„Wegetatywne i telluryczne ingrediencje”. Obraz wstrętu w opowiadaniach Sierpień i Pan Brunona Schulza

Aleksandra Naróg

Abstrakt

„Vegetative and Telluric Ingredients”. Repulsion in the Short Stories August and Pan by Bruno Schulz

This paper is an attempt to investigate two short stories by Bruno Schulz (August and Pan) in the context of repulsion. This phenomenon was presented as an esthetical, ontological and epistemological determinant of Modernist literature. The experience of disgust was interpreted according to the elements of theoretical thought by Julia Kristeva and Mary Douglas as well as the affective turn in the humanities. It was found out that repulsion may be analysed as the main part of „topography” of Schulz’s universe: one of its main principles, both forming and deconstructing its matter.
 

Słowa kluczowe: wstręt, Sierpień, Pan, Julia Kristeva, Mary Douglas
References

Ahmed S., Performatywność obrzydzenia, przeł. A. Barcz, „Teksty Drugie” 2014, nr 1.

Czerwiński M., Wstęp [w:] M. Foucault, Historia szaleństwa w dobie klasycyzmu, przeł. H. Kęszycka, Warszawa 1987.

Deleuze G., Guattari F., Percept, afekt i pojęcie [w:] iidem, Co to jest filozofia?, przeł. P. Pieniążek, Gdańsk 2010.

Douglas M., Czystość i zmaza, przeł. M. Bucholc, Warszawa 2007.

Dziadek A., Soma i sema – zarys krytyki somatycznej [w:] Literackie reprezentacje doświadczenia, red. W. Bolecki, E. Nawrocka, Warszawa 2007.

Foucault M., Historia szaleństwa w dobie klasycyzmu, przeł. H. Kęszycka, Warszawa 1987.

Gondowicz J., Piękno adeliczne [w:] idem, Trans-Autentyk. Nie-czyste formy Brunona Schulza, Warszawa 2014.

Kłosińska K., Lęk przed wariatką na strychu (z wprowadzeniem A. Gajewskiej), „Przekładaniec” 2010, nr 24.

Kopaliński W., Bzik [w:] idem, Słownik mitów i tradycji kultury, Warszawa 1985.

Kopkiewicz A., Rejestry zmysłowości – sensoryczne konstelacje Brunona Schulza [w:] Schulz. Przewodnik „Krytyki Politycznej”, Warszawa 2013.

Kristeva J., Potęga obrzydzenia. Esej o wstręcie, przeł. M. Falski, Kraków 2007.

Leavitt J., Znaczenie i czucie w antropologii emocji [w:] Emocje w kulturze,
red. M. Rajtar, J. Straczuk, Warszawa 2012.

Markowski M.P., Polska literatura nowoczesna. Leśmian, Schulz, Witkacy, Kraków 2007.

Markowski M.P., Powszechna rozwiązłość. Schulz, egzystencja, literatura, Kraków 2012.

Massumi B., Autonomia afektu, przeł. A. Lipszyc, „Teksty Drugie” 2014, nr 1.

Menninghaus W., Wstręt. Teoria i historia, przeł. G. Sowinski, Kraków 2009.

Nycz R., Afektywne manifesty, „Teksty Drugie” 2014, nr 1.

Nycz R., Poetyka doświadczenia. Teoria – nowoczesność – literatura, Warszawa 2012.

Sandauer A., Rzeczywistość zdegradowana (Rzecz o Brunonie Schulzu) [w:] B. Schulz, Proza, Kraków 1973.

Schulz B., Opowiadania. Wybór esejów i listów, wybór i oprac. J. Jarzębski, Wrocław –Warszawa–Kraków 1998.

Słownik języka polskiego PWN, http://sjp.pwn.pl/slowniki/afektować.html [dostęp: 14.06.2015].

Słownik schulzowski, red. W. Bolecki, J. Jarzębski, S. Rosiek, Gdańsk 2006.

Stala K., Na marginesach rzeczywistości. Paradoksy przedstawień w twórczości Brunona Schulza, Warszawa 1995.

Świąc E., Wariatka na śmietniku. „Sierpień” Brunona Schulza [w:] Białe plamy w schulzologii, red. M. Kitowska-Łysiak, Lublin 2010.

Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana kwartalnie w internecie.
Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line.