Uchwycić nieuchwytne. Pożytki z badań pogranicznych

Krzysztof Zajas

Abstrakt

Catching the Elusive. The Benefits of Borderlands Studies


Borderlands, like the nation, have their space and time, their history, politics, culture and literature – and their contradictory aims. When we wish to say something sensible about borderland literature, sooner or later we must turn to the problem of identity that has been destabilized, lost, or which is stubbornly protected. Borderlands are places of the interaction of cultures, which is not necessarily conflictual, but which is always inscribed into the relationship between the self and the other. The borderlands situation contains a fundamental contradiction: it demands clear identification from the subject, while at the same time making such identification impossible because of the very conditions of multiculturalism. As a result, a text that belongs to borderland literature speaks by means of a series of discourses which comprise a composition (mosaic of discourses), while also registering the conventional and artificial nature of these discourses. Therefore, we can project a borderland history of literature, but it requires different approaches to the text and its new, especially borderland interpretation.
 

Słowa kluczowe: pogranicze, dyskurs, wielokulturowość, tożsamość, pograniczna historia literatury
References

Bujnicki T., Na pograniczach, kresach i poza granicami. Studia, Białystok 2014.
Domańska E., Epistemologie pograniczy [w:] Na pograniczach literatury, red. J. Fazan, K. Zajas, Kraków 2012.
Foucault M., Porządek dyskursu, przeł. M. Kozłowski, Gdańsk 2002.
McHale B., Od powieści modernistycznej do postmodernistycznej: zmiana dominanty [w:] Postmodernizm. Antologia przekładów, red. R. Nycz, Kraków 1996, s. 341 i n.
Miłosz Cz., Zaczynając od moich ulic, Kraków 2006.
Nycz R., Poetyka doświadczenia. Teoria – nowoczesność – literatura, Kraków 2012.
Rewers E., Praktyka jako badanie: nowe metodologie w humanistyce [w:] Teoria –
literatura – życie. Praktykowanie teorii w humanistyce współczesnej, red. A. Legeżyńska, R. Nycz, Warszawa 2012.
Zajas K., „Litwo! Ojczyzno moja!” Kolonialne perspektywy literatury polskiej [w:] Historie, społeczeństwa, przestrzenie dialogu. Studia postzależnościowe w perspektywie porównawczej, red. H. Gosk, D. Kołodziejczyk, Kraków 2014.
Zajas K., Nieobecna kultura. Przypadek Inflant Polskich, Kraków 2008.
 

Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana kwartalnie w internecie.
Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line.