„Szczere słowo o sobie”. Twórczość Waldemara Bawołka w świetle tradycji cynickiej

Jacek Bielawa

Abstrakt

“An Honest Word About Himself.” The Work of Waldemar Bawołek in the Light of the Cynic Tradition

The article is an attempt to read the works of Waldemar Bawołek in the light of the cynic matrix of an other life, as interpreted in the texts of Michel Foucault and Peter Sloterdijk. The work of Bawołek is treated as an existential project in line with the cynic tradition of spiritual exercises, in which the key role is played by the ideal of honesty and the principles of shamelessness, poverty, vigilance and sovereignty that serve its implementation. In Foucault’s thought, this tradition was presented as a kind of wandering idea whose separate forms are, among others, Christian ascetic patterns, the Nietzschean concept of the superman, or the modernist paradigm of authenticity. The category of the subject’s sincerity in Bawołek’s work is presented with reference to the theoretical model of the sylleptic self, which in the final part of the article is confronted with the main features of the New Sincerity literary trend.

Słowa kluczowe: proza, cynicyzm, szczerość, autentyczność, techniki siebie
References

Bauman Z., Ponowoczesność jako źródło cierpień, Warszawa 2013.

Bawołek W., Bimetal, Warszawa 2019.

Bawołek W., Delectatio morosa, Warszawa 1996.

Bawołek W., Echo słońca, Wołowiec 2017.

Bawołek W., Humoreska, Warszawa 2012.

Bawołek W., La petite mort, Warszawa 2018.

Bawołek W., Mam umowę, że będę się spotykał, rozm. przepr. D. Wodecka, „Gazeta Wyborcza. Magazyn Świąteczny”, 11.04.2020.

Bawołek W., Matka i syn, jak dwie małpy Bruegla, rozm. przepr. D. Wodecka, „Wysokie Obcasy Extra” 2017, nr 12.

Bawołek W., Po co pytać, kiedy można kłamać, rozm. przepr. G. Bogdał, U. Honek, „Dwutygodnik” 2019, nr 6, https://www.dwutygodnik.com/artykul/8325-po-co-pytac-kiedy-mozna-klamac.html [dostęp: 12.05.2020].

Bawołek W., Pomarli, Wołowiec 2020.

Bawołek W., Raz dokoła, Kraków 2005.

Bawołek W., To co obok, Szczecin–Bezrzecze 2014.

Bielawa J., Patologia humoralna według Bawołka, „Nowe Książki” 2013, nr 1.

Bielawa J., Przetrawić Ciężkowice, „Nowe Książki” 2019, nr 6.

Bielawa J., Wędrówka anachorety, „Nowe Książki” 2019, nr 9.

Bielik-Robson A., Inna nowoczesność. Pytania o współczesną formułę duchowości, Kraków 2000.

Cioran E., Zarys rozkładu, przeł. M. Kowalska, Warszawa 2015.

Foucault M., The Courage of Truth. (The Courage of Self and Others II). Lectures at the Collège de France 1983–1984, transl. G. Burchells, New York 2011.

Foucault M., Hermeneutyka podmiotu, przeł. M. Herer, Warszawa 2016.

Foucault M., Inne przestrzenie, przeł. A. Rejniak-Majewska, „Teksty Drugie” 2005, nr 6.

Foucault M., Kim jest autor?, przeł. M.P. Markowski [w:] idem, Powiedziane, napisane. Szaleństwo i literatura, Warszawa 1999.

Foucault M., Rządzenie żywymi, przeł. M. Herer, Warszawa 2014.

Foucault M., Sobąpisanie, przeł. M.P. Markowski [w:] idem, Powiedziane, napisane. Szaleństwo i literatura, Warszawa 1999.

Gombrowicz W., Grube nieporozumienie [w:] idem, Varia 2. Polemiki i dyskusje, Kraków 2004.

Kelly A., David Foster Wallace and New Sincerity in American Fiction [w:] Consider David Foster Wallace. Critical Essays, ed. D. Hering, Los Angeles–Austin 2010.

Kopkiewicz A., Sąsiadowanie, „Dwutygodnik” 2020, nr 2, https://www.dwutygodnik. com/artykul/8733-sasiadowanie.html [dostęp: 12.05.2020].

Lejeune P., Wariacje na temat pewnego paktu. O autobiografii, przeł. W. Grajewski, S. Jaworski et al., Kraków 2007.

Nowacki D., Niepochwytność, „Twórczość” 1997, nr 2–3.

Nowacki D., Rok z życia Waldemara, „Twórczość” 2006, nr 3.

Nycz R., Język modernizmu. Prolegomena historycznoliterackie, Toruń 2013.

Plutarch z Cheronei, Żywoty sławnych mężów, przeł. T. Sinko, Wrocław 1955.

Popiel M., Praktykowanie uważności i kultura ascezy. O Józefie Czapskim, „Pamiętnik Literacki” 2019, nr 4.

Rorty R., Wybawienie od egotyzmu: James i Proust jako ćwiczenie duchowe, przeł. A. Żychliński, „Teksty Drugie” 2006, nr 1–2.

Sendyka R., Od kultury „Ja” do kultury „Siebie”. O zwrotnych formach w projektach tożsamościowych, Kraków 2015.

Sloterdijk P., Krytyka cynicznego rozumu, przeł. P. Dehnel, Wrocław 2008.

Sloterdijk P., Musisz życie swe odmienić. O antropotechnice, przeł. J. Janiszewski, Warszawa 2014.

Szubert M., Wstyd w dyskursie kulturowym, „Ethos” 2017, nr 2.

Taylor Ch., Etyka autentyczności, przeł. A. Pawelec, Kraków 1996.

Uniłowski K., Struktury niemożliwe, „FA-art” 1997, nr 2–3.

Vigarello G., Historia otyłości, przeł. A. Leyk, Warszawa 2012.

Wallace D.F., E Unibus Pluram: telewizja a fikcja amerykańska [w:] idem, Rzekomo fajna rzecz, której nigdy więcej nie zrobię. Eseje i rozważania, przeł. J. Kozak, Warszawa 2016.

Zadura B., Owoce natury (i kultury), „Twórczość” 1996, nr 11.

Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana kwartalnie w internecie.
Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line.