Analiza wskaźnikowa oraz szacowanie kosztów absencji spowodowanej chorobą własną pacjenta

Łukasz Mach,

Dariusz Madera,

Rafał Kochańczyk

Abstrakt

Przeprowadzone badania pozwoliły na obliczenie indeksu godzinowej absencji, średniego czasu niezdolności do pracy, wskaźnika Bradforda oraz kosztów utraty produktywności związanych z absencją. Analiza została przeprowadzona w wybranych kryteriach podziału, do których zaliczono: wiek i płeć pacjenta, województwo, w którym mieszka, oraz jednostkę chorobową, na podstawie której został wystawiony druk e-ZLA. Badania zostały przeprowadzone dla 2020 roku z uwagi na fakt, że rok ten jest pełnym rokiem pandemicznym, a identyfikacja i analiza absencji chorobowej w sytuacjach nietypowych, niepewnych, nieprzewidywalnych jest niezwykle ważna dla utrzymania i rozwoju pozycji konkurencyjnej przedsiębiorstwa oraz dla prowadzenia zrównoważonej polityki w obszarze ubezpieczeń zdrowotnych i społecznych.

ABSTRACT 

Ratio analysis and cost estimation of absenteeism due to a patient’s own illness

The study calculated an index of hourly absenteeism, average time spent absent from work, the Bradford index, and costs of lost productivity associated with absenteeism. The analysis was carried out on the basis of selected division criteria, which included: the patient’s age and gender, the province in which the patient lives, and the disease unit on the basis of which the e-ZLA form was issued. The research was conducted for the year 2020, due to the fact that it was a full pandemic year and because the identification and analysis of sickness absenteeism in unusual, uncertain, and unpredictable situations is extremely important for maintaining and developing the competitive position of companies and for maintaining a sustainable policy in the sphere of health and social insurance.

Słowa kluczowe: analiza wskaźnikowa, wskaźnik Bradforda, indeks absencji godzinowej, koszty absencji chorobowej, ratio analysis, Bradford index, hourly absenteeism index, sickness absence costs
References

Centralny Instytut Ochrony Pracy (2022), Zarządzanie absencją chorobową, Państwowy Instytut Badawczy, https://www.ciop.pl/CIOPPortalWAR/appmanager/ciop/pl?_nfpb=true&_pageLabel=P16600139261348474174014&html_tresc_root_id=19958&html_tresc_id=300002219&html_klucz=19958&html_klucz_spis= [dostęp: 22.04.2022].

Gierczyński J. (2014), Absencja chorobowa pracujących jako problem ubezpieczeniowy – porównanie sytuacji w Polsce i w Wielkiej Brytanii, „Wiadomości Ubezpieczeniowe”, 3.

Helgesson M., Johansson B., Nordqvist T., Lundberg I., Vingard E. (2015), Sickness absence at a young age and later sickness absence, disability pension, death, unemployment and income in native Swedes and immigrants, „European Journal of Public Health”, 25(4), https://doi.org/10.1093/eurpub/cku250 [dostęp: 22.04.2022].

Johansen V. (2013), Risk factors of long-term sickness absence in Norway and Sweden, „Nordic Journal of Social Research”, 4, https://doi.org/10.7577/njsr.2067 [dostęp: 22.04.2022].

Kujawska J. (2015), Absencja chorobowa – szacunek niewytworzonego PKB, „Studia Ekonomiczne. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach”, 214.

Leśniowska J. (2019), Obciążenie systemu ochrony zdrowia i gospodarki kosztami generowanymi przez przewlekłe choroby niezakaźne, „Studia i Prace Kolegium Zarządzania i Finansów”, 167, https://doi.org/10.33119/sip.2018.167.5 [dostęp: 22.04.2022].

Mastekaasa A. (2005), Sickness absence in female- and male-dominated occupations and workplaces, „Social Science & Medicine”, 60(10), https://doi.org/https://doi.org/10.1016/j.socscimed. 2004.10.003 [dostęp: 22.04.2022].

Pęciłło M. (2012), Koszty absencji chorobowej i działania ją ograniczające, „Bezpieczeństwo Pracy: Nauka i Praktyka”, 9.

Striker M. (2013), Pomiar i analiza absencji pracowniczej, „Kwartalnik Ekonomistów i Menedżerów”, 29(3), https://doi.org/10.5604/01.3001.0009.6309 [dostęp: 22.04.2022].

Striker M. (2018), Working during sickness − employee’s perspective, „Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego We Wrocławiu”, 512, https://doi.org/10.15611/pn.2018.512.21[dostęp: 22.04.2022].

Striker M., Kusideł E. (2018), Determinants of employee absence differentiation, „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Oeconomica”, 1(333), https://doi.org/10.18778/0208-6018.333.03 [dostęp: 22.04.2022].

Szubert Z. (2014), Absencja chorobowa w Polsce po transformacji społeczno-gospodarczej, „Medycyna Pracy”, 65(1), https://doi.org/10.13075/mp.5893.2014.003 [dostęp: 22.04.2022].

Szubert Z., Merecz-Kot D., Sobala W. (2009), Stres zawodowy a ryzyko absencji chorobowej na stanowiskach obsługi interesantów, „Medycyna Pracy”, 60(4).

Szubert Z., Sobala W. (2007), Niektóre uwarunkowania absencji chorobowej osób powyżej 45. roku życia, „Medycyna Pracy”, 58(5).

Szwemberg K. (1982), Społeczne i ekonomiczne problemy absencji chorobowej, „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Iuridica”, 8.

ZUS (2020), Absencja chorobowa w 2019 r., Departament Statystyki i Prognoz Aktuarialnych. 

ZUS (2021a), Absencja chorobowa w 2020 r., Departament Statystyki i Prognoz Aktuarialnych.

ZUS (2021b), Raport o absencji chorobowej, 1–30, Departament Statystyki i Prognoz Aktuarialnych.