Kryzys imigracyjny w 2015 roku a bezpieczeństwo wewnętrzne na przykładzie Republiki Federalnej Niemiec

Łukasz Łotocki

Abstrakt

2015 roku miało miejsce apogeum kryzysu imigracyjnego na świecie, w tym w Europie. We wspomnianym roku liczba nielegalnych przekroczeń granic Unii Europejskiej wzrosła do 1 822 337 w porównaniu do 282 962 w 2014 roku. Podjęte wówczas na forum UE decyzje o realizacji mechanizmu relokacji i przesiedleń wywołały ostry konflikt polityczny. W sporze pojawiały się różne argumenty zwolenników i przeciwników przyjętych rozwiązań, w tym wiążące zaprojektowane mechanizmy z kwestią bezpieczeństwa wewnętrznego państw przyjmujących. W niniejszym artykule przyjęto założenie, że każda sytuacja kryzysowa wiąże się z zagrożeniami dla bezpieczeństwa wewnętrznego państwa, a jako cel postawiono identyfikację faktów i danych odnoszących się do związku między kwestią bezpieczeństwa wewnętrznego a kryzysem imigracyjnym. Jako punkt odniesienia przyjęto sytuację w Republice Federalnej Niemiec. Główne pytania badawcze skoncentrowano na identyfikacji rozmiaru i struktury zagrożeń związanych z napływem osób niepożądanych, przestępczością, integracją zawodową imigrantów, sytuacją zdrowotną oraz utratą długofalowej kontroli nad procesami migracyjnymi. Metodą wykorzystaną w badaniu jest analiza danych zastanych. Z analizy wynika, że na przykładzie państwa niemieckiego można stwierdzić, iż największe zagrożenia dla bezpieczeństwa wewnętrznego związane z kryzysem imigracyjnym dotyczyły takich kwestii, jak niekontrolowany napływ osób niepożądanych oraz przestępczość.

Immigration crisis in 2015 and internal security on the example of the Federal Republic of Germany

The year 2015 was the apogee of the immigration crisis in the world, including Europe. In this year the number of illegal border crossings in the European Union rose to 1 822 337 in comparison with 282 962 in 2014. The decisions taken at that time on the EU forum on the implementation of the relocation and resettlement mechanism caused a sharp political dispute. This dispute gave rise to various arguments for and against the adopted solutions, including binding designed mechanisms with the issue of internal security of host countries. This article assumes that any crisis situation involves threats to the internal security of the State, and aims to identify facts and data relating to the relationship between internal security and the immigration crisis. The situation in the Federal Republic of Germany is taken as a reference. The main research questions focused on the identification of the extent and structure of threats related to the influx of undesirable people, crime, labour market integration of immigrants, the health situation and the loss of long-term control over migration processes. The method used in the study is the desk research. The analysis shows that, based on the example of the German state, the greatest threats to internal security posed by the immigration crisis concerned issues such as uncontrolled inflows of unwanted persons and crime.

Keywords: immigration crisis, internal security, influx of undesirable people, crime, labour market integration, health situation, lack of control over migration processes.

Słowa kluczowe: kryzys imigracyjny, bezpieczeństwo wewnętrzne, napływ osób niepożądanych, przestępczość, integracja zawodowa, sytuacja zdrowotna, brak kontroli nad procesami migracyjnymi
References

Opracowania zwarte, artykuły, raporty, oficjalne komunikaty

82,2 Millionen Einwohner am Jahresende 2015 – Bevölkerungszunahme durch hohe Zuwanderung (2016), Pressemitteilung vom 26. August 2016 – 295/16, Statistisches Bundesamt, https://www.destatis.de/DE/Presse/Pressemitteilungen/2016/08/PD16_295_12411pdf.pdf;jsessionid=B5B141BA488A5F429E99790C99D570BB.internet8711?__blob=publicationFile (dostęp: 2.12.2020).

Annual Report on the Situation of Asylum In the European Union 2015 (2016), European Asylum Support Office, 2016, https://www.easo.europa.eu/sites/default/files/public/EN_%20Annual%20Report%202015_1.pdf (dostęp: 10.02.2020).

Bakamo, Friedrich Ebert Stiftung (2019), Migration narratives in Europe 2017–2018. https://www.bakamosocial.com/2018-eu-migration-study (dostęp: 2.12.2020).

Brücker H., Hauptmann A., Vallizadeh E., Zuwanderungs-Monitor, Dezember 2018 (2018), Institut für Arbeitsmarkt und Berufsforschung, http://doku.iab.de/arbeitsmarktdaten/Zuwanderungsmonitor_1812.pdf (dostęp: 7.04.2020).

Brücker H., Hauptmann A., Vallizadeh E., Zuwanderungs-Monitor, Dezember 2019(2019), Institut für Arbeitsmarkt und Berufsforschung, http://doku.iab.de/arbeitsmarktdaten/Zuwanderungsmonitor_1912.pdf (dostęp: 7.04.2020).

Brzeziński M. (2009), Rodzaje bezpieczeństwa państwa, w: S. Sulowski, M. Brzeziński (red. nauk.), Bezpieczeństwo wewnętrzne państwa. Wybrane zagadnienia, Warszawa: Dom Wydawniczy ELIPSA.

Buzan B., Weaver W. O., de Wilde J. (1998), Security: A New Framework of Analysis, Colorado, London: Lynne Rienner Publishers.

Das Bundesamt in Zahlen 2018. Asyl, Migration und Integration, Bundesamt für Migration und Flüchtlinge (2019), https://www.bamf.de/SharedDocs/Anlagen/DE/Statistik/BundesamtinZahlen/bundesamt-in-zahlen-2018.pdf?__blob=publicationFile&v=14 (dostęp: 30.03.2020).

Duszczyk M. (2009), Procesy migracyjne a bezpieczeństwo wewnętrzne, w: S. Sulowski, M. Brzeziński (red.), Bezpieczeństwo wewnętrzne państwa. Wybrane zagadnienia, Warszawa: Dom Wydawniczy ELIPSA.

Fakten statt Stimmungslage, Malteser Migrationsbericht (2019), https://www.malteser.de/fileadmin/Files_sites/malteser_de_Relaunch/Presse_Medien/Publikationen/Migrationsbericht/MalteserMigrationsbericht2019_webES.pdf (dostęp: 20.03.2020).

Faus R., Storks S. (2019), Das pragmatische Einwanderungsland Was die Deutschen über Migration denken, Friedrich-Ebert-Stiftung, Bonn, http://library.fes.de/pdf-files/fes/15213-20190402.pdf (20.11.2020).

Global Trends. Forced Displacement in 2015(2016), 20 June 2016, UNCHR, http://www.unhcr.org/576408cd7.pdf (dostęp: 20.02.2020).

IAB-Kurzbericht, Institut für Arbeitsmarkt- und Berufsforschung (2020), 8, http://doku.iab.de/kurzber/2020/kb0820.pdf (dostęp: 7.04.2020).

Ileri M. Bahadir (2019), Testing the Securitization Paradigm of the So-Called Copenhagen School in the Case Study of Europe Migrant Crisis in 2015, Revista de Estudios Europeos, N.74, Universidad de Valladolid.

Infektionsepidemiologisches Jahrbuch meldepfl ichtiger Krankheiten für 2014 (2015), Robert Koch-Institut, 1. März, https://www.rki.de/DE/Content/Infekt/Jahrbuch/Jahrbuch_2014.pdf?__blob=publicationFile (dostęp: 20.01.2020).

Infektionsepidemiologisches Jahrbuch meldepfl ichtiger Krankheiten für 2018 (2019), Robert Koch-Institut, 1. März, https://www.rki.de/DE/Content/Infekt/Jahrbuch/Jahrbuch_2018.pdf?__blob=publicationFile (dostęp: 20.01.2020).

Infektionsepidemiologisches Jahrbuch meldepflichtiger Krankheiten für 2016 (2017), Robert Koch-Institut, 1. März, https://www.rki.de/DE/Content/Infekt/Jahrbuch/Jahrbuch_2016.pdf?__blob=publicationFile (dostęp: 20.01.2020).

Integrationsprozesse bei Flüchtlingen – eine Kohortenuntersuchung. Längsschnittbeobachtung über die Entwicklung der Arbeitsmarktintegration (2018), Bundesagentur für Arbeit, Dezember, https://statistik.arbeitsagentur.de/DE/Statischer-Content/Grundlagen/Methodik

Qualitaet/Methodenberichte/Arbeitsmarktstatistik/Generische-Publikationen/Methodenbericht-Integration-Fluechtlinge.pdf?__blob=publicationFile&fbclid=IwAR15O3n15CDzvw6MgjRqykLxtxeeJUeKcnQVGVU1eWmT-ZDDuq9CxsA2K4Y (dostęp: 20.11.2020).

Joint Foreign and Home Affairs Council: Ten point action plan on migration(2015), 20.04.2015, Luxembourg, http://europa.eu/rapid/press-release_IP-15-4813_en.htm (dostęp: 20.02.2020).

Jonda B. (2016), Willkommenskultur: porażka czy jednak zdany egzamin? Zmieniające się rozumienie kultury przyjęcia w Niemczech, w: A. Adamczyk, A. Sakson, C. Trosiak (red.), Polityczne i społeczne aspekty wielokulturowości. Migracje i mniejszości, Poznań, Wydawnictwo Naukowe WNPiD UAM.

Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno--Społecznego i Komitetu Regionów Europejski Program w Zakresie Migracji (2015), Bruksela, dnia 13.5.2015 r. COM(2015) 240 final, https://ec.europa.eu/home-affairs/sites/homeaffairs/files/what-we-do/policies/european-agenda-migration/background-information/docs/communication_on_the_european_agenda_on_migration_pl.pdf (dostęp: 10.02.2020)

Kozłowski K. (2009), Terroryzm jako zagrożenie państwa, w: S. Sulowski, M. Brzeziński (red.Nauk.), Bezpieczeństwo wewnętrzne państwa. Wybrane zagadnienia, Warszawa: Dom Wydawniczy ELIPSA.

Kriminalität im Kontext von Zuwanderung, Bundeslagebild 2015 (2016), Bundeskriminalamt, https://www.bka.de/SharedDocs/Downloads/DE/Publikationen/JahresberichteUndLagebilder/KriminalitaetImKontextVonZuwanderung/KriminalitaetImKontextVonZuwanderung_2015.pdf?__blob=publicationFile&v=3 (dostęp: 20.02.2020).

Kriminalität im Kontext von Zuwanderung, Bundeslagebild 2016 (2017), Bundeskriminalamt, https://www.bka.de/SharedDocs/Downloads/DE/Publikationen/JahresberichteUndLagebilder/KriminalitaetImKontextVonZuwanderung/KriminalitaetImKontextVonZuwanderung_2016.pdf?__blob=publicationFile&v=6 (dostęp: 20.02.2020).

Kriminalität im Kontext von Zuwanderung, Bundeslagebild 2017 (2018), Bundeskriminalamt, https://www.bka.de/SharedDocs/Downloads/DE/Publikationen/JahresberichteUndLagebilder/KriminalitaetImKontextVonZuwanderung/KriminalitaetImKontextVonZuwanderung_2017.pdf?__blob=publicationFile&v=4 (dostęp: 20.02.2020).

Kriminalität im Kontext von Zuwanderung, Bundeslagebild 2018 (2019), Bundeskriminalamt, https://www.bka.de/SharedDocs/Downloads/DE/Publikationen/JahresberichteUndLagebilder/KriminalitaetImKontextVonZuwanderung/KriminalitaetImKontextVonZuwanderung_2018.pdf?__blob=publicationFile&v=7 (dostęp: 20.02.2020).

Kriminalität im Kontext von Zuwanderung, Bundeslagebild 2019 (2020), Bundeskriminalamt, https://www.bka.de/SharedDocs/Downloads/DE/Publikationen/JahresberichteUndLagebilder/KriminalitaetImKontextVonZuwanderung/KriminalitaetImKontextVonZuwanderung_2019.html?nn=62336 (dostęp: 20.02.2020).

Mangelnder Schutz religiöser Minderheiten in Deutschland. Religiös motivierte Übergriffe auf 743 christliche Flüchtlinge in deutschen Asylunterkünften (2017), Open Doors Deutschland, https://www.opendoors.de/sites/default/files/2016_10_Erhebung_Mangelnder_Schutz_religioeser_Minderheiten_Auflage4_04_2017.pdf  dostęp: 10.03.2020).

Marczuk K.P. (2009), Bezpieczeństwo wewnętrzne w poszerzonej agendzie studiów nad bezpieczeństwem, w: S. Sulowski, M. Brzeziński (red.Nauk.), Bezpieczeństwo wewnętrzne państwa. Wybrane zagadnienia, Warszawa: Dom Wydawniczy ELIPSA.

Pacewicz-Biegańska J. (2017), Sylwestrowe Taharrusz Dżamaa – incydent czy nowa europejska tradycja?, w: T. Nowicki (red.), Zemsta emancypacji. Nacjonalizm, uchodźcy, muzułmanie. Zagrożenia i wyzwania kryzysu uchodźczego, Gdańsk: Wydawnictwo Naukowe Katedra.

Pasamonik B. (2017), „Malowanie strasznego diabła” – metamorfoza obrazu uchodźcy w Polsce, w: B. Pasamoniki U. Markowska-Manista (red.Nauk.), Kryzys migracyjny. Perspektywa społeczno-kulturowa, Tom I, Warszawa: Wydawnictwo Akademii Pedagogiki Specjalnej.

Pfeiffer C., Baier D., Kliem S. (2018), Zur Entwicklung der Gewalt in Deutschland Schwerpunkte: Jugendliche und Flüchtlinge als Täter und Opfer, Zurcher Hochoschule fur Angewandte Wissenschaften, Institut für Delinquenz und Kriminalprävention, (Gefördert vom Bundesministerium für Famile, Senioren, Frauen und Jugend), Januar, https://www.zhaw.ch/storage/shared/sozialearbeit/News/gutachten-entwicklung-gewalt-deutschland.pdf (dostęp: 5.01.2020).

Pisarek W. (2002) Nowa retoryka dziennikarska, Kraków, Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych UNIVERSITAS.

Polizeiliche Kriminalstatistik, Bundes Republik Deutschland, Jahrbuch 2015 (2016), Bundeskriminalamt, 23. Mai, https://www.bka.de/DE/AktuelleInformationen/StatistikenLagebilder/PolizeilicheKriminalstatistik/PKS2015/pks2015_node.html (dostęp: 20.11.2020).

Potyrała A. (2015), W poszukiwaniu solidarności. Unia Europejska wobec kryzysu migracyjnego, Przegląd Politologiczny, nr 4/2015, Poznań, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.

Rechtspflege Strafverfolgung 2014, Fachserie 10 Reihe 3 (2016), Statistisches BundesamtWiesbaden, https://www.statistischebibliothek.de/mir/servlets/MCRFileNodeServlet/DEHeft_derivate_00021724/2100300147004.pdf;jsessionid=C6D4421DC725F721D72E1A35A0FD1246 (dostęp: 24.11.2020).

Rechtspflege Strafverfolgung 2015,Fachserie 10 Reihe 3 (2017), Statistisches BundesamtWiesbaden, https://www.statistischebibliothek.de/mir/servlets/MCRFileNodeServlet/DEHeft_derivate_00030947/2100300157004.pdf;jsessionid=8346F3029A94B4F19A3603961139F0AA (dostęp: 24.11.2020).

Rechtspflege Strafverfolgung 2018, Fachserie 10 Reihe 3 (2019), Statistisches BundesamtWiesbaden, https://www.destatis.de/DE/Themen/Staat/Justiz-Rechtspflege/Publikationen/Downloads-Strafverfolgung-Strafvollzug/strafverfolgung-2100300187004.pdf?__blob=publicationFile (dostęp: 24.11.2020).

Religiously motivated attacks on Christian refugees in Germany(2016), Open Doors Germany, https://www.opendoorsuk.org/about/how-we-help/advocacy/Open-Doors-Germany-Refugee-Report-2016; polska wersja raportu: https://www.opendoors.pl/sites/default/files/Raport_uchodzcy_w_de_pl.pdf (dostęp: 20.02.2020).

Risk Analysis for 2016(2016), Frontex, http://frontex.europa.eu/assets/Publications/Risk_Analysis/Annula_Risk_Analysis_2016.pdf (dostęp: 20.01.2020).

Scholz N. (2016), The public health dimension of the European migrant crisis, Briefing, European Parliamentary Research Service, January, http://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/BRIE/2016/573908/EPRS_BRI(2016)573908_EN.pdf (dostęp: 21.01.2020).

Ściborek Z., Wiśniewski B., Kuc R.B., Dawidczyk A. (2015), Bezpieczeństwo wewnętrzne. Podręcznik akademicki, Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek.

Stawicki R. (2019), Współczesne bezpieczeństwo człowieka. Dystans społeczny, uchodźcy, percepcja zagrożeń, Warszawa: Difin SA.

Stellungnahme zur Untersuchungsgruppe im Fall Franco A. (2017), 05.05.2017, http://www.bamf.de/SharedDocs/Pressemitteilungen/DE/2017/20170505-014-pm-untersuchungsgruppe.html (dostęp: 4.02.2020).

Strupiechowska M. (2018), Media jako katalizator społecznych lęków. Przypadek paniki moralnej, Media i Społeczeństwo, nr 8.

Sulowski S. (2009), O nowym paradygmacie bezpieczeństwa w erze globalizacji, w: S. Sulowski, M. Brzeziński (red.Nauk.), Bezpieczeństwo wewnętrzne państwa. Wybrane zagadnienia, Warszawa: Dom Wydawniczy ELIPSA.

Szydłowski J., Wilk D., Wendt J.A. (2018), Wpływ migracji na rozprzestrzenianie się chorób na przykładzie Niemiec, Zeszyty Naukowe Politechniki Śląskiej, Seria: Organizacja i Zarządzanie, z. 126, https://www.polsl.pl/Wydzialy/ROZ/ZN/Documents/z%20126/Szydłowski,%20Wilk,%20Wendt.pdf (dostęp: 7.04.2020).

Tießler-Marenda E. (2017), Kriminalität von Ausländer(inne)n, Fact sheet, Deutscher Caritasverband e.V., Mai, https://www.caritas.de/cms/contents/caritas.de/medien/dokumente/fachthemen/migration/factsheets/factsheet-kriminalit/2017-05-30_fact_sheet_kriminalitaet_v3.pdf?d=a&f=pdf (dostęp: 26.11.2020).

Trzcielińska-Polus A. (2017), Zagrożenia bezpieczeństwa wewnętrznego Niemiec jako konsekwencja procesów imigracyjnych, Bezpieczeństwo. Teoria i Praktyka, nr 1. Zuwanderungsmonitor, Dezember 2016 (2016), Institut für Arbeitsmarkt und Berufsforschung, http://doku.iab.de/arbeitsmarktdaten/Zuwanderungsmonitor_1612.pdf (dostęp: 7.04.2020).

Publikatory informacyjne

1200 Frauen wurden Opfer von Silvester-Gewalt (2016), 10. Juli 2016, https://www.sueddeutsche.de/politik/uebergriffe-in-koeln-1200-frauen-wurden-opfer-von-silvester-gewalt-1.3072064 (dostęp: 3.03.2020).

890.000 Asylsuchende im Jahr 2015 (2016), Pressemitteilung, Bundesministerium des Innern, für Bau und Heimat, 30.09.2016, https://www.bmi.bund.de/SharedDocs/pressemitteilungen/DE/2016/09/asylsuchende-2015.html (dostęp: 20.02.2020).

Arbeitsmarktexperte sieht schnellere Integration als erwartet (2019), 06.08.2019, https://www.welt.de/politik/deutschland/article198046743/Fluechtlinge-Integration-in-den-Arbeitsmarktweiter-als-erwartet.html (dostęp: 11.02.2020).

Bamf will Flüchtlingsschutz erst nach fünf Jahren prüfen (2018), 5. Oktober 2018, https://www.zeit.de/politik/deutschland/2018-10/bundesamt-migration-fluechtlinge-schutz-statuspruefung (dostęp: 4.02.2020);

Bewarder M. (2016), So gezielt nutzt der IS die Flüchtlingskrise, 13.11.2016, https://www.welt.de/politik/deutschland/article159466186/So-gezielt-nutzt-der-IS-die-Fluechtlingskrise.html (dostęp: 12.02.2020).

Bewarder M. (2020), Eine Frage der Sicherheit, 9.03.2020, https://www.welt.de/politik/deutschland/plus206403643/Fluechtlingskrise-Was-passierte-2015-Eine-Frage-der-Sicherheit.html (dostęp: 9.03.2020).

Bewarder M., Schiltz C. B. (2016), Flüchtlinge machen Urlaub, wo sie angeblich verfolgt werden, 11.09.2016, https://www.welt.de/politik/deutschland/article158049400/Fluechtlinge-machen-Urlaub-wo-sie-angeblich-verfolgt-werden.html (dostęp: 6.02.2020).

Diehl J., Gebauer M., Schmid F. (2017), Tausende afghanische Flüchtlinge bezeichnen sich selbst als Taliban, 22.04.2017, http://www.spiegel.de/politik/deutschland/fluechtlinge-tausendeafghanische-fluechtlinge-bezichtigen-sich-selbst-als-taliban-a-1144254.html (dostęp: 12.02.2020).

Gewalt durch Flüchtlinge – Forscher für mehr Prävention (2018), 3.01.2018,https://www.welt.de/newsticker/dpa_nt/infoline_nt/brennpunkte_nt/article172119309/Gewalt-durch-Fluechtlinge-Forscher-fuer-mehr-Praevention.html (dostęp: 5.01.2020).

Identität Tausender Asylbewerber in Deutschland ungeklärt (2017), 04.07.2017, Deutsche Welle, https://www.dw.com/de/identität-tausender-asylbewerber-in-deutschland-ungeklärt/a-39539925 (dostęp: 04.02.2020).

Kociszewski J. (2017), Uchodźcy planowali zamachy terrorystyczne w Niemczech. USA ostrzegają przed świętami w Europie, 22.11.2017, https://wiadomosci.wp.pl/uchodzcy-planowali-zamachy-terrorystyczne-w-niemczech-usa-ostrzegaja-przed-swietami-w-europie-6190459998177409a (dostęp: 15.02.2020).

Niemiecka telewizja publiczna przeprasza za brak wiadomości o atakach w Kolonii (2016), 6.01.2016, https://www.gazetaprawna.pl/artykuly/916261,zdf-przeprasza-za-braninfomracji-o-sytuacji-w-kolonii.html (dostęp: 3.03.2020).

Ukrainische Familie klagt trotz Asylbetrugs auf Anerkennung (2017), 25.06.2017, https://www.welt.de/politik/deutschland/article165917296/Ukrainische-Familie-klagt-trotz-Asylbetrugsauf-Anerkennung.html (dostęp: 04.02.2020).