Learning and Accountability: Mutually Exclusive or Complementary Purposes of Evaluation of Public Policy Interventions

Paulina Kubera

Abstrakt

Organisations which receive external funding have been strongly infl uenced by the call to increase accountability, from one hand, and desire to enhance organisational learning on the other. It has been traditionally argued that tensions and trade-offs between these two are inevitable. However, this article demonstrates that it should not necessarily be the case. By reviewing how accountability and organisational learning is defined, and taking account of the recent advancements in evaluation theory and practice, the article explores the ways in which accountability and learning purposes can be reconciled in one evaluation endeavour. It links different types of accountability with different types (loops) of learning. The main argument put forward is that in today’s complex and dynamic environment with many unexpected twists of events being caused by multiple variables a broader view of accountability coupled with higher level of organisational learning is needed. This is especially true in reference to innovative public interventions aimed at multidimensional social problems such as sustainable development or poverty alleviation. 

Uczenie się a rozliczanie odpowiedzialności – wzajemnie wykluczające się czy uzupełniające cele ewaluacji interwencji publicznych

Organizacje, które finansowane są ze źródeł zewnętrznych, odczuwają silną presję wynikającą z jednej strony ze zwiększania ich rozliczalności (accountability) ze efekty realizowanych przez nie działań, z drugiej – z dążenia do pogłębiania procesów organizacyjnego uczenia się. Pokutuje przekonanie, że napięcia i niezbędne kompromisy między nimi są nieuniknione. Tym niemniej, niniejszy artykuł ma na celu ukazanie, że taki sposób myślenia nie do końca jest uprawniony. Na podstawie przeglądu, jak pojęcie rozliczalności (accountability) oraz organizacyjnego uczenia się jest definiowane, a także biorąc pod uwagę najnowsze postępy w teorii i praktyce ewaluacyjnej, artykuł bada sposoby, które pozwalają pogodzić mechanizmy rozliczalności i procesy uczenia się w jednym przedsięwzięciu ewaluacyjnym. Łączy on różne typy rozliczalności z różnymi typami (pętlami) uczenia się. W konkluzji sformułowany został postulat, iż w dzisiejszym złożonym i dynamicznym środowisku, obfitującym w wiele nieoczekiwanych zwrotów akcji, u których podstaw leży wiele zmiennych, niezbędne jest szersze ujęcie rozliczalności pozwalające na wyższy poziom organizacyjnego uczenia się. Jest to szczególnie istotne w odniesieniu do innowacyjnych interwencji publicznych, ukierunkowanych na rozwiązywanie wielowymiarowych problemów społecznych takich jak rozwój zrównoważony czy zwalczanie ubóstwa. 

Słowa kluczowe: evaluation, accountability, performance measurement, organisational learning, developmental evaluation / ewaluacja, wzmacnianie odpowiedzialności, pomiar wyników, organizacyjne uczenie się, ewaluacja rozwojowa
References

Argyris C., Schӧn D. A. (1996), Organisational Learning II: Theory, Method, and Practice, Addison-Wesley, Reading (Mass.).

Balcerak A. (2006), Symulacja we wspomaganiu i badaniu uczenia się organizacyjnego, Prace Naukowe Instytutu Organizacji i Zarządzania Politechniki Wrocławskiej, 22, 80.

Bovens M. (2007), Analysing and assessing accountability: A conceptual framework, European Law Journal, 13, 4.

Bovens M., Goodin R., Schillemans T. (2014), Public accountability [in:] M. Bovens, R. Goodin, T. Schillemans (eds.), The Oxford Handbook of Public Accountability, Oxford University Press, Oxford.

Brandsen T., Vrielink M. O., Schillemans T., Van Hout E. (2011), Nonprofit organizations, democratization and new forms of accountability: A preliminary evaluation [in:] A. Ball, S. P. Osborne (eds.), Social Accounting and Pub lic Management: Accountability for the Common Good, Routledge, London.

Cabrera D., Colosi L., Lobdell C. (2008), System thinking, Evaluation and Program Planning, 31, 3.

Ebrahim A. (2005), Accountability myopia: Losing sight of organisational learning, Nonprofit and Voluntary Sector Quarterly, 34, 1.

Engel P., Carlsson C. (2002), Enhancing learning through evaluation: Approaches, dilemmas and some possible ways forward, Paper commissioned by the Ministry of Foreign Affairs, Directorate-General for Development Cooperation, the Netherlands, to be presented at the 2002 EES Conference, Seville, 10–12 October 2002, http://www.dmeforpeace.org/wp-content/uploads/2017/06/Enhancing20learning20through20evaluations20paper2005-final.pdf [accessed: 10 September 2018].

Fiol C. M., Lyles M. (1985), Organisational learning, The Academy of Management Review, 10, 4.

Gamble J. (2008), A Developmental Evaluation Primer, Montreal: J. W. McConnell Family Foundation.

Guijt I. (2010), Accountability and learning [in:] J. Ubels, N.-A. Acquaye-Baddoo, A. Fowler (eds.), Capacity Development in Practice, Earthscan Publishing for a Sustainable Future, London–Washington.

Lennie J., Tacchi J. (2014), Bridging the divide between upward accountability and learning-based approaches to development evaluation: Strategies for an enabling environment, Evaluation Journal of Australasia, 14, 1.

McDonald H. (2016), Developmental evaluation: A tool to support innovation, Evaluation Matters—He Take Tō Te Aromatawai, 2.

Mintzberg H. (2007), Tracking Strategies. Towards a General Theory of Strategy Formation, Oxford University Press, New York.

Najam, A. (1996). NGO Accountability: A Conceptual Framework, Development Policy Review, 14.

Olejniczak K., Rok J., Płoszaj A. (2012), Organizacyjne uczenie się i zarządzanie wiedzą – przegląd koncepcji [in:] K. Olejniczak (red.), Organizacje uczące się. Model dla administracji publicznej, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa.

Patton M. (2011), Developmental Evaluation. Applying Complexity Concepts to Enhance Innovation and Use, The Guilford Press, New York–London.

Patton M. (2017), Developmental evaluation [in:] J. Pokorski, Z. Popis, K. Herman-Pawłowska (eds.), Theory-Based Evaluation in Complex Environments, Polish Agency for Enterprise Development, Warsaw.

Regeer B., Wildt-Liesveld R. de, Mierlo B. van, Bunders J. (2016), Exploring ways to reconcile accountability and learning in the evaluation of niche experiments, Evaluation, 22, 1.

Schillemans T., Smulders R. (2016), Learning form accountability?! Whether, what, and when, Public Performance & Management Review, 39, 1.

Senge P. M. (2012), Piąta dyscyplina. Teoria i praktyka organizacji uczących się, Wolters Kluwer, Warszawa.

Snowden D., Boone M. (2007), A leader’s framework for decision making, Harvard Business Review (November).

Stame N. (2004), Theory-based evaluation and types of complexity, Evaluation, 10, 1.

Van der Knaap P. (2004), Theory-based evaluation and learning: Possibilities and challenges, Evaluation, 10, 1.

Wandersman A., Alia K., Cook B., Hsu L., Ramaswamy R. (2016), Evidence-based interventions are necessary but not sufficient for achieving outcomes in each setting in a complex world: Empowerment evaluation, getting to outcomes, and demonstrating accountability, American Journal of Evaluation, 37, 4.

Kwartalnik ukazuje się w sposób ciągły on-line.
Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana w internecie.