Zarządzanie w oświacie a kompetencje psychologiczne dyrektorów

Joanna Szafran

Abstrakt

Management in education, and psychological competencies of headmasters.

The article discusses school management issues, and focuses on selected areas of psychological competence, personality issues mainly in terms of autonomy and sense of agency. These considerations are accompanied by reflection on managerial effectiveness and critical remarks on the competition procedures in school.
Słowa kluczowe: kompetencje psychologiczne, zarządzanie w oświacie, dyrektor szkoły, osobowość
References

Banaszak S. (2013), Zarzadzanie oświatą w turbulentnym otoczeniu, „Studia Edukacyjne”, 27.

Bednarska-Wnuk I. (2006), Dyrektor-pedagog menedżer, „Edukacja i Dialog”, 2.

Bednarska-Wnuk I. (2008), Czas na planowanie, „Dyrektor Szkoły”, 9.

Bottery M. (1992), The Ethics of Educational Management, Cassell, London.

Costa P.T. Jr., McCrae R.R. (1992), Four Ways Five Factors Are Basic, „Personality and Differences”, 13, 653–665.

Csíkszentmihályi M. (1975), Beyond Boredom and Anxiety, Jossey-Bass CA, San Francisco.

Deci E.L., Ryan R.M. (1985), Intrinsic Motivation and Self-determination in Human Behavior, Plenum, New York.

Deci E.L., Ryan R.M. (1991), A Motivational Approach to Self: Integration in Personality, „Nebraska Symposium on Motivation”, 38.

Doktór K. (2009), Zarządcy bez wiedzy – specjaliści bez władzy? [w:] S. Banaszak, K. Doktór (red.), Socjologiczne, pedagogiczne i psychologiczne problemy organizacji i zarzadzania, Wydawnictwo WSKiZ, Poznań.

Dorczak R. (2009), Zarzadzanie w edukacji – wyzwania i możliwości, „Zarządzanie Publiczne”, 2(6), 11–26.

Dorczak R. (2012), Specyfika zarzadzania w edukacji – rozwój indywidualny człowieka jako wartość centralna,„Zarządzanie Publiczne”, 3(19), 42–52.

Dorczak R. (2015), Zarzadzanie i przywództwo w edukacji – gdzie jesteśmy i dokąd zmierzamy [w:] G. Mazurkiewicz, R. Dorczak (red.), Przywództwo edukacyjne. Próba zmiany, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków.

Dorczak R., Kołodziejczak J. (red.) (2015), Kompetencje przywódcze kadry kierowniczej szkół i placówek oświatowych w Polsce. Raport z badań, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków.

Drwal R. (1995), Poczucie kontroli jako wymiar osobowości – podstawy teoretyczne, techniki badawcze i wyniki badań [w:] R. Drwal (red.), Adaptacja kwestionariuszy osobowości. Wybrane zagadnienia i techniki, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Furmanek W. (1997), Kompetencje – próba określenia pojęcia, „Edukacja Ogólnotechniczna”, 7.

Goriszowski W. (2008), Menedżeryzm oświatowy w teorii i praktyce. Poradnik z zakresu organizacji i kierowania w podnoszeniu efektów pracy szkoły (dla studentów pedagogiki), Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń.

Griffin R.W. (1999), Management, Houghton Mifflin Company, Boston–New York.

Griffin R.W. (2004), Podstawy zarządzania organizacjami, tłum. M. Rusiński, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Jarmuż S. (1998), Zastosowanie modelu „Wielkiej Piątki” w doborze i ocenie personelu [w:] T. Witkowski (red.), Nowoczesne metody doboru i oceny personelu, Profesjonalna Szkoła Biznesu, Kraków.

Jeżowski A. (2007), Obsługa finansowa szkół, „Dyrektor Szkoły”, 2.

Juczyński Z. (2001), Narzędzia pomiaru w promocji i psychologii zdrowia, Pracownia Testów Psychologicznych PTP, Warszawa.

Kacprzak M., Król A. (2014),Strategiczne kompetencje kadry menedżerskiej a rynek pracy, „Zarządzanie. Teoria i Praktyka” (Wyższa Szkoła Menedżerska w Warszawie), 2(10).

Kazimierowicz M. (2008), Skuteczne zarządzanie szkołą, „Nowa Szkoła”, 8.

Koźmiński A.K., Piotrowski W. (2010), Zarządzanie. Teoria i praktyka, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Koźmiński A.K., Obój K. (1989), Zarys teorii równowagi organizacyjnej, Polskie Wydawnic­two Ekonomiczne, Warszawa.

Krzyżanowski L. (1999), O podstawach kierowania organizacjami inaczej, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Kurzyna-Chmiel D. (2009), Podstawy prawne i organizacyjne oświaty, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Kwiatkowski S.M., Michalak J.M. (2010), Przywództwo edukacyjne w teorii i praktyce, IBE, Warszawa.

Kwiatkowski S.M., Michalak J.M., Nowosad I. (red.) (2011), Przywództwo edukacyjne w szkole i jej otoczeniu, Difin, Warszawa.

Martynowicz E. (2003), Osoba jako autor działania [w:] B. Wojciszke, M. Plopa (red.), Osobowość a procesy psychiczne i zachowanie, Impuls, Kraków.

Maslow A. (1990), Motywacja i osobowość, Wydawnictwo PAX, Warszawa.

Mazurkiewicz G. (2012), Edukacja i przywództwo. Modele mentalne jako bariery rozwoju, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków.

Mazurkiewicz G., Dorczak R. (red.) (2015), Przywództwo edukacyjne. Próba zmiany,Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków.

Michalak J.M. (2006), Przywództwo w szkole, Impuls, Kraków.

Mintzberg H. (1990), The Manager’s Job: Folklore and Fact, „Harvard Buisiness Review”, March–April.

OECD (2012), Preparing Teachers and Developing School Leaders for 21 Century: Lesson From Around the World, OECD, Paris.

Oleksyn T. (2010), Zarządzanie kompetencjami. Teoria i praktyka, Oficyna a Wolters Kluwer business, Warszawa.

Oleksyn T. (2014), Zarządzanie zasobami ludzkimi w organizacji, Oficyna a Wolters Kluwer business, Warszawa.

Orczyk J. (2009), Wokół pojęć kwalifikacji i kompetencji, http://www.ipiss.com.pl/wp-content/uploads/downloads/2012/11/j_orczyk_zzl_3-4-2009.pdf [dostęp: 14.05.2017].

Penc J. (2007), Nowoczesne kierowanie ludźmi. Wywieranie wpływu i współdziałanie w organizacji, Difin, Warszawa.

Pervin L.A., John O.P. (2002), Osobowość – teoria i badania, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków.

Patterson F. (2001), Developments in Work Psychology: Emerging Issues and Future Trends, „Journal of Occupational and Organizational Psychology”, 74, 381–390.

Pielachowski J. (2001), Rozwój i awans zawodowy nauczyciela, Wydawnictwo eMPi2, Poznań.

Pielachowski J. (2007), Organizacja i zarządzanie oświatą i szkołą, eMPi2, Poznań.

Pyżalski J. (2014), Kompetencje przywódcze dyrektorów szkół i placówek w krajach Unii Europejskiej oraz w Stanach Zjednoczonych, ORE, Warszawa.

Rada Unii Europejskiej (2013),Konkluzje Rady w sprawie skutecznego przywództwa edukacyjnego, Sekretariat Generalny Rady, Bruksela.

Riesman D. (2011), Samotny tłum, tłum. J. Strzelecki, Vis-à-vis/Etiuda, Kraków.

Rogers C. (1980) A Way of Being, Houghton Mifflin, Boston.

Rotter J. (1966), Generalized Expectancies for Internal vs External Control of Reinforcement, „Psychological Monographs, General and Applied”, 80 (1).

Rotter J. (1990), Poczucie wewnętrznej versus zewnętrznej kontroli wzmocnień, „Nowiny Psychologiczne”, 5–6.

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z 23 lutego 1999, Dz.U. Nr 14, poz. 126.

Sęk H., Brzeziński J., Domachowski W., Kowalik S. (1998), Społeczna psychologia kliniczna, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Słownik języka polskiego (2005), Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Solgado J.F. (1997), The Five Factor Model of Personality and Job Performance in the European Community, „Journal of Applied Psychology”, 82.

Strykowski W. (2005), Kompetencje współczesnego nauczyciela, „Neodidagmata”, 27/28.

Szewczyk K. (2009), Bioetyka, t. 1: Medycyna na granicach życia, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Thomas D.W., Holdaway E.A., Wardk L. (2000),Policies and Practices Involved in the Evaluation of School Principals,„Journal of Personnel in Education”, 14, 215–240.

Tucker P.D., Young M.D., Koschoreck J.W. (2012),Leading Research-based Change in Educational Leadership Preparation: An Introduction, „Journal of Research on Leadership Education”, 7, 155–171.

Tołwińska B. (2011), Kompetencje społeczne dyrektorów szkół, Impuls, Kraków.

Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty [UoSO] (tekst jednolity Dz.U. z 2004 r. Nr 256).

Ustawa z 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (tekst jednolity Dz.U. z 2014 r.).

Vallacher R.R., Wegner D.M. (1989), Levels of Personal Agency: Individual Variation in Action Identification, „Journal of Personality & Social Psychology”, 57.

 

Witek S. (2000), Zarządzanie zreformowana szkołą, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Zawadzki B., Szczepaniak P., Strelau J. (1995), Diagnoza psychometryczna pięciu wielkich czynników osobowościowych: Adaptacja Kwestionariusza NEO-FFI Costy i McCrae do warunków polskich, „Studia Psychologiczne”, 33, 189–225.

Zieleniewski J. (1979), Organizacja i zarządzanie, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa.

 

 

Kwartalnik ukazuje się w sposób ciągły on-line.
Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana w internecie.