Kobieta a nowołacińskie teksty medyczne (przykłady śląskie i inne)

Irena Kosiorowska-Majka

Abstrakt

Woman in the neo-Latin texts (Silesian and other examples)

The author discusses several portraits of women in neo-Latin texts. iFabrica corporis humani, written at the turn of the 17th century, describes women across history from the scientific point of view. The work, started by A. Spigelius and completed by D. Bucretius, does justice to women in the medical profession. In his epic poem Fata Hygeae crescentis Johannes Burg emphasizes the relation between the Greek and Roman mythologies and Christianity. The work mentions deities personifying health as well as details of human anatomy, illnesses and proposed treatment.
F. Hoffmann’s Clavis Pharmaceutica Schröederiana, the original inspiration for Burg’s work, is given much attention here. The author talks about female roles in early modern Silesia: as mothers, activists, artists, and scientists. L. Scholtz’s medical aphorisms are mentioned as evidence of a gradual change in the perception of female patients in the 17th and 18th centuries. The author shows the evolution of the role of a woman in Silesian society from a mother figure to a scientist.

Słowa kluczowe: neo-Latin literature, history of medicine, portrait of woman in literature, women in medicine, Hygea
References

Albertus Magnus o sekretach białogłowskich, mocy ziół, kamieni i źwierząt osobliwych przetłumaczony, Amsterdam: w drukarni polskiej pod znakiem Orła Białego 1695.

Bucretius D., Spigelius A., De humani corporis fabrica libri decem, Frankfurt 1627 [kolejność nazwisk alfabetyczna]. 

Burg J., Fata Hygaeae crescentis, w: F. Hoffmanni M.D., Clavis Pharmaceutica Schröderiana […], Hale 1675.

Czarnecka M., Wieszczki. Rekonstrukcja kobiecej genealogii w historii niemieckiej litera­tury kobiecej od połowy XIX do końca XX wieku, Wrocław 2004.

Gaj B., Ślązaczka. Pomiędzy„rustica grossa” i „Pallas Silesiae” – portret kobiety w literatu­rze łacińskiego Śląska, Opole 2010.

Gaj B.,Retoryka i medycyna: wizerunek kobiety w traktatach medycznych na dawnym Śląsku, w: Retoryka w komunikacji specjalistycznej, red. M. Załęska, Warszawa 2015, s. 109–126.

Historia medycyny, red. T. Brzeziński, wyd. 3, Warszawa 2000.

Hoffmannus F., Clavis Pharmaceutica Schröderiana, seu Animadversiones Annotationibus in Pharmacopeiam Schröderianam Baconianis, Cartesianis, et Helmontianis Principiis illustrate et Dn. D. Jochannis Michaelis p. M. et Aliorum celeberrimorum Medicorum arcanis conncinnate; in quibus Medicamentorum simplicium, tam exoticorum, quam vernaculorum et compositorum ex regno minerali, vegetabili et animali desumptorum Natura, Origo, et genuinae preparations cum eorum virtutibus et usu demonstrantur et declarantur cum Thesauro Pharmaceutico Quorondam, Medicorum Nostri Seculi, Halae Saxonum 1675.

Jędrzejewski K., Andreas Vesalius i jego wielkie dzieło: De humani corporis fabrica, „Folia Medica Lodziensia” 40 (2013), nr 2, s. 155–206.

Kubicki J., Żony królówi władcówPolski. Historia i medycyna, Opole 2012.

Lipińska M., Kobieta i rozwój nauk lekarskich, Warszawa 1932.

Mała encyklopedia kultury antycznej, red. Z. Piszczek, Warszawa 1966.

Pauzaniasz, Wędrówka po Helladzie. W świątyni i w micie (księgi I, II, III, VII),przeł. i oprac. J. Niemirska-Pliszczyńska, Wrocław 1973.

Pseudo-Albert Wielki. O sekretach białogłowskich, oprac. J. Kroczak, J. Zagożdżon, Wrocław 2012.

Rostropowicz J., „Wrocławskie Święta Kwiatów”, czyli o ogrodzie botanicznym Lorenza Scholtza, „Zeszyty Eichendorffa. Eichendorff-Hefte” 2006, nr 16, s. 25–35.

Scholtz L., Aphorismorum medicinalium cum theoricorum, tum practicorum omnibus quibus secunda valetudo curae est, apprime necessariorum sectiones octo, quarum priores quinque theoricam medicinae partem, ut ex Arabum distinctione appellatur, posteriores vero tres practicam, sic ab iisdem dictam complectuntur, collectae studio et opera Laurentii Scholtzii Vratislaviensis Phil. Et medicinae doctoris, Vratislaviae 1589.

Scholtz L.,Consiliorum medicinalium conscriptor praestantissimi atque exercitatissimi nosttrum temporum medicis liber singularis Laurentii Scholtzii, Francofurti ad Moenum 1598.

Schwarz G., Zdrowie kobiety: naturalne metody leczenia dolegliwości, przeł. J. Pobłocki, Warszawa 2003.

Varandaeus Ioannes Monspeliensis, De aectibus mulierum libri tres, Hannoviae 1619.

Virej J.J., Kobieta pod względem fizyologicznym, moralnym i literackim, Warszawa 1843.

Zedler J.H., Grosses volstandiges universal Lexicon aller Wissenschaften und Künste, Leipzig – Halae 1742, Bd. 31.

Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana w internecie.
Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line.