Inny czy Obcy? Dylematy wielokulturowości w reportażach afrykańskich Jeana Hatzfelda i Ryszarda Kapuścińskiego

Edyta Żyrek-Horodyska

Abstrakt

The Other or the Alien? The dilemmas of multiculturalism in the reportages on Africa by Jean Hatzfeld and Ryszard Kapuściński

The main purpose of this article is to discuss how Ryszard Kapuściński and Jean Hatzfeld present the major problems of contemporary Africa. My intention is to show how both authors write about the dilemmas of multiculturalism in the (post)modern world. I want to present the attitude of Hatzfeld and Kapuściński towards the Other, their methods of evaluation of the African reality as well as the way they defi ne the responsibilities and tasks of the postmodern mass media.

Abstrakt

Głównym celem niniejszego szkicu jest omówienie sposobu, w jaki Ryszard Kapuściński i Jean Hatzfeld przedstawiają najważniejsze problemy współczesnej Afryki. Moim zamierzeniem jest pokazanie tego, jak obaj autorzy piszą o dylematach wielokulturowości w (po)nowoczesnym świecie. W sposób szczególny zainteresowana jestem spojrzeniem obydwu autorów na Innego, sposobem wartościowania opisywanej przez nich afrykańskiej rzeczywistości, definiowaniem zadań reportażysty oraz obowiązków, jakie owi dziennikarze przypisują ponowoczesnym środkom masowego przekazu.

Słowa kluczowe: Afryka, Kapuściński, Hatzfeld, reportaż
References

Hatzfeld J. (2009): Strategia antylop, przeł. J. Giszczak, wstęp O. Stanisławska, Wołowiec.

Hatzfeld J. (2011): Nagość życia. Opowieści z bagien Rwandy, przeł. J. Giszczak, Wołowiec.

Hatzfeld J. (2012): Sezon maczet, przeł. J. Giszczak, Wołowiec.

Kapuściński R. (1994): Cesarz, Kraków.

Kapuściński R. (1998): Heban, Warszawa.

Kapuściński R. (1999): Wojna futbolowa, Warszawa.

Bibliografia przedmiotowa

Adorno T.W. (1981): Prisms (Studies in Contemporary Social Thought), Cambridge.

Bauer Z. (2001): Antymedialny reportaż Ryszarda Kapuścińskiego, Warszawa.

Benedyktowicz Z. (2000): Portrety obcego. Od stereotypu do symbolu, Kraków.

Buber M. (1992): Ja i Ty. Wybór pism filozoficznych, przeł. J. Doktór, Warszawa.

Buchowski M. (2004): Zrozumieć Innego. Antropologia racjonalności, Kraków.

Chylak-Wińska E. (2007): Afryka Kapuścińskiego, Poznań.

Czerniak S. (2002): Wstęp, [w:] B. Waldenfels, Topografia obcego. Studia z fenomenologii obcego, przeł. J. Sidorek, Warszawa, s. VII–XXIX.

Czyżewski K. (red.) (2008): Warto zapytać o kulturę 3. Obcy, inny, swój, Białystok–Sejny.

Dudko B. (red.) (2007): Podróże z Ryszardem Kapuścińskim. Opowieści trzynastu tłumaczy, Kraków.

Foster H. (2010): Powrót realnego. Awangarda u schyłku XX wieku, przeł. M. Borowski, M. Sugiera, Kraków.

Hatzfeld J. (2010): Linia zanurzenia, przeł. J. Giszczak, wstęp O. Stanisławska, Warszawa.

Hirsch M. (1997): Family Frames. Photography, Narrative, and Postmemory, Cambridge.

Horodecka M. (2010): Zbieranie głosów. Sztuka opowiadania Ryszarda Kapuścińskiego, Gdańsk.

Jędraszewski M. (1990): Wobec innego. Relacje międzypodmiotowe w filozofii Emmanuela Lévinasa, Poznań.

Kalaga W. (red.) (2004): Dylematy wielokulturowości, Kraków.

Kapuściński R. (2006): Ten Inny, Kraków.

Kisiel M. (2008): Ja – Inny. O poezji Ryszarda Kapuścińskiego, [w:] „Życie jest z przenikania…” Szkice o twórczości Ryszarda Kapuścińskiego, zebrał B. Wróblewski, Warszawa, s. 155–180.

Kłoczowski J., Łukasiewicz S. (red.) (1998): Tożsamość, odmienność, tolerancja a kultura po- koju, Lublin.

Kowalski M.A. (2005): Kolonie Rzeczypospolitej, Warszawa.

Lévinas E. (2002): Całość i nieskończoność. Esej o zewnętrzności, przeł. M. Kowalska, Warszawa.

Markowski M.P. (2003): Efekt inskrypcji. Jacques Derrida i literatura, Kraków.

Pratt M.L. (2011): Imperialne spojrzenie. Pisarstwo podróżnicze a transkulturacja, przeł. E.E. Nowakowska, Kraków.

Said E. (2009): Kultura i imperializm, przeł. M. Wyrwas-Wiśniewska, Kraków.

Sapir E. (1978), Kultura, język, osobowość, Warszawa.

Skarga B. (2002): Wstęp, [w:] E. Lévinas, Całość i nieskończoność. Esej o zewnętrzności, przeł. M. Kowalska, Warszawa, s. XIX–XXX.

Stanisławska O. (2009): Wstęp, [w:] J. Hatzfeld, Strategia antylop, przeł. J. Giszczak, Wołowiec, s. 5–20.

Thompson E. (2008), Postkolonialne refleksje. Na marginesie pracy zbiorowej „From Sovieto- logy to Postcoloniality: Poland and Ukraine from a Postcolonial Perspective” pod redakcją Janusza Korka, Porównania, nr 5.

Tischner J. (1990): Filozofia dramatu. Wprowadzenie, Paryż.

Waldenfels B. (2002): Topografia obcego. Studia z fenomenologii obcego, przeł. J. Sidorek, przedm. S. Czerniak, Warszawa.

Winnicka E. (2010): Nie czuję strachu. Z Jeanem Hatzfeldem rozmawia Ewa Winnicka, Polityka, nr 48, s. 92–94.

Wittgenstein L. (2006): Tractatus logico-philosophicus, przeł. B. Wolniewicz, Warszawa.

Wolny-Zmorzyński K. (2004): Ryszard Kapuściński w labiryncie współczesności, Kraków.

Wróblewski B. (red.) (2008): „Życie jest z przenikania…”. Szkice o twórczości Ryszarda Ka-
puścińskiego, Warszawa.

Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line.
Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana w internecie.