Miejsce deliberacji w procesie podejmowania decyzji o leczeniu. Komunikowanie między lekarzem i pacjentem w perspektywie socjologicznej

Aleksandra Wagner

Abstrakt

The paper aims in discussing the conditions of deliberation between doctor and patient in the sociological perspective. Structural approach directs our attention to power relations in interaction of this type. What is a main barrier in replacing the paternalistic model with Shared Decision Making one is an asymmetry of power relation. Basing on literature review author comes to conclusion that the most important for patient participation is not necessary participating in decision, but taking a part in deliberation process that preludes it.

 

Słowa kluczowe: deliebrations, health care, SDM, paternalistic model
References

Biesaga T. (2005). Autonomia lekarza i pacjenta a cel medycyny. Medycyna Praktyczna, nr 6.
Borek E., Chwiałkowska A. (2014). Partycypacja pacjentów w procesie podejmowania decyzji w ochronie zdrowia w Polsce (Patients participation and shared decision-making in the Polish healthcare system). Journal of Health Science, nr 1 (4).
Bostick N.A., Sade R., McMahon J.W., Benjamin R. (2006). Report of the American Medical Association Council on Ethical and Judicial Affairs: Withholding information from patients: Rethinking the propriety of ‘therapeutic privilege’. The Journal of Clinical Ethics, nr 17, s. 302–306.
Brody D.S. (1980). The patient’s role in clinical decision-making. Annals of Internal Medicine, nr 93, s. 718–722.
Bujny J. (2007). Prawa pacjenta. Między autonomią, a paternalizmem. Warszawa.
Cegala D.J., Chisolm D.J., Nwomeh B.C. (2012). Further examination of the impact of patient participation on physicians’ communication style. Patient Education and Counseling, nr 89 (1), s. 25–30.
Eldh A.C., Ekman I., Ehnfors M. (2006). Conditions for patient participation and non-participation in health care. Nursing Ethics, nr 13 (5), s. 503–514.
Emanuel E.J., Emanuel L.L. (1992). Four models of the physician-patient relationship. Journal of the American Medical Association, nr 267 (16), s. 2221–2226.
Eurobarometr, Jakość życia w miastach europejskich: obawy i nadzieje mieszkańców ośrodków miejskich, Październik 2013 (Quality of life in cities). Euro Health Consumer Indeks 2014, [on-line] http://www.healthpowerhouse.com/index.php?option=com_content&view=section&layout=blog&id=7&Itemid=54 (dostęp: 14.04.2015).
Falkum E., Forde R. (2001). Paternalism, patient autonomy, and moral deliberation in the physician-patient relationship, Attitudes among Norwegian physicians. Social Science and Medicine, nr 52, s. 239–248.
Florin J., Ehrenberg A., Ehnfors M. (2006). Patient participation in clinical decision-making in nursing: A comparative study of nurses’ and patients’ perceptions. Journal of Clinical Nursing, nr 15, s. 1498–1508.
Florin J., Ehrenberg A., Ehnfors M. (2008). Clinical decision-making: Predictors of patient participation in nursing care. Journal of Clinical Nursing, nr 17, s. 2935–2944.
Guadagnoli E., Ward P. (1998). Patient participation in decision-making. Social Science Medcine, nr 3 (47), s. 329–339.
Haug M.R., Lavin B. (1981). Practitioner or patient who’s in charge? Journal of Health and Social Behavior, nr 22, s. 212–219.
Jarosz M.J., Kawczyńska-Butrym Z., Włoszczak-Szubzda A. (2012). Modele komunikacyjne relacji lekarz – pacjent – rodzina. Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu, nr 18 (3), s. 212–218.
Klich A. (2011). Paternalizm czy współodpowiedzialność? Stosunek lekarz–pacjent a zgoda pacjenta na zabieg medyczny w polskim porządku prawnym. Prawo i Medycyna, http://www.prawoimedycyna.pl/index.php?str=artykul&id=1031 (dostęp: 14.04.2015).
Malmgren R.N.M., Törnvall R.N.E., Jansson R.N.I. (2013). Patients with hip fracture: Experiences of participation in care. International Journal of Orthopaedic and Trauma Nursing, http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1878124113000865 (dostęp: 10.02.2015).
Matthias M.S, Salyers M.P., Frankel R.M. (2013). Re-thinking shared decision-making: Context matters. Patient Education and Counseling, nr 91, s. 176–179.
Personalised Medicine 2012, http://www.esf.org/fileadmin/Public_documents/Publications/Personalised_Medicine.pdf (dostęp: 14.04.2015).
Rheingold H. (2002). Smart Mobs: The Next Social Revolution. Cambridge.
Sahlsten M.J.M., Larsson I.E., Sjöström B., Plos K.A.E. (2008). An analysis of the concept of patient participation. Nursing Forum, nr 43, s. 2–11, doi:10.1111/j.1744-6198.2008.00090.x.
Szmatka J. (1989). Małe struktury społeczne. Wstęp do mikrosocjologii strukturalnej. Warszawa: PWN.
Stehr N. (2012). Knowledge and non-knowledge. Science, Technology & Innovation Studies, nr 1 (8), s. 3–12.
Thomasma D. (1983). Beyond medical paternalism and patient autonomy: A model of physician conscience for the physician-patient relationship. Annals of Internal Medicine, nr 98 (2), s. 243–248.
de Vries M., Fagerlin A., Witteman H.O., Scherer L.D. (2013). Combining deliberation and intuition in patient decision support. Patient Education and Counseling, nr 91, s. 154–160.
 

Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line.
Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana w internecie.