Koło Artystyczno-Literackie w Krakowie (1881 – 1907)

Franciszek Ziejka

Abstrakt

The Cracow Society of Art and Literature

The article presents the history of an estimable organization of writers and artists from Cracow. The Society of Art and Literature was brought into existence through the initiative of Juliusz Kossak, an outstanding painter, who in 1869 came to Cracow with his family. Here, among the Cracovian writers, he found a reliable collaborator, Michał Bałucki. The two of them directed the Society since its beginnings in 1881 (Kossak as President and Bałucki as Vice-President). Kossak directed the Society until his death in 1897; after that, Bałucki took over and remained President until his death in 1901. He was succeeded by Julian Fałat, followed by Marian Zdziechowski, August Sokołowski and Kazimierz Morawski.
The Society had its premises in the Main Market Square, where most of its events, like readings and presentations, anniversary celebrations and social receptions, took place. Members of the Society received there eminent guests from both Poland (e.g. Helena Modrzejewska, Henryk Siemiradzki) and abroad (e.g. Marie Pospíšilová, an excellent actress from Prague). In 1883 the Society of Art and Literature organized the First Convention of Polish Artists and Writers. In 1891, together with numerous other Polish artists, writers and intellectuals, members of the Society went to Prague for the National Exhibition. The group played an important role in Cracow and Galicia, although it did not mark out new trends in art or literature; this was done by other Cracovian societies functioning at the turn of the 20th century.

Słowa kluczowe: Koło Literacko-Artstyczne, stowarzyszenia artystyczne, życie literacko-artystyczne Krakowa, sztuka Krakowa
References

Bałucki M., Z moich wspomnień, „Przegląd Literacki” 1897, nr 24 (z 25 grudnia). Bartoszewicz K., Michał Bałucki, Kraków 1902.

„Czas” 1904, nr z 15 grudnia.

Górska P., Paleta i pióro (Wspomnienia), Kraków 1956.

Grzymała Siedlecki A., Niepospolici ludzie w dniu swoim powszednim, Kraków 1962.

„Kalendarz Krakowski Józefa Czecha” na rok 1884, na rok 1900, na rok 1902.

„Kraj” 1891, nr 12, s. 13–14.

Lewandowski K., Przedwiośnie Młodej Polski, Kraków 1935.

Małecki J.M., [Kraków] w dobie autonomii galicyjskiej (1866–1918) [w:] J. Bieniarzówna, J.M. Małecki, Dzieje Krakowa. Kraków w latach 1796–1918, Kraków–Wrocław 1985.

Morstin L.H., Życie artystyczne i umysłowe Krakowa i Paryża przed dwudziestu pięciu laty (odb.), Kraków 1934.

Michalik J., Maria Pospiszylowa w Krakowie. Epizod czesko-polskich kontaktów teatralnych [w:] tegoż, Teatr w Sejmie, Kraków 2009.

„Nowa Reforma” 1891, nr z 21 sierpnia; 1885, nr 105; 1897, nr z 23 lutego.

Polkowski X.I., Kronika dni wrześniowych Roku Pańskiego 1883, „Kalendarz Krakowski Józefa Czecha” na r. 1884, s. 88.

Statut Koła Artystyczno-Literackiego w Krakowie, Kraków 1880.

Statut Koła Artystyczno-Literackiego w Krakowie, Kraków 1896.

Skotnicki J., Przy sztalugach i przy biurku. Wspomnienia, Warszawa 1958.

Smolarski M., Miasto starych dzwonów, Kraków 1960.

Szczawińska E., Juliusz Kossak [w:] Słownik artystów polskich i obcych działających (zmarłych przed 1966 r.): malarze, rzeźbiarze, graficy, t. 4, Warszawa 1986.

Tomkowicz S., Juliusz Kossak, Kraków 1899, s. 3 (odb. „Czasu” z 5 lutego 1899).

Weiss T., Cyganeria Młodej Polski, Kraków 1970.

Weiss T., Legenda i prawda „Zielonego Balonika”, Kraków 1976.

Wysocki A., Sprzed pół wieku, Kraków 1956.

Żeleński-Boy T., Znaszli ten kraj?... (Cyganeria krakowska) oraz inne wspomnienia o Krakowie. Wstęp i wybór tekstów T. Weiss, przypisy i objaśnienia osób R. Hennel, Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk–Łódź 1983.

Kwartalnik "Zarządzanie w Kulturze" ukazuje się w sposób ciągły on-line.

Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana kwartalnie w internecie.