O wymierającej sztuce dialogu w edukacji

Henryk Mizerek

Abstrakt

On forgotten art of dialogue

The purpose of the paper is to point to the reasons why dialogue in educational practice increasingly appears as forgotten art. The word dialogue has lost its original meaning and in practice it functions as a “buzzword” – a fashionable label under which any meaning can be hidden. The author presents ways of understanding the dialogue in educational theory, clashing them with the understanding of dialogue in the concept of David Bohm, quantum physics, the author of many works on the theory and methodology of dialogue. Critical and practical reflection on the role of dialogue in education leads to the definition of “boundary conditions” that must be fulfilled in order to make dialogue a factor of school change.
Słowa kluczowe: dialog, dialog w edukacji, cechy i cele dialogu, sztuka prowadzenia dialogu
References

Adamczewski R. (2010), Dialog i krytyka jako niezbędne warunki współpracy i rozwoju teorii i praktyki pedagogicznej, „Przegląd Pedagogiczny”, 2, 34–44.

Bachtin M. (1986), Estetyka twórczosci słownej, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa.

Baudrillard J. (2008), Słowa klucze, tłum. S. Królak, Wydawnictwo Sic!, Warszawa.

Berne E. (1999), W co grają ludzie. Psychologia stosunków międzyludzkich, tłum. P. Izdebski, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Bohm D. (1996), On Dialogue, Routledge, London–New York.

Bronk A., Salamucha A. (2010), Dialog jako droga do prawdy o człowieku, „Paedagogia Christiana”, 1(25), 226–229.

Buber M. (1992), Ja i Ty. Wybór pism filozoficznych, tłum. J. Doktór, „Pax”, Warszawa.

Gołębniak D.B., Zamorska B. (2014), Nowy profesjonalizm nauczycieli. Podejścia – praktyka – przestrzeń rozwoju, Dolnośląska Szkoła Wyższa, Wrocław.

Harris T.A. (1987), W zgodzie z sobą i z tobą. Praktyczny przewodnik po analizie transakcyjnej, „Pax”, Warszawa.

Heisenberg W. (1971), Phisics and Beyond: Encouters and Conversations, Harper & Row Publishers, New York.

Isaacs W. (1999), Dialogue: The Art Of Thinking Together, A Currency Book, New York.

Jagiełło M. (2012), Spotkania, które zmieniają, Oficyna Wydawnicza Impuls, Kraków.

Kłos J. (2012), Kiedy rzeczy zmieniają się w słowa, „Przegląd Pedagogiczny”, 2.

Kwaśnica R. (1995), Ku dialogowi w pedagogice [w:] B. Śliwerski (red.), Pedagogika alternatywna. Dylematy teorii (s. 79–92), Oficyna Wydawnicza Impuls, Łódź–Kraków.

Kwaśnica R. (2014), Dyskurs edukacyjny po inwazji rozumu instrumentalnego. O potrzebie refleksyjności, Wydawnictwo Naukowe Dolnośląskiej Szkoły Wyższej, Wrocław.

Milerski B. (2008), Pedagogika dialogu. Filozoficzne inspiracje i perspektywy, „Paedagogia Christiana”, 1(21), 29–42.

Nowak M. (2010),Dialog w wychowaniu, „Paedagogia Christiana”, 1(25), 85–104.

Reut M. (1995), Hermeneutyka i dialog [w:] B. Śliwerski (red.), Pedagogika alternatywna. Dylematy teorii (s. 94–112), Oficyna Wydawnicza Impuls, Łodź–Kraków.

Rogoll R. (1989), Aby być sobą. Wprowadzenie do analizy transakcyjnej, tłum. A. Tomkiewicz, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Rutkowiak J. (1992), O dialogu edukacyjnym. Rusztowanie kategorialne [w:] J. Rutkowiak (red.), Pytanie – dialog – wychowanie (s. 13–53). Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.

Schön D.A. (1983), The Reflective Practitioner: How Professionals Think in Action, Basic Books, New York.

Seneka (1987), Myśli, tłum. S. Stabryła, Wydawnictwo Literackie, Kraków.

Senge P. (2012), Piąta dyscyplina. Teoria i praktyka organizacji uczących się, tłum. M. Lipa, wyd. 6 poszerz., Oficyna a Wolters Kluwer business, Warszawa.

Śliwerski B. (1998), Współczesne teorie i nurty wychowania, Oficyna Wydawnicza Impuls, Kraków.

Tarnowski J. (1992), Pedagogika dialogu [w:] B. Śliwerski (red.), Edukacja alternatywna – dylematy teorii i praktyki, Oficyna Wydawnicza Impuls, Kraków.

Tarnowski J. (2000), Postawa dialogu w pedagogice personalno-egzystencjalnej [w:] B. Śliwerski (red.), Pedagogika alternatywna, Oficyna Wydawnicza Impuls, Kraków.

Żółkowska T. (2013), Ja, ty, inny – dialog?, „Studia Edukacyjne”, 28, 17–30.

 

 

 

Kwartalnik ukazuje się w sposób ciągły on-line.
Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana w internecie.