Niewspółczesność. O możliwej historii literatury polskiej po 1989 roku

Tomasz Mizerkiewicz

Abstrakt

Noncontemporaneity. On the Possible History of Polish Literature after 1989

Temporal and historical frames usually applied to the description of recent Polish literature gradually lose their potential. “Postmodernism,” “late modernism,” and other terms do not reveal the complicated and local temporal landscape of this literature. Processes like the traumatic return of past events (WWII, the Holocaust, Stalinist terror), the simultaneous activity of Polish language writers in countries around the world, immigrant writings, etc., preclude the use of the term “contemporaneity,” since they do not create any shared temporal horizon and belong to processes of different temporal dynamics with separate time rhythms. Rather, they belong to the dimension of “noncontemporaneity” or “asynchrony.” “Noncontemporaneity” is both the general perspective of the latest literature and the experience of the main characters presented by the literary works. 

Słowa kluczowe: niewspółczesność, współczesność, asynchronia, modernizm, postmodernizm, polska literatura najnowsza, teoria historii literatury, filozofia historii, noncontemporaneity, contemporaneity, asynchrony, modernism, postmodernism, Polish latest literature, theory of history of literature, philosophy of history
References

Badiou A., The Century, transl. A. Toscano, Cambridge 2012.

Balcerzan E., Przygoda pierwsza: lekcja dwudziestolecia [w:] idem, Przygody człowieka książkowego (ogólne i szczególne), Warszawa 1990.

Fiedorczuk J., Nieważkość, Warszawa 2015.

Hoffman E., Zagubione w przekładzie, przeł. M. Ronikier, Londyn 1995.

Kaliszuk P., Wyczerpywanie i odnowa. „Nowa” polska proza lat siedemdziesiątych i osiemdziesiątych wobec późnej nowoczesności, Lublin 2019.

Kula W., Problemy i metody historii gospodarczej, Warszawa 1963.

Lewicki M., Przyszłość nie może się zacząć. Polski dyskurs transformacyjny w perspektywie teorii modernizacji i teorii czasu, Warszawa 2018.

Masłowska D., Między nami dobrze jest, Warszawa 2008.

Matuszewski R., „Na szczęście dalej w nocy układam wiersze…” [w:] idem, Moje spotkania z Czesławem Miłoszem, Kraków 2004.

Milenkowicz Ł., Literacka koegzystencja asynchronizmów. Wokół „Lalki” Bolesława Prusa [w:] Ekonomie w literaturze i kulturze, red. B. Cymbrowski, P. Tomczok, Katowice 2017.

Nasiłowska A., Trzydziestolecie 1914–1944, Warszawa 1995.

Nycz R., Język modernizmu. Prolegomena historycznoliterackie, Wrocław 1997.

Parkitny M., Nowoczesność oświecenia. Studia o literaturze i kulturze polskiej drugiej połowy XVIII wieku, Poznań 2018.

Sloterdijk P., Gniew i czas. Esej polityczno-psychologiczny, przeł. A. Żychliński, Warszawa 2011.

Sloterdijk P., Kryształowy pałac – o filozoficzną teorię globalizacji, przeł. B. Cymbrowski, Warszawa 2011.

Sławiński J., Synchronia i diachronia w procesie historycznoliterackim [w:] idem, Dzieło, język, tradycja, Kraków 1998.

Walas T., Zrozumieć swój czas. Kultura polska po komunizmie – rekonesans, Kraków 2003.

http://kolegia.sgh.waw.pl/pl/KES/struktura/IFSISE/konferencje/Documents/Prof-Krzysztof_Jasiecki_Model_polskiego_kapitalizmu_Referat.pdf [dostęp: 2.11.2019].

http://nagrodaliterackagdynia.pl/nominowani-2019 [dostęp: 2.11.2019].