Missionary Action of the Orthodox Church among Greek Catholics in the Recovered Territories as Part of the Religious Policy of the State in the People’s Republic of Poland

Stefan Dudra

Abstrakt

The aim of the article is to analyze the missionary action of the Orthodox Church undertaken among Greek Catholics in the Recovered Territories of Poland following World War II. As a result of “Operation Vistula” the Orthodox and Greek Catholic population was settled in the Recovered Territories. As a result of the communist policy implemented by the communist authorities, the Orthodox Church took action to provide religious care to Greek Catholics. This policy was aimed at significantly weakening the Greek Catholic Church. It was also hoped that it would be liquidated. Despite the attempts made, the Greek Catholics preserved their identity, and after 1956 they began the process of building their own parish structure.

Słowa kluczowe: Orthodoxy, Greek Catholicism, Lemkos, religious politics / prawosławie, grekokatolicyzm, Łemkowie, polityka wyznaniowa
References

1947. Propamjatna knyha, B. Huk (ed.), Варшава 1997.

Akcja „Wisła”. Dokumenty, E. Misiło (ed.), Warszawa 1993.

Dudra S., Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny w obszarze polityki wyznaniowej oraz polityki narodowościowej Polski Ludowej i III Rzeczypospolitej, Warszawa 2019.

Dudra S., Integracyjna i kulturotwórcza rola Cerkwi w życiu prawosławnych Łemków, [in:] Łemkowie, B. Machul-Telus (ed.), Warszawa 2013.

Dudra S., Cerkiew w diasporze. Z dziejów prawosławnej diecezji wrocławsko-szczecińskiej, Poznań 2009.

Dudra S., Poza małą ojczyzną. Łemkowie na Ziemi Lubuskiej, Wrocław 2008.

Dylągowa H., Dzieje Unii brzeskiej, WarszawaOlsztyn 1996.

Hałagida I., Między Moskwą, Warszawą i Watykanem. Dzieje Kościoła greckokatolickiego w Polsce w latach 1944–1970, Warszawa 2013.

Iwaneczko D., Wysiedlenia Ukraińców a Kościół greckokatolicki w Polsce (19441947), [in:] Akcja „Wisła”, J. Pisuliński (ed.), Warszawa 2003.

Kopiczko A., Kościół warmiński a polityka wyznaniowa po II wojnie światowej, Olsztyn 1996.

Korzeniewska-Lasota A., Władze państwowe wobec Kościoła greckokatolickiego na Warmii i Mazurach w latach 19561970, “Studia Warmińskie” 2009, vol. 46, pp. 207–219.

Michalak R., Polityka wyznaniowa państwa polskiego wobec mniejszości religijnych w latach 1945–1989, Zielona Góra 2014.

Moklak J., Aspekt polityczny życia religijnego Ukraińców w Galicji. Ekspansja prawosławia rosyjskiego, [in:] Polska–Ukraina. 1000 lat sąsiedztwa, vol. 1: Studia z dziejów chrześcijaństwa na pograniczu etnicznym, S. Stępień (ed.), Przemyśl 1990.

Moklak J., Łemkowszczyzna w Drugiej Rzeczypospolitej. Zagadnienia polityczne i wyznaniowe, Kraków 1997.

O tożsamość grekokatolików. Zbiór dokumentów z historii Cerkwi greckokatolickiej w Polsce, M. Czech (ed.), Warszawa 1992.

Olejnik L., Polityka narodowościowa Polski w latach 19441960, Łódź 2003.

Osadczy W., Święta Ruś. Rozwój i oddziaływanie idei prawosławia w Galicji, Lublin 2007.

Pisuliński J., Akcja Specjalna „Wisła”, Rzeszów 2017.

Represje wobec duchowieństwa kościołów chrześcijańskich w okresie stalinowskim w krajach byłego bloku wschodniego, J. Myszor, A. Dziurok (eds.), Katowice 2004.

Stępień S., Kościół greckokatolicki w Polsce po II wojnie światowej i w czasach współczesnych (do roku 1989), [in:] PolskaUkraina. 1000 lat sąsiedztwa, vol. 4, S. Stępień (ed.), Przemyśl 1998.

Syrnyk J., Ukraińskie Towarzystwo Społeczno-Kulturalne (19561990), Wrocław 2008.

Unia brzeska, geneza, dzieje i konsekwencje w kulturze narodów słowiańskich, R. Łużny, F. Ziejka, A. Kępiński (eds.), Kraków 1994.

Urban K., Kościół prawosławny w Polsce 19451970 (rys historyczny), Kraków 1996.

Urban K., Obrządek greckokatolicki a Kościół prawosławny w Polsce u progu lat pięćdziesiątych, “Zeszyty Naukowe Akademii Ekonomicznej w Krakowie” 1998, nr 50, pp. 17–30.

Wójtowicz-Huber B., „Ojcowie narodu”. Duchowieństwo greckokatolickie w ruchu narodowym Rusinów galicyjskich (18671918), Warszawa 2008.

Żaryn J., Dzieje Kościoła katolickiego w Polsce (1944–1989), Warszawa 2003.

Kwartalnik "Studia Religiologica" ukazuje się w sposób ciągły on-line.

Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana w Internecie.