O pożytkach z gniewnych ekspresji bólu. Przywrócona podmiotowość i perwersyjne pragnienie przynależności w kontekście opowiadań Thomasa Bernharda

Sebastian Porzuczek

Abstrakt

On the Benefits of Expressing Pain Through Anger. Restored Subjectivity and the Perverse Desire to Belong in Thomas Bernhard’s Short Stories

The aim of this article is to present the relation between pain and anger in Thomas Bernhard’s autobiographical stories: Der Atem. Eine Entscheidung and Die Kälte. Eine Isolation. The Austrian writer precisely reconstructs the social context of recognising disease and the status of suffering in institutional medicine. In this article, the tension between individual experience of pain and therapeutic procedures is analysed in the context of power and domination. However, the author pays special attention to the problem of subjective transformation of pain into anger (the logic of rebellion, agon).

Słowa kluczowe: Bernhard Thomas, ból, cierpienie, gniew, medycyna / Bernhard Thomas, pain, suffering, anger, medicine
References

Bernhard T., Chłód. Izolacja [w:] idem, Autobiografie, przeł. S. Lisiecka, Wołowiec 2011, s. 269–350.

Bernhard T., Oddech. Wyzwolenie [w:] idem, Autobiografie, przeł. S. Lisiecka, Wołowiec 2011, s. 189–267.

Cioran E., Brewiarz zwyciężonych, przeł. I. Kania, Kraków 2016.

Cioran E., O niedogodności narodzin, przeł. I. Kania, Warszawa 2008.

Cioran E., Zeszyty 1957–1972, przeł. I. Kania, Warszawa 2016.

Foucault M., Inne przestrzenie, przeł. A. Rejniak-Majewska, „Teksty Drugie” 2005, nr 6, s. 117–125.

Foucault M., Język bez końca, przeł. M.P. Markowski [w:] idem, Powiedziane, napisane. Szaleństwo i literatura, oprac. T. Komendant, Warszawa 1999, s. 67–79.

Foucault M., Narodziny kliniki, przeł. P. Pieniążek, Warszawa 1999.

Jasnowski P., Świat jako kloaka i udawanie sensu. Paliatywy w świecie prozy Thomasa Bernharda, „Teksty Drugie” 2017, nr 2, s. 375–398.

Jünger E., O bólu, przeł. J. Prokopiuk, „Literatura na Świecie” 1986, nr 9, s. 177–230.

Kędzierski M., Egocentryk w poszukiwaniu bliźniego swego. Proza Thomasa Bernharda, „Literatura na Świecie” 1991, nr 6, s. 116–148.

Kopaliński W., Perwersja [w:] Słownik wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych, Warszawa 2007, s. 438.

Kristeva J., Potęga obrzydzenia. Esej o wstręcie, przeł. M. Falski, Kraków 2007.

Lipszyc A., Odpluwanie światem, „Książki w Tygodniku. Dodatek do »Tygodnika Powszechnego «” 2011, nr 5, s. 9–11.

Lipszyc A., W tył zwrot na Reichenhallerstrasse, „Literatura na Świecie” 2012, nr 7–8, s. 412–427.

Mackiewicz W., Ciało i polityczność. Koncepcja cielesności w filozofii Michela Foucaulta, Kraków 2018.

Morris D.B., The Culture of Pain, Berkeley 1993.

Nycz R., Kultura jako czasownik. Sondowanie nowej humanistyki, Warszawa 2017.

Orygenes, Komentarz do Listu św. Pawła do Rzymian, przeł. i oprac. S. Kalinkowski, wstęp E. Stanula, Warszawa 1993.

Polak M., Trauma bezkresu. Nietzsche, Lacan, Bernhard i inni, Kraków 2016.

Sendyka R., Od kultury ja do kultury siebie. O zwrotnych formach w projektach tożsamościowych, Kraków 2015.

Sloterdijk P., Gniew i czas. Esej polityczno-psychologiczny, przeł. A. Żychliński, Warszawa 2011.

Sloterdijk P., Krytyka cynicznego rozumu, przeł. P. Dehnel, Wrocław 2008.

Sontag S., Choroba jako metafora. AIDS i jego metafory, przeł. J. Anders, Warszawa 1999.

Sontag S., Widok cudzego cierpienia, przeł. S. Magala, Kraków 2010.

Welsch W., Estetyka i anestetyka, przeł. M. Łukasiewicz [w:] Postmodernizm. Antologia przekładów, red. R. Nycz, Kraków 1998, s. 520–547.

Witkowski L., Uniwersalizm pogranicza. O semiotyce kultury Michała Bachtina w kontekście edukacji, Toruń 1991.

Wittchen-Barełkowska A., Kategoria teatralności w dziele Thomasa Bernharda, Poznań 2014.

Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana kwartalnie w internecie.
Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line.