Między kryzysem i transformacją: Polskie organizacje imigranckie w Hiszpanii

Aleksandra Sojka

Abstrakt

Niniejszy artykuł przedstawia wyniki kompleksowego badania polskich organizacji imigranckich w Hiszpanii. Analiza opiera się na danych zebranych podczas pogłębionych wywiadów z członkami polskich organizacji imigranckich w tym kraju, przedstawicielami ich otoczenia, ekspertami oraz przedstawicielami administracji hiszpańskiej. Głęboki kryzys ekonomiczny w Hiszpanii wyłania się jako główny element kształtujący kondycję badanych organizacji. Trudna sytuacja gospodarki hiszpańskiej w latach 2008–2014 zasadniczo zmieniła charakterystykę diaspory polskiej (a co za tym idzie, członków i odbiorców organizacji) oraz polityczną strukturę możliwości, w której egzystują stowarzyszenia. Jednocześnie, szersze zmiany w procesie migracji związane z globalizacją i integracją regionalną są postrzegane przez rozmówców jako kluczowe dla transformacji roli pełnionej przez organizacje.


Between Crisis and Transformation: Polish Immigrant Organizations in Spain

This article presents the results of a comprehensive study of Polish immigrant organizations in Spain. The analysis is based on original data collected through in-depth interviews with Polish immigrant organizations’ members, representatives of their environment, experts, and representatives of the Spanish administration. The deep economic crisis in Spain emerges as a critical juncture that reshaped the situation of the surveyed organizations. These difficulties are emphasized as the root cause of many of the issues faced by the organizations, both in terms of a decreasing Polish diaspora (and, thus, reduced numbers of members and recipients of the organization) and changes in the political structure of opportunities. At the same time, broader changes in the migration process related to globalization and regional integration are seen as crucial determinants of the changing character of their activities.

Keywords: migration, migrant organizations, Polish diaspora, intra-European mobility, European citizenship

Słowa kluczowe: migracje, organizacje imigranckie, polska diaspora, mobilność wewnątrz-europejska, obywatelstwo europejskie
References

Aguilera M., González, M.P., Rodríguez V. (1994). Inmigrantes polacos en España. Madryt: Ministerio de Trabajo y Asuntos Sociales.

Aparicio Gómez, R., Tornos Cubillo, A. (2008). Las asociaciones de inmigrantes en España. Una visión en conjunto. Madryt: Ministerio de Trabajo y Asuntos Sociales. 159

Arnal Sarasa, M.D. (1998). Inmigrantes polacos en España. El camino como concepto teórico para el estudio de la adaptación. Madryt: Universidad Complutense de Madrid.

Buczyński, A. (1995). Pierwsza Organizacja Polonijna w Hiszpanii. Archipelag, 8 grudnia 1995.

Caselli, M. (2012). Transnationalism and co-development. Peruvian associations in Lombardy.  Migration and Development, 1(2), 295–311. https://doi.org/10.1080/21632324.2012.739799

Instituto Nacional de Estadística, Padrón Continuo https://www.ine.es/dyngs/INEbase/es/categoria.htm?c=Estadistica_P&cid=1254734710990 (data dostępu: 30.03.2021)

González Enríquez, C. (2012). La emigración desde España, una migración de retorno. Análisis del Real Instituto Elcano, ARI 4/2012. Madryt: Real Instituto Elcano.

González Martínez, E. (2008). Los estereotipos más favorables: los polacos en el ámbito laboral español, w: Marina J.D. (red.), El cambio de la imagen mutua de Polonia y España desde la transición. Warszawa: Instituto Cervantes / PAN, 143–158.

Herranz Aguayo, I. (2008). Las asociaciones de inmigrantes un nuevo agente socio-político. Mediterráneo económico, 14: 203–227.

Malinowski Rubio, M.P. (1991). Polacy w Hiszpanii. Przegląd Polonijny, 2, 73–88.

Moya, J.C. (2005). Immigrants and Associations: A Global and Historical Perspective. Journal of Ethnic and Migration Studies, 31(5), 833–864. https://doi.org/10.1080/13691830500178147

MSZ (2009). Raport o sytuacji Polonii i Polaków za granicą, Warszawa: Ministerstwo Spraw  Zagranicznych.

MSZ (2014). Atlas polskiej obecności za granicą, Warszawa: Ministerstwo Spraw Zagranicznych.

Nalewajko, M. (2003). Tworzenie się społeczności polskiej w Regionie Autonomicznym Madrytu – doświadczenie imigracji, w: González Martínez E., Nalewajko M. (red.), Hiszpania-Polska – spotkania. Warszawa: Neriton, 125–155.

Nalewajko, M. (2012). Nieznani a bliscy. Historyczne i społeczne uwarunkowania recepcji polskiej imigracji przełomu XX i XXI wieku w Hiszpanii. Warszawa: Instytut Historii PAN.

Nowak, W., Nowosielski, M. (2016). Zarys uwarunkowania funkcjonowania organizacji imigranckich – Propozycja modelu wyjaśniającego. Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, 42, 3(161), 31–52.

Nowosielski, M. (2021). Relations Between Polish Immigrant Organisations in Germany and  Institutions of the Polish and German States. Ethnopolitics 20(1), 109–122. https://doi.org/10.1080/17449057.2020.1808329

Observatorio Permanente de la Inmigración (2021). Residentes Extranjeros en España (Marzo 2021). Madryt: Ministerio de Inclusión, Seguridad Social y Migraciones.

Parella, S., Petroff, A. (2014). Migración de retorno en España: salidas de inmigrantes y programas de retorno en un contexto de crisis, w: Arango, J., Moya Malapeira, D., Oliver Alonso, J.

(red.), Anuario de la inmigración en España (edición 2014): Inmigración y emigración: mitos y realidades. Barcelona: CIDOB, 62–88.

Schrover, M., Vermeulen, F. (2005). Immigrant Organisations. Journal of Ethnic and Migration Studies, 31(5), 823–32. https://doi.org/10.1080/13691830500177792

Sojka, A. (2012). Negotiating the Borders of Europe from the Margins: European Citizenship and Identity after the Eastern Enlargement, w: Wojtaszek M.M., Just E. (red.), Quilting Stories:

Essays in Honor of Elzbieta H. Oleksy. Lodz: Wydawnictwo Uniwersytetu Lodzkiego, 211–28.

Sojka, A. (2019). Liminal Europeanness: Whiteness, East-West mobilities, and European citizenship, w: Kulawik T., Ingbrandt R., Kravchenko Z.(red.), Borderlands in European Gender Studies: Theorizing the East-West. Nowy Jork: Routledge, 193–212.

Stanek, M., Sobczak, E. (2007). Polacy i Polonia w Hiszpanii na przełomie XX i XXI wieku. Studia Polonijne, 28, 215–241.

Stanek, M. (2008a). Migracje zarobkowe Polaków do Hiszpanii po 1989 roku, w: Barlińska I., Raczkiewicz M., Stanek M. (red.), Poza Ojczyzną niosą Ojczyznę – przeszłości i teraźniejszość Polonii hiszpańskiej. Kraków: Homo Dei, 73–104.

Stanek, M. (2008b). Los inmigrantes polacos en la Comunidad de Madrid y su inserción laboral. Madryt: Universidad Complutense de Madrid.

Stanek, M. (2016). Raport z analizy danych zastanych – Hiszpania, Polskie organizacje imigranckie w Europie – Raport z Badań. Poznań: Instytut Zachodni.

Stanek, M. (2017a). Raport z badania ekspertów w zakresie polskich organizacji imigranckich – Hiszpania, Polskie organizacje imigranckie w Europie – Raport z Badań. Warszawa: Ośrodek Badań nad Migracjami UW.

Stanek, M. (2017b). Raport z badania przedstawicieli instytucji państwa przyjmującego – Hiszpania, Polskie organizacje imigranckie w Europie – Raport z Badań. Warszawa: Ośrodek Badań nad Migracjami UW.

Kwartalnik ukazuje się w sposób ciągły on-line.
Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana w internecie.