Wymogi i nakazy dotyczące noszenia masek ochronnych

Katarzyna Badora-Musiał

Abstrakt
References
  1. WHO, Rolling updates on coronavirus disease (COVID-19), 2020, World Health Organisation https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/events-as-they-happen(dostęp: 05.10.2020).

  2. West R., Michie S., Rubin J., Amlôt R.. Don’t touch the T-Zone—how to block a key pathway to infection with SARS-CoV-2. BMJ Opinion. 2020 Apr 3, https://blogs.bmj.com/bmj/2020/04/03/dont-touch-the-t-zone-how-to-block-a-key-pathway-to-infection-with-sars-cov-2/(dostęp: 05.10.2020).

  3. Perski O., Simons D., West R., Michie S., Face masks to prevent community transmission of viral respiratory infections: A rapid evidence review using Bayesian analysis, Qeios, 2020, doi:10.32388/1SC5L4 https://www.qeios.com/read/1SC5L4(dostęp: 05.10.2020).

  4. WHO, Rational use of personal protective equipment for coronavirus disease (COVID-19) and considerations during severe shortages Interim guidance, 6 April 2020, https://apps.who.int/iris/bitstream/handle/10665/331695/WHO-2019-nCov-IPC_PPE_use-2020.3-eng.pdf(dostęp: 05.10.2020).

  5. Feng S., Shen C., Xia N., Song W., Fan M., Cowling B.J., Rational use of face masks in the COVID-19 pandemic, The Lancet Respiratory Medicine. 2020. doi: 10.1016/S2213-2600(20)30134- X.

  6. National Health Service (UK), Are face masks useful for preventing coronavirus?, 2020, https://www.nhs.uk/conditions/coronavirus-covid-19/common-questions/(dostęp: 05.10.2020).

  7. WHO, Shortage of personal protective equipment endangering health workers worldwide, 3 March 2020, News release, Geneva https://www.who.int/news-room/detail/03-03-2020-shortage-of-personal-protective-equipment-endangering-health-workers-worldwide(dostęp: 05.10.2020).

  8. Postrel V., Pandemics Come and Go But Medical Masks Are Eternal, 10 kwietnia 2020, https://www.bloomberg.com/opinion/articles/2020-04-10/medical-face-masks-an-illustrated-history(dostęp: 05.10.2020).

  9. Wikipedia, Mask, https://en.wikipedia.org/wiki/Mask#Medical(dostęp: 05.10.2020).

  10. Freak A., Maska lekarza czasów pomoru, 2014-08-24, https://www.dobrystan.pl/artykuly/maska-lekarza-czasow-pomoru(dostęp: 05.10.2020).

  11. Lee K.H., Wong D.T., Ho T.M., Ng K.H., Dr Wu Lien-teh: modernising post-1911 China's public health service, Singapore Med J. 2014;55(2):99-102. doi:10.11622/smedj.2014025 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4291938/(dostęp: 05.10.2020).

  12. Strasser B.J.,Schlich T., A history of the medical mask and the rise of throwaway culture, The Lancet, Volume 396, Issue 10243, 4–10 July 2020, Pages 19-20, https://doi.org/10.1016/S0140-6736(20)31207-1 https://www.thelancet.com/journals/lancet/article/PIIS0140-6736(20)31207-1/fulltext(dostęp: 05.10.2020).

  13. Wong T., Coronavirus: Why some countries wear face masks and others don't, BBC News, Singapore, 12 May 2020, https://www.bbc.com/news/world-52015486(dostęp: 05.10.2020).

  14. Lynteris Ch., Why Do People Really Wear Face Masks During an Epidemic?, The New York Times, Feb. 13, 2020, https://www.nytimes.com/2020/02/13/opinion/coronavirus-face-mask-effective.html(dostęp: 05.10.2020).

  15. Little B., When Mask-Wearing Rules in the 1918 Pandemic Faced Resistance, History Stories,  May 6, 2020, https://www.history.com/news/1918-spanish-flu-mask-wearing-resistance(dostęp: 05.10.2020).

  16. Cohn S., Face masks: what the Spanish flu can teach us about making them compulsory, The Conversation, May 1, 2020, https://theconversation.com/face-masks-what-the-spanish-flu-can-teach-us-about-making-them-compulsory-137648(dostęp: 05.10.2020).

  17. McGraw E., Everyone wore masks during the 1918 flu pandemic. They were useless, The Washington Post, April 2, 2020, https://www.lmtonline.com/news/article/Everyone-wore-masks-during-the-1918-flu-pandemic-15173632.php(dostęp: 05.10.2020).

  18. Seladi-Schulman J., Can Face Masks Protect You from the 2019 Coronavirus? What Types, When and How to Use? Healthline, June 2, 2020, https://www.healthline.com/health/coronavirus-mask#takeaway(dostęp: 05.10.2020).

  19. CDC, Use of Cloth Face Coverings to Help Slow the Spread of COVID-19. Sew and No Sew Instructions, https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/prevent-getting-sick/diy-cloth-face-coverings.html (dostęp: 05.10.2020).

  20. CDC, Recommendation Regarding the Use of Cloth Face Coverings, Especially in Areas of Significant Community-Based Transmission, https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/prevent-getting-sick/cloth-face-cover.html(dostęp: 05.10.2020).

  21. Maska, ale jaka? Szybki test z aerozolem w ręku, TVN Meteo 11-04-2020, https://tvnmeteo.tvn24.pl/informacje-pogoda/polska,28/maska-ale-jaka-szybki-test-z-aerozolem-w-reku,319491,1,0.html (dostęp: 05.10.2020).

  22. FDA, N95 Respirators and Surgical Masks (Face Masks), 08/20/2020, https://www.fda.gov/medical-devices/personal-protective-equipment-infection-control/n95-respirators-and-surgical-masks-face-masks(dostęp: 05.10.2020).

  23. Dhouibi H., Surgical Masks, Respirators, Barrier Masks: Which Masks Actually Protect Against Coronavirus?, MedicalExpo e-Magazine, February 28, 2020, http://emag.medicalexpo.com/which-masks-actually-protect-against-coronavirus/(dostęp: 05.10.2020).

  24. Medicover, Koronawirus (COVID-19) a maseczki ochronne – czym się różnią?, Biblioteka Zdrowia 2020, https://www.medicover.pl/o-zdrowiu/koronawirus-covid-19-a-maseczki-ochronne-czym-sie-roznia,6861,n,192(dostęp: 05.10.2020).

  25. ECDC, Cloth masks and mask sterilisation as options in case of shortage of surgical masks and respirators. Technical report, European Centre for Disease Prevention and Control, Stockholm, 26.03.2020. https://www.ecdc.europa.eu/sites/default/files/documents/Cloth-face-masks-in-case-shortage-surgical-masks-respirators2020-03-26.pdf (dostęp: 05.10.2020).

  26. UE Dyrektywa Rady z dnia 21 grudnia 1989 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do wyposażenia ochrony osobistej (89/686/EWG), https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/PDF/?uri=CELEX:31989L0686&from=EN

  27. 3M, Comparison of FFP2, KN95, and N95 and Other Filtering Facepiece Respirator Classes, Technical Bulletin. Revision 3, May, 2020, https://multimedia.3m.com/mws/media/1791500O/comparison-ffp2-kn95-n95-filtering-facepiece-respirator-classes-tb.pdf(dostęp: 05.10.2020).

  28. North A., What Trump’s refusal to wear a mask says about masculinity in America, Vox, May 12, 2020, https://www.vox.com/2020/5/12/21252476/masks-for-coronavirus-trump-pence-honeywell-covid-19(dostęp: 05.10.2020).

  29. CGTN, Report: Trump refuses to wear mask to avoid harming re-election chances, 10-May-2020,  https://news.cgtn.com/news/2020-05-10/Trump-refuses-to-wear-mask-to-avoid-harming-re-election-chances--QnEtzuj7fq/index.html(dostęp: 05.10.2020).

  30. Herman S., White House Staffers Told to Wear Masks, COVID-19 Pandemic, May 11, 2020, https://www.voanews.com/covid-19-pandemic/white-house-staffers-told-wear-masks(dostęp: 05.10.2020).

  31. Ulanowski T., Uczony, który w Chinach dowodzi walką z koronawirusem: „Popełniacie błąd w USA i Europie”, Wyborcza.pl, 1 kwietnia 2020, https://wyborcza.pl/7,75400,25832669,wszyscy-musza-nosic-maseczki-zakazonych-koronawirusem-nawet.html(dostęp: 05.10.2020).

  32. McMaster University, Evidence shows cloth masks may help against COVID-19: Particularly those with several layers of cotton cloth, Science Daily, May 26, 2020, https://www.sciencedaily.com/releases/2020/05/200526115044.htm(dostęp: 05.10.2020).

  33. KG, Szumowski o koronawirusie: maseczki nie pomagają. Nie wiem czemu ludzie je noszą, RMF FM/Rynek Zdrowia 26 lutego 2020, https://www.rynekzdrowia.pl/Uslugi-medyczne/Szumowski-o-koronawirusie-maseczki-nie-pomagaja-Nie-wiem-czemu-ludzie-je-nosza,203278,8.html(dostęp: 05.10.2020).

  34. RMF FM, Szumowski o koronawirusie: Maseczki nie pomagają, Interia.pl Środa, 26 lutego , 2020, https://m.interia.pl/interia-tv/video,vId,2845245(dostęp: 05.10.2020).

  35. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15.04. 2020 w sprawie obowiązku zakrywania ust i nosa w miejscach publicznych, Dz.U. z 15 kwietnia 2020, poz. 673

  36. PAP, Koronawirus w Polsce, Resort zdrowia przypomina o obowiązku noszenia maseczek, PolskieRadio24.pl, 14.05.2020, https://polskieradio24.pl/5/1222/Artykul/2510222,Koronawirus-w-Polsce-Resort-zdrowia-przypomina-o-obowiazku-noszenia-maseczek(dostęp: 05.10.2020).

  37. PAP, Szumowski: Od 16 kwietnia obowiązek zakrywania nosa i ust, dziennik.pl, 9 kwietnia 2020, https://wiadomosci.dziennik.pl/polityka/artykuly/6480817,szumowski-maseczka-koronawirus-covid-19-epidemia-usta-zdrowie.html(dostęp: 05.10.2020).

  38. Ceglarz J., Koronawirus w Polsce. Maseczki obowiązkowe do czasu wynalezienia szczepionki, Money.pl 16.04.2020, https://www.money.pl/gospodarka/koronawirus-w-polsce-maseczki-obowiazkowe-do-czasu-wynalezienia-szczepionki-6500573425690753a.html(dostęp: 05.10.2020).

  39. Jurkiewicz K., Do kiedy obowiązek noszenia maseczek? Szokująca odpowiedź ministra Szumowskiego. Może chodzić nawet o 2 lata, Dziennik Zachodni, 5 maja 2020, https://dziennikzachodni.pl/do-kiedy-obowiazek-noszenia-maseczek-szokujaca-odpowiedz-ministra-szumowskiego-moze-chodzic-nawet-o-2-lata/ar/c1-14922200(dostęp: 05.10.2020).

  40. Świdrak K., Dlaczego wszyscy powinni nosić maseczki na twarz? Naukowcy tłumaczą, Medonet 29.05.2020, https://www.onet.pl/?utm_source=www.medonet.pl_viasg_medonet&utm_medium=referal&utm_campaign=leo_automatic&srcc=ucs&pid=d9f31c4f-b8d3-4305-802f-aad465105a4e&sid=4e9b6959-4f88-4e8b-9613-65de7438fe5a&utm_v=2(dostęp: 05.10.2020).

  41. Mgr.farm, „Maseczkowi spekulanci” zarabiają na dezinformacji. Padają rekordy…,  26 lutego 2020, https://mgr.farm/aktualnosci/maseczkowi-spekulanci-zarabiaja-na-dezinformacji-padaja-rekordy/(dostęp: 05.10.2020).

  42. Karwowska A., Włosi umierają, bo zareagowali za późno, Wyborcza.pl, 28 lutego 2020, https://wyborcza.pl/7,162657,25735467,wlosi-umieraja-bo-zareagowali-za-pozno.html(dostęp: 05.10.2020).

  43. Sygnały dnia, Prof. Włodzimierz Gut: nie panikujmy z powodu koronawirusa, Jedynka Polskie Radio, 02.03.2020, https://www.polskieradio24.pl/7/129/Artykul/2465617,Prof-Wlodzimierz-Gut-nie-panikujmy-z-powodu-koronawirusa(dostęp: 05.10.2020).

  44. Dadura K., Wirusolog obala mity na temat koronawirusa. „Maseczka może być źródłem zakażeń”,  PolskieRadio24.pl, 06.03.2020, https://www.polskieradio24.pl/5/1222/Artykul/2467271,Wirusolog-obala-mity-na-temat-koronawirusa-Maseczka-moze-byc-zrodlem-zakazen(dostęp: 05.10.2020).

  45. PCh24.pl, Wirusolog prof. Gut o sensie stosowania maseczek. Ich skuteczność jest krótkotrwała, 13.05.2020 r, https://www.pch24.pl/wirusolog-prof--gut-o-sensie-stosowania-maseczek--ich-skutecznosc-jest-krotkotrwala,75563,i.html (dostęp: 05.10.2020).

  46. Sokołowska A., Maseczki ochronne. Czy ich noszenie ma sens? Wirusolog Włodzimierz Gut wyjaśnia, Wirtualna Polska, Kobieta, 17.04.2020, https://kobieta.wp.pl/maseczki-ochronne-czy-ich-noszenie-ma-sens-wirusolog-wlodzimierz-gut-wyjasnia-6500789009070209a(dostęp: 05.10.2020).

  47. Gov.pl, Nowe zasady zasłaniania nosa i ust, otwarte kina i siłownie – wchodzimy w kolejny etap odmrażania, 27.05.2020, https://www.gov.pl/web/koronawirus/4-etap-odmrazania(dostęp: 05.10.2020).

  48. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 kwietnia 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii, Dz.U. 2020 poz. 658, http://dziennikustaw.gov.pl/D2020000065801.pdf

  49. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 kwietnia 2020 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii, Dz.U. 2020 poz. 673 http://dziennikustaw.gov.pl/D2020000067301.pdf

  50. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 2 maja 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii, Dz.U. 2020 poz. 792, http://dziennikustaw.gov.pl/D2020000079201.pdf

  51. Dogmaty Karnisty, Obowiązek zasłaniania ust i nosa przez wszystkich nie ma podstawy prawnej, 4 maja 2020, https://www.dogmatykarnisty.pl/2020/05/obowiazek-zaslaniania-ust-i-nosa/(dostęp: 05.10.2020).

  52. Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, Dz. U. 2008 Nr 234 poz. 1570, https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20082341570/U/D20081570Lj.pdf

  53. RPO, Koronawirus. Rozporządzenie rządu z 31 marca o ograniczeniach poruszania się – krytyczna ocena RPO, 2020-04-03, https://www.rpo.gov.pl/pl/content/koronawirus-rozporzadzenie-rzadu-z-31-marca-krytyczna-ocena-rpo%C2%A0(dostęp: 05.10.2020).

  54. RPO, Analiza RPO dla premiera o tworzeniu prawa w stanie epidemii: rozporządzenia zamiast ustaw naruszają prawa obywateli, 2020-06-04, https://www.rpo.gov.pl/pl/content/raport-rpo-dla-premiera-nt-prawa-w-stanie-epidemii(dostęp: 05.10.2020).

  55. Sygn. Akt II W 71/20 Postanowienie dnia 3 czerwca 2020 r. Sąd Rejonowy w Kościanie

  56. Pieniążek-Osińska B., Policja wystawiła 13 tys. mandatów za brak maseczki, Polityka zdrowotna, 10 Czerwca 2020, https://www.politykazdrowotna.com/60364,ile-mandatow-za-brak-maseczki-wystawila-policja(dostęp: 05.10.2020).

  57. RPO, Pismo do Prezesa RM w sprawie naruszenia praw i wolności w czasie pandemii, Warszawa, 04.06.2020, https://www.rpo.gov.pl/sites/default/files/do%20Prezesa%20RM%20ws%20naruszania%20praw%20i%20wolno%C5%9Bci%20w%20czasie%20pandemii%2C%204.06.2020_0.pdf(dostęp: 05.10.2020).

  58. WHO, Advice on the use of masks in the context of COVID-19, Interim guidance, 5 June 2020, WHO reference number: WHO/2019-nCov/IPC_Masks/2020.4, https://www.who.int/publications/i/item/advice-on-the-use-of-masks-in-the-community-during-home-care-and-in-healthcare-settings-in-the-context-of-the-novel-coronavirus-(2019-ncov)-outbreak(dostęp: 05.10.2020).

  59. Richardson E., What Are The Policies On Wearing Facemasks In Public Places?,  WHO, COVID-19 Health System Response Monitor, May 22, 2020, https://analysis.covid19healthsystem.org/index.php/2020/05/22/what-are-the-policies-on-wearing-facemasks-in-public-places/(dostęp: 05.10.2020).

  60. COVID-19 Dashboard by the Center for Systems Science and Engineering (CSSE) at JHU, https://gisanddata.maps.arcgis.com/apps/opsdashboard/index.html#/bda7594740fd40299423467b48e9ecf6(dostęp: 05.10.2020).

  61. Greenhalgh T., Schmid M.B., Czypionka T., Dirk B., Laurence G., Face masks for the public during the covid-19 crisis, BMJ 2020; 369 https://www.bmj.com/content/369/bmj.m1435(dostęp: 05.10.2020).

Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line.
Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna.