„Chicago Dalekiego Wschodu”, „Miasto Tysiąca i Jednej Nocy” czy „Babilon Wschodu” – Szanghaj i Polonia szanghajska w wybranej polskiej przedwojennej prasie w latach 30. XX wieku

Katarzyna Michalewicz

Abstrakt

Celem niniejszego artykułu jest omówienie, w jaki sposób wybrane polskie czasopisma w latach 1931–1939, czyli w czasie pomiędzy nową fazą konfliktu pomiędzy Chinami i Japonią a wybuchem II wojny światowej, przedstawiały Szanghaj. Był on omawiany w kontekście modernizacji Chin, II wojny chińsko-japońskiej oraz działalności Polonii szanghajskiej. A także podobnie jak dziś, był postrzegany jako jeden z symboli Państwa Środka. W pierwszym przypadku, redakcje czasopism podkreślały jego szczególną rolę polityczną, gospodarczą i kulturową w Państwie Środka. Dziennikarze zazwyczaj oceniali metropolię jako miasto wielu kultur, szans i kontrastów społecznych. W przypadku konfliktu chińsko-japońskiego los bombardowanego Szanghaju i jego mieszkańców w polskiej prasie stał się symbolem japońskich zbrodni. Dziennikarze przy tym chwalili również męstwo chińskich żołnierzy, którzy ofiarnie bronili miasta. Polskie czasopisma niewiele wspominały o Polonii szanghajskiej. Zazwyczaj były to jedyne krótkie notatki na ten temat albo pojedyncze wzmianki dodawane przy omawianiu innych zagadnień.


“Chicago of the Far East”, “City of a Thousand and One Nights” or “Babylon of the East” – Shanghai and Shanghai Polish diaspora in the selected Polish interwar press in the 30s of the twentieth century”

The aim of this article is to discuss how selected Polish magazines in the years 1931–1939, in the time between the new phase of the conflict between China and Japan and the outbreak of World War II, presented Shanghai. It was discussed in the context of: the modernization of China, the Second Sino-Japanese War and the activities of the Shanghai Polish Diaspora. And also, as today, it was perceived as one of the symbols of the Middle Kingdom. In the first case, the editors of the magazines emphasized his special role in the political, economic, and cultural situation in the Middle Kingdom. Journalists usually judged the metropolis as a city of many cultures, opportunities, and social contrasts. In the case of the Sino-Japanese conflict, the fate of the bombed Shanghai and its inhabitants became a symbol of Japanese atrocities and war crimes in the Polish press. Journalists also praised the bravery of Chinese soldiers who generously defended the city. Polish magazines did not mention much about the Shanghai Polonia. Usually, these were the only short notes on the subject or individual mentions added when discussing other issues.

Keywords: Shanghai, Second Sino-Japanese War, Polish Diaspora, Republic of China, Polish interwar press

Słowa kluczowe: Szanghaj, II wojna chińsko-japońska, Polonia, Republika Chińska, polska prasa międzywojenna
References

Źródła:

1. „Antena” [1934–1939]

2. „As” [1935–1939]

3. „Bluszcz” [1931–1939]

4. „Kuźnia Młodych” [1932–1939]

5. „Na Szerokim Świecie” [1931–1939]

6. „Naokoło świata” [1931–1939]

7. „Oriens” [1933–1939]

8. „Polska na Morzu” [1934–1939]

9. „Tęcza” [1931–1939]

10. „Wschód” [1931–1939]

11. „Z Bliska i z Daleka” [1933–1939]

12. „Zwiastun Ewangeliczny” [1931–1939]

13. „Zwrot” [1937–1939]

14. „Żołnierz Polski” [1931–1935]

Monografie:

Chang T.K. (2009). Shanghai, w: Cheng L., Brown K. (red.). Berkshire Encyclopedia of China Volume 4. Great Barrington, Massachusetts: Berkshire 1945–1948.

Fenby J. (2003). Czang Kaj-szek i jego Chiny, Wrocław: Wydawnictwo Dolnośląskie.

Forbes A., Butow D., Holmshaw P. (2007). Szanghaj. Przewodnik National Geographic, Warszawa: Towarzystwo National Geographic.

Jian Z. (2009). Urbanistyka, w: Sanjuan T. (red.), Leksykon wiedzy o Chinach współczesnych, Warszawa: Wydawnictwo Akademickie DIALOG, s. 292–293.

Kajdański E. (2005). Chiny Leksykon, Warszawa: Książka i Wiedza.

Kałuski M. (2001). Polacy w Chinach, Warszawa: Instytut Wydawniczy PAX.

Margolin J.L. (2015). Japonia 19371945. Wojna Armii Cesarza, Warszawa: Wydawnictwo Akademickie DIALOG.

Paczkowski A. (1980). Prasa polska w latach 19181939, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.

Sanjuan T. (2009). Podwórze, w: Sanjuan T. (red.), Leksykon wiedzy o Chinach współczesnych, Warszawa: Wydawnictwo Akademickie DIALOG, s. 189–190.

Sanjuan T. (2009). Szanghaj, w: Sanjuan T. (red.), Leksykon wiedzy o Chinach współczesnych, Warszawa: Wydawnictwo Akademickie DIALOG, s. 262–263.

Seitz K. (2013). Chiny. Powrót olbrzyma, Warszawa: Wydawnictwo Akademickie DIALOG.

Wang Ch. (2005). Ośmioletnia wojna oporu prowadzona przez chińskie wojska rządowe, siły komunistyczne i wojska japońskie, w: Sławiński R. (red.), Nowożytna historia Chin, Kraków: Księgarnia Akademicka, s. 171–200.

Kwartalnik ukazuje się w sposób ciągły on-line.
Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana w internecie.