Teologiczne wątki maryjne mozaik Centro Aletti w sanktuarium św. Jana Pawła II w Krakowie

ks. Lucjan Bartkowiak CR

Abstrakt

Theological Marian Themes of the Centro Aletti Mosaics in the Sanctuary of Saint Paul II in Krakow

The post-conciliar liturgical indications, of which the free-standing altar with the priest celebrating the liturgy „facing the faithful” became a visible sign, freed the presbytery walls of newly built churches from large altar extensions. The situation became a kind of call for the creators of sacred art, providing an opportunity to return to the noble mosaic art, whose monumental works of the first millennium have survived to this day. It is enough to mention the temples of Ravenna, Palermo or Rome itself. Their iconographic programs, rich in form and content, are continued in the large-format, contemporary altar mosaics by Father Marko Ivan Rupnik, in which a refined artistic form intertwines with a well-thought-out theological concept, showing the vitality of tradition at the threshold of the third millennium. The aim of this article is to present the basic Marian theological themes present in the largest complex set of mosaics that has been built in Poland in recent years.

Keywords: Centro Aletti, sacred art, Mary, mosaics, artistic creation

 

Abstrakt

Posoborowe wskazania liturgiczne, których widomym znakiem stał się wolnostojący ołtarz z kapłanem sprawującym liturgię „przodem do wiernych”, uwolniły ściany prezbiteriów nowobudowanych świątyń od wielkich nadstaw ołtarzowych. Zaistniała sytuacja stała się swego rodzaju wezwaniem dla twórców sztuki sakralnej, stwarzając możliwość powrotu do szlachetnej sztuki mozaikowej, której monumentalne dzieła pierwszego tysiąclecia przetrwały do dziś. Wystarczy wspomnieć chociażby świątynie Rawenny, Palermo czy samego Rzymu. Ich bogate w formę i treść programy ikonograficzne znajdują swoją kontynuację w wielkoformatowych, współczesnych mozaikach ołtarzowych o. Marko Ivana Rupnika, w których wyrafinowana forma artystyczna splata się z przemyślaną koncepcją teologiczną, ukazując żywotność tradycji u progu trzeciego tysiąclecia. Niniejszy artykuł stawia sobie za cel ukazanie zasadniczych teologicznych wątków maryjnych, obecnych w największym kompleksowym zespole mozaik, jaki w ostatnich latach powstał w Polsce.

Słowa kluczowe: Centro Aletti, sztuka sakralna, Maryja, mozaiki, twórczość artystyczna / Centro Aletti, sacred art, Mary, mosaics, artistic creation
References
Brock S., Maria nella tradizione siriaca, w: M. I. Rupnik, M. Campatelli, Mosaici della Madre di Dio dell’Atelier del Centro Aletti, Roma 2009, s. 28-37.
 
Campatelli M., Kreatywna i formacyjna siła liturgii, w: T. Špidlík, Teologia pastoralna. Duszpasterstwo na nowe czasy, Kraków 2010, s. 348-375.
 
Clément O., Tre preghiere. Il Padre nostro, la preghiera allo Spirito Santo, la preghiera penitenziale di sant’Efrem, Milano 1995.
 
Institutio generalis Missalis Romani, w: Ordo missae, Watykan 1969, s. 13-76.
 
Katechizm Kościoła katolickiego, Poznań 2002.
 
Paprocki H., Bezkres bezprzestrzenny, Warszawa 2021.
 
Porosło K., Chrystus zmartwychwstanie w tobie. Przygotowanie do Paschy, Kraków 2015.
 
Rupnik M. I., Wychodząc od piękna, w: T. Špidlík, M. I. Rupnik, Teologia pastoralna. Duszpasterstwo na nowe czasy, Kraków 2010, s. 414-432.
 
Rupnik M. I., Campatelli M., Mosaici della Madre di Dio dell’Atelier del Centro Aletti, Roma 2009.
 
Rupnik M. I., Govekar N., Czerwień niebieskiego Jeruzalem. O sztuce, wierze i ewangelizacji, Poznań 2018.
 
Sołowjow W., Wybór pism, Poznań 1988.
 
Špidlík T., Człowiek osobą agapiczną, w: T. Špidlík, Teologia pastoralna. Duszpasterstwo na nowe czasy, Kraków 2010, s. 121-240.
 
Špidlík T., Miscellanea II. Alle Fonti dell’Europa. In principio era l’arte, Roma 2006.
 
Špidlík T., Rupnik M. I., Teologia pastoralna. Duszpasterstwo na nowe czasy, Kraków 2010.
 
Špidlík T., Rupnik M. I., Una conoscenza integrale. La via del simbolo, Roma 2010.