Strategie autentyczności w prozie Ignacego Karpowicza (Sońka i Miłość)

Katarzyna Sawicka-Mierzyńska

Abstrakt

Strategies of Authenticity in Ignacy Karpowicz’s Prose (Sońka and Miłość)

The article concerns two books by Ignacy Karpowicz – Sońka from 2014 and Miłość from 2017, interpreted in an autobiographical context. This context serves not so much to highlight the links between these novels and the writer’s experiences, but to recreate the “strategy of authenticity” used by Karpowicz in Sońka and the “strategy of honesty” used in Miłość. Both constitute a kind of “pact” (similar to the “autobiographical pact”) concluded with the readers by the author. According to Olga Szmidt’s deliberations, one of the inalienable elements of the “discourse of authenticity” is the undisclosed secret, which in Sońka’s case turns out to be the protagonist’s (homo) sexuality. The “strategy of honesty” is based on the assumption that the author does not hide anything from his audience. Both the interpretation of the two books contained in the text and the author’s brief discussion of their reception show that the “strategy of authenticity” seems to be more artistically effective.

Słowa kluczowe: Ignacy Karpowicz, autentyczność, szczerość, autobiografizm, współczesna proza polska
References

Butler J., Imitacja i nieposłuszeństwo płciowe, przeł. E. Majewska, „Przegląd Filozoficzno-Literacki” 2003, nr 1.

Czapliński P., Ironia i absolut, „Dwutygodnik” 2018, nr 1, http://www.dwutygodnik.com/artykul/7591-ironia-i-absolut.html [dostęp: 26.06.2020].

Czapliński P., Nowa powieść Ignacego Karpowicza. Jak wyjść z kopalni trupów, „Gazeta Wyborcza”, 20.05.2014, https://wyborcza.pl/1,75410,15992693,Nowa_powiesc_Ignacego_Karpowicza__Jak_wyjsc_z_kopalni.html [dostęp: 26.06.2020].

Czermińska M., Autobiograficzny trójkąt. Świadectwo, wyznanie, wyzwanie, wyd. 2 zmien., Kraków 2020.

Eribon D., Powrót do Reims, przeł. M. Ochab, Kraków 2019.

Gontarz B., Meandry etyczne podmiotu w „Sońce” Ignacego Karpowicza [w:] „Ja” w przestrzeniach aksjologicznych. Z problematyki podmiotowości w literaturze XIX–XXI wieku, red. L. Zwierzyński, M. Wiszniowska, P. Paszek, Katowice 2017.

Karpowicz I., Jak napisałem powieść o miłości pod tytułem „Miłość”, „Książki.

Magazyn do czytania” 2017, nr 4, https://wyborcza.pl/ksiazki/7,154165,22671295,

ignacy-karpowicz-jak-napisalem-powiesc-o-milosci-pod-tytulem.html [dostęp: 25.06.2020].

Karpowicz I., Miłość, Kraków 2017.

Karpowicz I., Polskość jest jak Freddy Krueger – zawsze wraca i tnie, rozmawia D. Wodecka, „Gazeta Wyborcza”, 17.11.2017, https://wyborcza.pl/7,75517,22661462,ignacy-karpowicz-polskosc-jest-jak-freddy-krueger-zawsze.html?bo=1 [dostęp: 25.06.2020].

Karpowicz I., Sońka, Kraków 2014.

Kochanowski M., W poszukiwaniu autentyczności. Powieści Ignacego Karpowicza [w:] Wiktor Choriew in memoriam, red. A. Janicka, G. Kowalski, Ł. Zabielski, Białystok 2013.

Koziołek R., Esesman, mój bliźni [w:] idem, Dobrze się myśli literaturą, Wołowiec 2016.

Lejeune P., Pakt autobiograficzny, przeł. W. Labuda, „Teksty” 1975, nr 5.

Nowacki D., „Miłość” Ignacego Karpowicza. M jak miłość, m jak majstersztyk, „Gazeta Wyborcza”, 20.11.2017, https://wyborcza.pl/7,75517,22669463,milosc-czyli-wyzwolenie-nowa-powiesc-ignacego-karpowicza.html [dostęp: 25.06.2020].

Ritz G., Niewypowiadalne pożądanie a poetyka narracji, przeł. A. Kopacki, „Teksty Drugie” 1997, nr 3.

Sawicka-Mierzyńska K., Poruszyć miejsce. Obraz Białegostoku w twórczości Sokrata Janowicza i Ignacego Karpowicza, Białystok 2018.

Szmidt O., Autentyczność: stan krytyczny. Problem autentyczności w kulturze XXI wieku, Kraków 2019.

Śmieja W., Literatura, której nie ma. Szkice o polskiej literaturze homoseksualnej, Kraków 2010.

Warchala M., Autentyczność i szczerość, Kraków 2006.

Wróbel Ł., „Sońka”, czyli spokój czasu przeszłego. O najpiękniejszej powieści Ignacego Karpowicza, „Kultura Liberalna” 2014, nr 29, https://kulturaliberalna.pl/2014/07/22/sonka-karpowicz/ [dostęp: 26.06.2020].

Zawojska G., „Sońka” Ignacego Karpowicza w kontekście wybranych koncepcji feminizmu postmodernistycznego, „Białostockie Studia Literaturoznawcze” 2019, nr 14.

Żurek Ł., Powieść jako nieudana próba bycia serio oraz jako symptom bardzo smutnych rzeczy, „Mały Format” 2018, nr 1, http://malyformat.com/2018/01/powiesc-jako-nieudana-proba-bycia-serio-oraz-jako-symptom-smutnych-rzeczy/ [dostęp: 26.06.2020].