Technologia i transnarodowy habitus. Komunikacja online w sieciach migracyjnych studentów zagranicznych

Karolina Podgórska

Abstrakt

Badania nad wykorzystaniem nowych technologii w procesach migracyjnych prowadzone są w różnych kontekstach, z perspektywy zarówno jednostokowego doświadczenia migranta, jak i z poziomu podmiotów zarządzających procesami migracyjnymi. Jednym z tych kontekstów jest komunikacja, która w sytuacji pozostawania w mobilności nabiera szczególnego znaczenia. Wykorzystanie technologii w komunikacji pełni wiele funkcji, szczególnie sprzyjać może podtrzymywaniu istniejących relacji z członkami zarówno społeczności pochodzenia, jak i społeczności osiedlenia, jak też wspierać powstawanie nowych powiazań, stając się elementem transnarodowego, migracyjnego habitusu. Celem artykułu jest przybliżenie problematyki wykorzystania technologii w komunikacji migrantów edukacyjnych (studentów zagranicznych) w kontekście funkcjonowania sieci społecznych, w których również w sferze wirtualnej można wyodrębnić słabe i silne więzi składające się na społeczny kapitał migracyjny. Przedstawione w artykule informacje odnoszą się do wyników badania ilościowego przeprowadzonego wśród ukraińskich studentów uczących się na uczelniach lubelskich, którego celem był opis wirtualnych sieci społecznych cudzoziemskiej młodzieży.

Technology and Transnational Habitus. Online Communication in Migration Networks of Foreign Students

Research on the use of new technologies in migration processes (digital migration studies) has been conducted in various contexts. One of them is communication, which – for people in mobility – remains of particular importance. The use of technology in communication can supports establishing / maintaining relationships with members of both the society of origin and the host society, becoming an element of the transnational migratory habitus. The aim of the article is to present the issues of using technology in migrant communication, taking into account the context of social migratory networks, in which, also in the virtual sphere, we can identify weak and strong ties (bridges and bonds) that constitute social migration capital. The information presented in the article refers to the results of the quantitative study carried out as part of own research in 2018 among Ukrainian students in Lublin.

Keywords: migration networks, virtual social networks, transnational habitus, digital migration studies, new technologies and migrations

Słowa kluczowe: sieci migracyjne, wirtualne sieci społeczne, transnarodowy habitus, digital migration studies, nowe technologie w migracjach
References

BBC Media Action (2016). Your Phone is Now a Refugee’s Phone [watch on a mobile], https://www.youtube.com/watch?v=m1BLsySgsHM (data dostępu: 16.03.2020).

Biłas-Henne M. (2011). Sieci społeczne i wsparcie społeczne studentów programu Erasmus, w: W. Martyniuk (red.), Internacjonalizacja studiów wyższych. Warszawa: Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji.

Brinkerhoff J.M. (2009). Digital Diasporas: Identity and Transnational Engagement. Cambridge: Cambridge University Press.

Candidatu L., Leurs K., Ponzanesi S. (2019). Digital Diasporas: Beyond the Buzzword. Toward a Relational Understanding of Mobility and Connectivity, w: J. Retis, R. Tsagarousianou (red.), The Handbook of Diasporas, Media, and Culture. Hoboken: John Wiley & Sons, 31–47. https://doi.org/10.1002/9781119236771.ch3

Castells M. (2007). Społeczeństwo sieci. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Castles S., Miller M.J. (2011). Migracje we współczesnym świecie. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Cemalcilar Z., Falbo T., Stapleton L.M. (2005). Cyber communication: A new opportunity for international students‘ adaptation? International Journal of Intercultural Relations, 29, 91–110.

Chen G.-M. (2012). The impact of new media on intercultural communication in global context. China Media Research, 8(2), 1–10.

Collin S., Karsenti T. (2012). Étudiants internationaux, intégration académique et sociale et TIC: une triade à explorer? Revue internationale des technologies en pédagogie universitaire, 9(1–2), 38–52.

Croucher S. (2011). Social Networking and Cultural Adaptation: A Theoretical Model. Journal of International and Intercultural Communication, 4(4), 259–264. https://doi.org/10.1080/17513057.2011.598046

Dekker R., Engbersen G., Faber M. (2016). The use of online media in migration networks. Population, Space and Place, 22, 539–551. https://doi.org/10.1002/psp.1938

Diminescu D. (2008). The connected migrant: an epistemological manifesto. Social Science Information, 47(4), 565–579.

Dymek Z. (2018). Szkolnictwo wyższe w roku akademickim 2017/2018, opracowanie sygnale. Lublin: Urząd Statystyczny w Lublinie.

European Union Agency for Fundamental Rights (2018). Under Watchful Eyes: Biometrics, EU IT Systems and Fundamental Rights, Luxembourg: Publication Office of European Union.

Faist T. (1997). The Crucial Meso-Level, w: T. Hammar, G. Brochmann, K. Tamas, T. Faist (red.), International Migration, Immobility and Development. Oxford: Berg, 187–217.

Feliksiak M. (oprac.) (2019). Komunikat z badań CBOS 95/2019: Korzystanie z internetu. https://www.cbos.pl/SPISKOM.POL/2019/K_095_19.PDF (data dostępu: 6.04.2021).

Glick-Schiller N., Basch L., Blanc-Szanton Ch. (1992). Transnationalism: a new analytic framework for understanding migration, w: N. Glick Schiller, L. Basch, Ch. Blanc-Szanton (red.), Towards a transnational perspective on migration: Race, class, ethnicity and nationalism reconsidered. New York: New York Academy of Science, 1–24.

Glick-Schiller N., Basch L., Blanc-Szanton Ch. (1995). From Immigrant to Transmigrant: Theorizing Transnational Migration. Anthropological Quarterely, 1(68), 48–63.

Godin M., Donà G., (2020). Rethinking transit zones: migrant trajectories and transnational networks in Techno-Borderscapes. Journal of Ethnic and Migration Studies, 1–17. https://doi.org/10.1080/1369183X.2020.1804193.

Górny A., Stola D. (2001). Akumulacja i wykorzystanie migracyjnego kapitału społecznego, w: E. Jaźwińska, M. Okólski (red.), Ludzie na huśtawce. Migracje między peryferiami Polski i Zachodu. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar, 164–187.

Grabowska I. (2015). Migracje międzynarodowe i teoria Bourdieu. Kultura i Społeczeństwo, 4, 131–143.

Granovetter M. (1973). The strenght of weak ties. American Journal of Sociology, 78, 1360–1380.

Guarnizo L.E. (1997). The Emergence of a Transnational Social Formation and the Mirage of Return Migration among Dominican Transmigrants. Identities, 4(2), 281–322.

Gurak D.T., Caces F. (1992). Migration networks and the shaping of migration systems, w: M.M. Kritz, L.L. Lim, H. Zlotnik (red.), International Migration Systems: A Global Approach. Oxford: Oxford University Press, 150–176.

Holmes P., Janson A. (2008). Migrants’ communication practices with ICTs: tools for facilitating migration and adaptation? The International Journal of Technology, Knowledge and Society, 4(6), 51–62.

Kaufmann K. (2018). Navigating a new life: Syrian refugees and their smartphones in Vienna. Information, Communication & Society, 21(6), 882–898. https://doi.org/10.1080/1369118X.2018.1437205

Kawczyńska-Butrym Z. (2014). Od redaktora naukowego, w: Z. Kawczyńska-Butrym, Migracje edukacyjne. Studenci zagraniczni – dwie strony księżyca. Lublin: Wydawnictwo UMCS, 9–15.

Kindler M., Wójcikowska-Baniak K. (2018). Sieci społeczne a integracja migrantów Ukraińskich w Polsce. Raport z badań jakościowych. CMR Working Papers, 107/165.

Krzaklewska E., Şenyuva Ö. (2020). Covid-19 and Learning Mobility: A Desk Research Study. https://pjp-eu.coe.int/documents/42128013/72351197/Covid-19-pandemic-and-Learning-Mobility.pdf/1092db65-9413-6eea-63bb-9ecce8282220 (data dostępu: 6.04.2021).

Leurs K., Smets K. (2018). Five questions for Digital Migration Studies: Learning From Digital Connectivity and Forced Migration In (to) Europe. Social Media + Society, January–March, 1–16. https://doi.org/10.1177/2056305118764425

Lin N. (2002). Social Capital. A Theory of Social Structure and Action. Cambridge: Cambridge University Press.

Łukasiewicz K. (2010). Transnarodowi uchodźcy? Analiza roli, jaką odgrywa Internet w procesie adaptacji uchodźców czeczeńskich do życia w Europie, w: Ł. Krzyżowski, S. Urbańska (red.), Mozaiki przestrzeni transnarodowych. Teorie, metody, zjawiska. Kraków: Zakład Wydawniczy Nomos, 186–198.

Madianou M., Miller D. (2012). Polymedia: Towards a new theory of digital media in interpersonal communication. International Journal of Cultural Studies, 16(2), 169–187. https://doi.org/10.1177/1367877912452486

Nedelcu M. (2009). Le Migrant On-Line. Nouveaux modèles migratoires à l`ére du numérique. Paris: L’Harmattan.

Nowicka E. (1993). Wprowadzenie, w: E. Nowicka, S. Łodziński (red.), Gość w dom. Studenci z krajów Trzeciego Świata w Polsce. Warszawa: Oficyna Naukowa, 15–42.

Pietrowicz K. (2016). Podejścia sieciowe w socjologii. Bydgoszcz: Epigram.

Podgórska K. (2016). New tools for adaptation or rooting? Use of ICT by educational migrants (reconaissance research), w: J. Mucha (red.), Migration and the Transmission of Cultural Patterns. Kraków: Wydawnictwo AGH 2016, 75–92.

Pustułka P. (2015). Virtual transnationalism: polish migrant families and new technologies. Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, 3(157), 99–122.

Putnam R. (2008). Samotna gra w kręgle. Upadek i odrodzenie wspólnot lokalnych w Stanach Zjednoczonych. Warszawa: Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne.

Ryan L. (2020). Telling network stories: researching migrants` changing social relations in places over time. Global Networks, early view: https://doi.org/10.1111/glob.12295

Vertovec S. (2012). Transnarodowość. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Witteborn S. (2015). Becoming (Im)Perceptible: Forced Migrants and Virtual Practice. Journal of Refugees Studies, 28(3), 350–367. https://doi.org/10.1093/jrs/feu036