonalnej jako narzędzie analizy socjologicznej. Kultura i Społeczeństwo, nr 1, s. 181–195.
 
Turner J.H., Stets J.E. (2009), Socjologia emocji, tłum. M. Bucholc, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
 
Reportaże oraz relacje internetowe białoruskich imigrantek: 015.by. Istorija pieriejezda biełoruski w Polszu: „Roditieli wyrastili mienia s idejej «walit», no poniatija nie imieli, kak eto sdielat” [История переезда белоруски в Польшу: “Родители вырастили
меня с идеей “валить”, но понятия не имели, как это сделать”], 29.04.2019. Na podstawie informacji z blogu na Facebooku Panajechaŭšyja, https://www.015.by/news/2277934/istoriapereezda-beloruski-v-polsu-roditeli-vyrastili-mena-s-ideej-valit-no-ponatia-ne-imeli-kak-etosdelat [data dostępu: 05.03.2019].
 
Belnovosti.by. Zarpłata zdeś dejstwitielno rastet. Żizń w Polsze głazami biełoruski [«Зарплата здесь действительно растет». Жизнь в Польше глазами белоруски], 04.12.2019, https://www.belnovosti.by/obshchestvo/zarplata-zdes-deystvitelno-rastet-zhizn-v-polshe-glazami-beloruski [data dostępu: 05.03.2019].
 
Blog Panajechaŭšyja, https://www.facebook.com/panajechausyja/posts/ [data dostępu: 05.03.2019].
 
Grodno24.com, Kak ustroitsia na rabotu w Polsze. Licznyj opyt biełoruski [Как устроиться на работу в Польше. Личный опыт белоруски], Na podstawie vkurier.by, 29.04.2019, https://grodno24.com/belarus/kak-ustroitsya-na-rabotu-v-polshe.-lichnyj-opyt-beloruski.html [data dostępu: 05.03.2019].
 
Gusztyn A., Biełaruś on/off. Ja wiernulaś w Biełaruś, cztoby nauczit żenszczin zasczisczatsia [Беларусь on/off. «Я вернулась в Беларусь, чтобы научить женщин защищаться»], 08.12.2019, https://naviny.by/article/20170409/1491727300-belarus-onoff-ya-vernulas-v-belaruschtoby-nauchit-zhenshchin [data dostępu: 05.03.2019].
 
Kakszinskaja O., Polaki obladajut zamieczatielnym czuwstwom jumora i obozajut wysmieiwat swoich politikow [Поляки обладают замечательным чувством юмора и обожают высмеивать своих политиков], 22.06.2013, https://lady.tut.by/news/our-overseas/354129.html [data dostępu: 05.03.2019].
 
Karpickaja K., Biełoruski goworiat, gdie luczsze żit: w SSZA, Kanadie, Polsze ili Rossii [Белоруски говорят, где лучше жить: в США, Канаде, Польше или России], 18.09.2017, https://nina.nn.by/?c=ar&i=196933&lang=ru [data dostępu: 05.03.2019].
 
Kuźmickaja P., „Snaczała my potieriali 300 tysiacz ewro na prokatie, a potom nas uwolili”. Biełaruska o karantinie w Polsze [Сначала мы потеряли 300 тысяч евро на проекте, а потом нас уволили. Белоруска о карантине в Польше], 14.04.2020, https://lady.tut.by/news/ouroverseas/680510.html [dostęp: 05.05.2020].
 
Lady.tut.by, Kupit zdes kwartiru dieszewle czem snimat [Купить квартиру здесь дешевле, чем снимать], 11.01.2018, https://lady.tut.by/news/our-overseas/576403.html [data dostępu: 05.03.2019].
 
Lady.tut.by, Wniesznie polki ochien proigrywajut naszim diewuszkam [Внешне польки очень проигрывают нашим девушкам], 10.01.2018, https://lady.tut.by/news/our-overseas/576241.html [data dostępu: 05.03.2019].
 
New Grodno, Czto udiwilo biełorusku w Polsze? 7 interiesnych nabludienij [Что удивило белоруску в Польше? 7 интересных наблюдений], 26.05.2019, https://newgrodno.by/novosti-belarusi/chto-udivilo-belorusku-v-polshe-7-interesnyh-nablyudenij/ [data dostępu: 05.03.2019].
 
Petrowa A., Kurica nie ptica. Żizń biełoruski w Polsze [Курица не птица. Жизнь белоруски в Поль-ше], 22.03.2016, https://kyky.org/places/kuritsa-ne-ptitsa-zhizn-beloruski-v-polshe [data dostępu: 05.03.2019].
 
Piesienko A., Talonczik k tierapiewtu żdala miesiac [Талончик к терапевту ждала месяц. Рассказ белоруски о переезде в Польшу], 01.03.2019, https://lady.tut.by/news/our-overseas/628107.html [data dostępu: 05.03.2019].
 
Piesienko A., W dietskom sadikie zapresczeno orat na dietiej [В детском садике запрещено орать на детей], 28.02.2019, https://lady.tut.by/news/our-overseas/627889.html [data dostępu: 05.03.2019].
 
Popkowa K., Privet iż Polszi. Biełoruska rasskazała o żizni wo Wrocławie i o cenach na niedwiżimost, kotoryje mało czem otliczajutsia ot minskich [Привет из Польши. Белоруска рассказала о жизни во Вроцлаве и о ценах на недвижимость, которые мало чем отличаются от минских], 31.07.2015, https://realt.by/news/article/15569/ [data dostępu: 05.03.2019].
 
Tiszczenko A., Zdies uslowija truda diktujet rabotnik [Здесь условия труда диктует работник], 15.03.2017, https://lady.tut.by/news/our-overseas/535256.html [data dostępu: 05.03.2019].
 
Wideoblogi imigrantek z Ukrainy i Rosji:
 
Anna Bachwałowa. Blog o Polsze. Otnoszenie k detiam w Polsze [Анна Бахвалова. Блог о Польше. Отношение к детям в Польше], https://www.youtube.com/watch?v=AuT0ErVeSCw [data dostępu: 05.03.2019].
 
Anna Bachwałowa. Blog o Polsze. Wieżliwost Polakow [Анна Бахвалова. Блог о Польше. Вежливость поляков], https://www.youtube.com/watch?v=aHSyZpc732A [data dostępu: 05.03.2019].
 
Blog Olyapki, https://olyapka.ru/2015/02/kak-i-zachem-my-pereekhali-v-polshu/ [data dostępu: 05.03.2019].
 
Helen Mazanova v Polsce, Co zaskakuje każdego turystę w Polsce, https://www.youtube.com/watch?v=yriMazhu4NU [data dostępu: 05.03.2019].
 
KakNamTam.Ru, Wywiad z Aliną, która już 10 rok ze swoją rodziną mieszka i pracuje w Polsce. Życie Rosjan w Polsce. 2016, https://www.youtube.com/watch?v=-o5W5XAWQKU [data dostępu: 05.03.2019].
 
Osia, Zizn w Polsze. Czto mnie zdes nrawitsia, a czto niet? [Жизнь в Польше. Что мне здесь нравится, а что нет?], https://www.youtube.com/watch?v=9bopC0xBLY8 [data dostępu: 05.03.2019].
 
Privet iż Polszi [Привет из Польши], https://www.youtube.com/channel/UC4RbPMXAchVoWShIEkh7cmw [data dostępu: 05.03.2019].
 
Privet iż Polszi, O polskom mientalitete [Привет из Польши . О польском менталитете], https://www.youtube.com/watch?v=65x587l59-o [data dostępu: 05.03.2019].
 
Жизнь в Польше [Zizn w Polsze], https://www.live-in-poland.com/about [data dostępu: 05.03.2019].
 
Жизнь в Польше [Zizn w Polsze], Otlichija Ukrainy i Polszi, https://www.live-in-poland.com/zhizn-v-polshe-otlichiya-ukrainy-i-polshi [data dostępu: 05.03.2019].
 
Пани Иммигрантка / Pani Immigrantka, Czto mienia udiwlaet w Polsze. Zizn w Polsze. Pereezd w Polszu semjej [Что меня удивляет в Польше. Удивительная Польша. Жизнь в Польше. Переезд в Польшу семьей], https://www.youtube.com/watch?v=_nW9hmnOxPw [data dostępu: 05.03.2019].
 
Пани Иммигрантка / Pani Immigrantka, https://www.youtube.com/channel/UCnsLVw1gsMdj505pzsSC6Mg [data dostępu: 05.03.2019].
 
Пани Иммигрантка / Pani Immigrantka, Socialnaja pomoszcz so szkoły wo wriemia karantina. Karantin w Polsze. Koronawirus w Polsze [Социальная помощь со школы во время карантина. Карантин в Польше. Коронавирус в Польше], https://www.youtube.com/ watch?v=7iIdUq8kUIk [data dostępu: 20.05.2020].
 
Пани Иммигрантка / Pani Immigrantka, Karantin w Polsze 2020. Koronawirus w Polsze. Pandemija w Polsze [Карантин в Польше 2020. Коронавирус в Польше. Пандемия в Польше. Эпидемия в Европе], https://www.youtube.com/watch?v=UNxlhH_1-BY [data dostępu: 20.05.2020].
 
Imigranckie grupy społecznościowe na Facebooku:
 
Ukraińcy w Polsce
 
Białorusini w Polsce
 
Dziewczyny w Polsce. Warszawa („Dziewoczki w Polsze. Warszawa”)

Kwartalnik ukazuje się w sposób ciągły on-line.
Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana w internecie.