Problematyka prawnej ochrony dziedzictwa niematerialnego na przykładzie przejawów folkloru

Teodora Konach

Abstrakt
Legal Protection of Intangible Cultural Heritage on the example of the Expressions of Folklore
 
The complexity of forms and structures of traditional heritage makes it difficult to create effective tools of legal protection on different levels: national, regional and international. The emergence 
of the  theoretical concept of safeguarding all aspects of heritage, gave also rise to the question whether such a protection is needed and what kind of legal instruments and measures would be appropriate. At the international level, the foremost initiative is the WIPO Model Provisions for National Laws on the Protection of Expressions of Folklore Against Illicit Exploitation and other Forms of Prejudicial Action and UNESCO Convention on the Safeguarding of the Intangible Cultural Heritage, which not only offers the most sophisticated legal definition of intangible cultural heritage and folklore expressions, but also creates a listing mechanism aimed at drawing attention to intangible culture and the need for its safeguarding. Such an analysis would help answer questions whether legal protection is required and would be sufficient; what, if any, are the appropriate analogies in existing law; and whether a sui generis scheme should be developed.
Słowa kluczowe: niematerialne dziedzictwo kulturowe, folklor, prawo międzynarodowe, UNESCO, Światowa Organizacja Własności Intelektualnej, ochrona kultury tradycyjnej
References

Blake J., On Developing New International Convention for Safeguarding Intangible Cultural Heritage, „Art Antiquity and Law” 2003, t. 8, nr 4, s. 384–401.

Geige Ch., Constitutionalising IP Law?, „International Review of Intellectual Property and Competition Law” 2006, t. 37, nr 4 , s. 371–406.

Hilty R.M., Rationales for Legal Protection of Intangible Goods and Cultural Heritage, „International Review of Intellectual Property and Competition Law” 2009, t. 40, nr 8, s. 883–911.

Kuruk P., Protecting Folklore under Modern Intellectual Property Regimes: Reappraisal of the Tensions between Individual and Communal Rights in Africa and the United States, „American University Law Review” 1999, t. 48, s. 769–852.

Lewinski S. von, An Analysis of WIPO’s Latest Proposal and the Model Law 2202 of the Pacific Community for the Protection of Traditional Culture Expressions [w:] Ch. Antons (red.), Traditional Knowledge, Traditional Culture Expressions and Intellectual Property Law in the Asia Pacific Region, Alphen aan den Rijn, Holandia 2009.

Lewinski S. von (red.), Indigenous Heritage and Intellectual Property. Genetic Resources, Traditional Knowledge and Folklore, Alphen aan den Rijn, Holandia 2008.

Lijowska M., Koncepcja ogólnego prawa osobistości niemieckim polskim prawie cywilnym, KPP 2001, z. 4, s. 758–823.

Lucas-Schloetter A., Folklore [w:] S. von Lewinski (red.), Indigenous Heritage and Intellectual Property. Genetic Resources, Traditional Knowledge and Folklore, Alphen aan den Rijn, Holandia 2008, s. 339–501.

Menkes J., Wasilewski J., Organizacje międzynarodowe, Warszawa 2004.

Olubukola Egunjobi M., Harnessing Traditional Knowledge for Development: an Intellectual Property Perspective, Toronto 2005.

Ricketson S., Ginsburg J.C., International Copyright and Neighbouring Rights, The Berne Convention and Beyond, Oxford–New York 2006, s. 267, 274.

Shiva V., TRIPS, Human Rights and the Public Domain, „The Journal of World Intellectual Property” 2004, t. 7, nr 5, s. 665–673.

Wojciechowska A., Uniwersalizm autorskich praw osobistych dobie międzynarodowych konwencji, ZN UJ PWiOWI 1997, z. 69, s. 19–25.

Wendland W., Intellectual Property, Traditional Knowledge and Folklore: WIPO’s Exploratory Program, „International Review of Industrial Property and Copyright Law” 2002, t. 33, nr 4, s. 485–504.

Konwencja berneńska ochronie dzieł literackich artystycznych, Dz.U. 1990 r. Nr 82, poz. 474, załącznik.

Konwencja ochronie wykonawców, producentów fonogramów oraz organizacji nadawczych sporządzona Rzymie dnia 26 października 1961 r., Dz.U. 1997 r. Nr 121, poz. 800.

Konwencja sprawie ochrony niematerialnego dziedzictwa kulturowego, sporządzona Paryżu dnia 17 października 2003 r., Dz.U. 2011 r. Nr 172, poz. 1018.

Konwencja sprawie ochrony światowego dziedzictwa kulturalnego naturalnego 1972 r. Dz.U. 1976 r. Nr 32, poz. 190.

Międzynarodowy Pakt Praw Gospodarczych, Społecznych Kulturalnych, Dz.U. 1977 r. Nr 38, poz. 169.

Model Provisions for National Laws on the Protection of Expressions of Folklore Against Illicite Exploatation and Other Prejudical Actions, WIPO and UNESCO, Paris–Geneve 1985.

Powszechna Deklaracja Praw Człowieka dnia 10 grudnia 1948 r.

Powszechna konwencja prawie autorskim zrewidowana Paryżu dnia 24 lipca 1971 r., Dz.U. 1978 r. Nr 8, poz. 28.

Preliminary systematic analysis of national experiences with the legal protection of expressions
of folklore WIPO/GRTKF/IC/4/3.

Report 2002. Intergovernmental Committee on Intellectual Property and Genetic Resources, Traditional Knowledge and Folklore, trzecia sesja, Genewa 2002, WIPO/GRTKF/IC/3/17.

Report 2004. Intergovernmental Committee on Intellectual Property and Genetic Resources, Traditional Knowledge and Folklore, siódma sesja, Genewa 2004, WIPO/GRTKF/IC/7/15.

Technical co-operation on the legal protection of expressions of folklore WIPO/GRTKF/IC/4/4.

The Protection of Expressions of Folklore: The Attempts at International Level, WIPO, Genewa 1997, WIPO/CR/KRT/05/8.

The Protection of Traditional Cultural Expressions/Expressions of Folklore. Revised Objectives and Principles, Intergovernmental Committee on Intellectual Property and Genetic Resources, Traditional Knowledge and Folklore, 8 sesja, 6–10 czerwca 2005. WIPO/GRTKF/IC/8/4/Annex.

Tunis Model Law on Copyright for Developing Countries, WIPO, Geneva 1976.

Kwartalnik "Zarządzanie w Kulturze" ukazuje się w sposób ciągły on-line.

Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana kwartalnie w internecie.