Parallel Worlds: On Bilingualism and Cultural Polyphony in the Poetry of Andrzej Busza

Janusz Pasterski

Abstrakt

The article discusses Andrzej Busza’s poetry from a bilingual and bicultural perspective. Such a rare mode of artistic writing grew out of the poet’s political exile and his professional involvement with English culture and literature. Two linguistic periods in Busza’s poetical biography are distinguished and the parallel use of two literary traditions is underscored in the article to describe Busza’s poetry as an original contemporary example of cultural universalism.


 Polish original: (2016) Światy równoległe. O dwujęzyczności i polifonii kulturowej w twórczości Andrzeja Buszy. Wielogłos 2(28), pp. 63–79.

Słowa kluczowe: Busza, bilingualism, biculturalism, 20th-century and contemporary poetry
References

Budzik, J. (2013). Zadomowieni i wyobcowani: O sytuacji pisarzy polskich w Kanadzie. Kraków: Wydawnictwo UJ; Toronto: Polski Fundusz Wydawniczy.

Busza, A. (1960). Różnice między pokoleniami w literaturze na emigracji. Kontynenty – Nowy Merkuriusz 18–19.

Busza, A. (1969). Znaki wodne: Poezje. Paryż: Instytut Literacki.

Busza, A. (1970). Astrologer in the underground = Astrolog w metrze: wiersze. Transl. from the Polish by J. Boraks, M. Bullock. Athens, Oh.: OUP.

Busza, A. (1983). O refrakcji znaczeniowej w przekładzie poetyckim. Pamiętnik Literacki (London) VII.

Busza, A. (1987). Cultural Dislocation and Poetry. Canadian Literature suppl. 1: J. M. Bumsted, A/Part: Papers form the 1984 Ottawa Conference on Language, Culture and Literary Identity in Canada = La langue, la culture et l’identité littéraire au Canada.

Busza, A. (2001). Glosy i refrakcje. Transl. by B. Czaykowski. Berlin: Mordellus Press; Toronto: Polski Fundusz Wydawniczy.

Busza, A. (2003). Obrazy z życia Laquedema = Scenes from the Life of Laquedem. Transl. by B. Czaykowski. Berlin: Mordellus Press; Toronto: Polski Fundusz Wydawniczy.

Busza, A. (2005). Powrót. Fraza 3 (49).

Busza, A. (2006). Alicja po latach. Gwiazdy. Psy. Węzły. Pojedynek. Secesyjna kąpiel. Fraza 3 (53).

Busza, A. (2008a). Kohelet. B. Tarnowska, ed. Toronto: Polski Fundusz Wydawniczy; Rzeszów: Fraza.

Busza, A. (2008b). Mowa torontońska. Fraza 3–4 (61–62).

Busza, A. (2013a). Niepewność. Transl. by B. Tarnowska, R. Sabo. Toronto: Polski Fundusz Wydawniczy.

Busza, A. (2013b). Jadąc na zachód z lotniska JFK. Psy z Manhattanu. Epifania. Transl. by J. Fruzińska. Fraza 4 (82).

Busza, A. (2015). Das Narrenschiff. Niebo. Indianin na nabrzeżu. Tajni agenci. Dla Wili. Elegia. Stephen Hawking przypuszcza. Star Trek. Transl. by J. Gutorow. Fraza 4 (90).

Danilewicz-Zielińska, M. (1992). Szkice o literaturze emigracyjnej. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.

Hesse, J., ed. (1990). Voices of Change: Immigrant writers speak out. Vancouver: Pulp Press.

Hutnikiewicz, A. (1988). Od czystej formy do literatury faktu. Główne teorie i programy literackie XX stulecia. 5th ed. Warszawa: Wiedza Powszechna.

Mrożek, S., Skalmowski, W. (2007). Listy 1970–2003. Foreword by A. Borowski. Kraków: Wydawnictwo Literackie.

New, W. H., ed. (2002). Encyclopedia of Literature in Canada. Toronto–London: University of Toronto.

Niewiadomski, A., Busza, A. (1993). Wyznania płaza. In: A. Niewiadomski, Londyn – Toronto – Vancouver. Rozmowy z pisarzami emigracyjnymi. Lublin: Kresy.

Tarnawski, W. (1966). Mój ojciec, London: Polska Fundacja Kulturalna.

Yeats, M., ed. (1971). Volvox. Poetry from the Unofficial Languages of Canada in English Translation. Port Clements, B.C.: Sono Nin Press.

Tarnowska, B. (2004). Między światami. Problematyka bilingwizmu w literaturze. Dwujęzyczna twórczość poetów grupy „Kontynenty”. Olsztyn: Wydawnictwo UWM.

Tarnowska, B. (2008). Posłowie. In: A. Busza. Kohelet. B. Tarnowska, ed. Toronto: Polski Fundusz Wydawniczy w Kanadzie; Rzeszów: Fraza.

Tarnowska, B. (2011). Wokół „Kontynentów”. Szkice i rozmowy z poetami. Olsztyn: Wydawnictwo UWM.

Terlecki, T. (2003). Emigracja naszego czasu. N. Taylor-Terlecka, J. Święch, eds. Lublin: Wydawnictwo UMCS.

Wącior, S. (2002). Imagizm. Źródła, inspiracje, twórcy. In: S. Wącior, ed. Poezja imagistyczna angielskiego modernizmu. Lublin: Wydawnictwo UMCS.

Wierzbicka, A. (1990). Podwójne życie człowieka dwujęzycznego. In: W. Miodunka , Język polski w świecie: Zbiór studiów. Warszawa–Kraków: PWN.

Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana kwartalnie w internecie.
Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line.