Christianity as the Basis of Wincenty Lutosławski’s “Polish Yoga”

Agata Świerzowska

Abstrakt

The article is an attempt to show the importance of Christianity in the reinterpretation of the Indian yoga tradition, in order to include it in a new (Polish) cultural context. Christianity allowed transformation of this culturally alien concept in such a way that it ceased to be seen as something foreign and exotic, and started to be treated as a Polish discipline –in a way specifically addressing the needs and conditions of the Polish nation. The article focusses on the approach to yoga proposed by Wincenty Lutosławski, the author of the first “Polish yoga”handbook, although other interpretations are also referred to, in order to demonstrate the widest possible approach to this discipline.

Słowa kluczowe: Wincenty Lutosławski, yoga, Christianity, esotericism, messianism, joga, chrześcijaństwo, ezoteryka, mesjanizm
References

Abhedananda Swami unpublished letter to W. Lutosławski, October 16, 1905; AN PAN i PAU, W. Lutosławski’s correspondence, K III-155.

Appadurai A., Modernity at Large. Cultural Dimensions of Globalization, Minneapolis, London 2005.

Bartoń W., Czy Lutosławski był katolikiem, “Tygodnik Powszechny” 1958, no. 2, p. 7.

Chobot J., Słowo od wydawcy, [in:] Swami Wiwekananda, Karma-Joga. Filozofja pracy i obowiązku, trans. K. Chobot, Katowice 1923, pp. 1–6.

Chodkiewicz K., Pierwsze kroki w nowoczesnej jodze, [in:] A. Ehert, I. Sieradzki, K. Chodkiewicz, F.S. Hirsch, Racjonalna głodówka w celu fizycznego, umysłowego i duchowego odmłodzenia, Poznań 1983.

De Michelis E., A History of Modern Yoga. Patanjali and Western Esotericism, London–New York 2005.

Jaworski W., Wincentego Lutosławskiego filozofia religii, [in:] “Zeszyty Naukowe Akademii Górniczo-Hutniczej im. Stanisława Staszica,” 1985, no. 1008, pp. 76–96.

Lutosławska J., Wspomnienie o moim Ojcu, [in:] Filozofia i mistyka Wincentego Lutosławskiego, R. Zaborowski (ed.), Warszawa 2000, pp. 17–20.

Lutosławski W., Ludzkość odrodzona. Wizje przyszłości, Warszawa 1910.

Lutosławski W., Metafizyka, Drozdowo 2004.

Lutosławski W., Rozwój potęgi woli przez psychofizyczne ćwiczenia. Według dawnych tradycji aryjskich oraz własnych swoich doświadczeń podaje do użytku rodaków, Warszawa–Kraków 1909.

Lutosławski W., Rozwój potęgi woli przez psychofizyczne ćwiczenia, Wilno 1923.

Lutosławski W., Unpublished letter to I. Lutosławska, 21 November 1907, AN PAN i PAU, W. Lutosławski’s correspondence, K III-155.

Lutosławski W., Unpublished letter to I. Lutosławska, 14 October 1907, AN PAN i PAU, W. Lutosławski’s correspondence, K III-155.

Lutosławski W., Unpublished letter to W. James, 22 November 1907, AN PAN i PAU, W. Lutosławski’s correspondence, K III-155.

Marcinowska J., Wartości twórcze religijnej myśli polskiej: filozofja indyjska, chrześcijaństwo, Polska, Hoene-Wroński, Słowacki, Mickiewicz, Trentowski, Cieszkowski, Krasiński, Libelt, Warszawa 1922.

Mercier D. J., Unpublished letter to W. Lutosławski, December 15, 1924; AN PAN i PAU, W. Lutosławski’s correspondence, K III-155.

Polończyk E., Czem jest Yoga?, Lwów 1921.

Polończyk E., Prawda o yodze i naukach tajemnych, Warszawa 1932.

Starża-Dzierżbicki J., Radża jogi Ramakriszna: z dziejów buddyzmu i okultyzmu indyjskiego, Warszawa 1923.

Świerzowska A., Dlaczego Józef Świtkowski deprecjonuje hatha jogę? Obraz hatha jogi i jego źródła w poglądach polskiego jogina-ezoteryka, [in:] Studia ezoteryczne. Wątki polskie, I. Trzcińska, A. Świerzowska, K.M. Hess (ed.), Kraków 2015, pp. 150–165.

Świerzowska A., Esoteric Influences in Wincenty Lutosławski’s Programme of National Improvement. Prolegomena, “The Polish Journal of the Arts and Culture” 2015, no. 13(1), pp. 147–173.

Świerzowska A., Joga w Polsce od końca XIX wieku do 1939 roku: konteksty ezoteryczne i interpretacje, Kraków 2019.

Świerzowska A., Ramakrishna – radźajogin i mesjasz. Obraz bengalskiego mistyka w polskiej literaturze ezoterycznej okresu międzywojennego, [in:] Wyobraźnia w kulturze. Duchowość, sztuka, literatura, I. Trzcińska, A. Świerzowska (eds.), “Idee i Myśliciele” vol. 22, Kraków 2017, pp. 131–154.

Świtkowski J., Radźa Joga Nowoczesna. Wstęp w Światy nadzmysłowe, Katowice 1923.

Urban J., Katolicyzm eleuzyński (I), “Przegląd Powszechny” 1910, vol. 27, pp. 302–327.

Urban J., Katolicyzm eleuzyński (II), “Przegląd Powszechny” 1910, vol. 27, pp. 30–45.

Venuti L., The Translator’s Invisibility – A History of Translation, London 1995.

Vivekananda S., Yoga Philosophy. Lectures Delivered in New York, Winter of 1895–6, on Raja Yoga or Conquering the Internal Nature also Patanjali’s Yoga Aphorisms, with Commentaries, London–New York–Bombay 1896.

Kwartalnik "Studia Religiologica" ukazuje się w sposób ciągły on-line.

Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana w Internecie.