W obliczu zmian. Agencje informacyjne w Polsce w latach 2016–2019

Renata Piasecka-Strzelec

Abstrakt

W artykule omówiono najważniejsze zmiany, które zaszły na rynku polskich agencji informacyjnych w latach 2016–2019. Zasadniczy przedmiot analizy stanowiła sytuacja publicznych agencji informacyjnych po wejściu w życiu Ustawy o Radzie Mediów Narodowych, która stanowi cezurę początkową niniejszego opracowania. Autorka zwraca uwagę na bezprecedensowy kryzys w PAP w październiku 2017 r. związany z burzliwymi zmianami kadrowymi, które wywołały wiele reperkusji w mediach. W opracowaniu uwzględniono ponadto nowe podmioty na rynku informacji agencyjnej, ważniejsze jubileusze (100-lecie PAT oraz 25-lecie KAI), dynamiczny rozwój multimedialnych agencji informacyjnych oraz stanowisko agencji informacyjnych wobec zjawiska fake newsów. Opracowanie powstało na bazie źródeł internetowych (witryny internetowe omawianych instytucji oraz serwisy i portale branżowe), a także wybranych artykułów prasowych opublikowanych w omawianym okresie na łamach dzienników społeczno-politycznych oraz prasy opinii.

In the Face of Change. News Agencies in Poland in 2016–2019

The research goal of the article was to analyze the current market of Polish news agencies, with particular emphasis on the changes introduced in the Polish Press Agency in 2016–2019 after the Act on the National Media Council entered into force. The research method used was a qualitative analysis of research material which included internet sources (websites of major Polish news agencies as well as websites devoted to press related issues) and selected press articles published in opinion magazines. The study paints a picture of the most important changes and development trends of news agencies visible on the Polish market from mid-2016 to the end of 2019. It also presents the position of these institutions regarding the phenomenon of fake news. It also summarizes the activities of the longest existing agencies in connection with their jubilees (100th anniversary of the Polish press Agency and 25th anniversary of KAI, Catholic News Agency). The conclusions of the research proved that modern Polish news agencies are currently in a stage of intensive development (advanced multimedia phase). In order for the Polish Press Agency to maintain the position of leading provider of the most important media content in Poland, a new development strategy was followed. Future opportunities for Polish new agencies depend on their ability to adapt to the changes in the media environment.

Słowa kluczowe: agencje informacyjne, Ustawa o Radzie Mediów Narodowych, Polska Agencja Prasowa, Katolicka Agencja Prasowa, fake newsy, news agencies, the Act on the National Media Council, Polish Press Agency, Catholic Press Agency, fake news
References

Akty prawne

Dziennik Ustaw: Dz. U. 1997, Nr 107, poz. 687; Dz. U. 2007, Nr 7, poz. 47; Dz. U. 2016, poz. 926; Dz. U. 2018, poz. 2265.

Ustawa o PAP (b.r.) [http://www.pap.pl/o-agencji/ustawa-o-pap/; 16.06.2018].

Opracowania i artykuły naukowe

Dijk J. van (2010). Społeczne aspekty nowych mediów, tłum. J. Konieczny. Warszawa.

Piasecka-Strzelec R. (2014). Metody i techniki upowszechniania informacji przez współczesne agencje informacyjne. Studia Medioznawcze, nr 3 (58), s. 55–65.

Piasecka-Strzelec R. (2019). Polskie agencje prasowe w rozwoju historycznym. Kontekst polityczny, ewolucja modelu oraz technik przekazu informacji. Kraków.

Piasecka-Strzelec R. (2016). Przekształcenia i zmiany w agencjach informacyjnych w Polsce. Studia Medioznawcze, nr 3 (66), s. 93–105.

Netografia

Agencja informacyjna Newseria wyróżniona przez Dziennik Gazetę Prawną (2014) [https://biznes.newseria.pl/news/agencja-informacyjna,p63872376; 29.06.2020].

AM (2017) Niemiecka agencja informacyjna tworzy platformę zdjęciową [https://www.press.pl/tresc/50208,niemiecka-agencja-informacyjna-tworzy-platforme-zdjeciowa; 21.08.2020].

bg (2018). TVP szykuje się do modernizacji sieci produkcyjnej TAI [https://www.wirtualnemedia.pl/artykul/tvp-szykuje-sie-do-modernizacji-sieci-produkcyjnej-tai; 21.08.2020].

Białkowski R. (2018). Sejm przyjął nowelizację ustawy o PAP [https://www.gazetaprawna.pl/artykuly/1287573,sejm-uchwalil-nowelizacje-ustawy-o-pap.html; 28.10.2019].

BIG (2018a). PAP kolejny rok na minusie, wśród klientów państwowe spółki [https://www.press.pl/tresc/57840,pap-kolejny-rok-na-minusie_-wsrod-nowych-klientow-panstwowe-spolki; 5.05.2020].

BIG (2019b). PAP kolejny rok na minusie, wśród nowych klientów państwowe spółki [https://www.press.pl/tresc/57840,pap-kolejny-rok-na-minusie_-wsrod-nowych-klientow-panstwowe-spolki; 19.11.2019].

Bochyńska N. (2019a). PAP ogłosi nową strategię w związku z połączeniem z PW „Rzeczpospolita” [https://www.wirtualnemedia.pl/artykul/pap-oglosi-nowa-strategie-w-zwiazku-z-polaczeniem-z-pw-rzeczpospolita; 28.10.2019].

Bochyńska N. (2019b). PAP przedstawia 4-letnią strategię: więcej korespondentów, wiarygodność i jakość informacji [https://www.wirtualnemedia.pl/artykul/pap-przedstawia-4-letnia-strategie-wiecej-korespondentow-wiarygodnosc-i-jakosc-informacji; 13.12.2019].

Bochyńska N. (2019c). Ruszył serwis PAP przeznaczony dla mediów lokalnych [https://www.wirtualnemedia.pl/artykul/serwis-pap-media-regionalne-jak-dziala; 14.12.2019].

Bochyńska N. (2019d). Zebrano ponad 130 podpisów pod apelem w obronie zwolnionych fotoreporterów PAP. Sprawą zajmie się RMN [https://www.wirtualnemedia.pl/artykul/maksymilian-rigamonti-zebral-ponad-130-podpisow-pod-apelem-w-obronie-zwolnionych-fotoreporterow-pap; 28.10.2019].

Bochyńska N. (2018). Pod koniec stycznia 2019 roku PAP oficjalnie połączy się z Przedsiębiorstwem Wydawniczym „Rzeczpospolita” [https://www.wirtualnemedia.pl/artykul/pod-koniec-stycznia-2019-roku-pap-oficjalnie-polaczy-sie-z-przedsiebiorstwem-wydawniczym-rzeczpospolita; 5.01.2019].

Burnetko K. (2017). PAP z agencji prasowej przekształciła się w agencję towarzysko-biznesową [https://www.polityka.pl/tygodnikpolityka/kraj/1726794,1,pap-z-agencji-prasowej-przeksztalcila-sie-w-agencje-towarzysko-biznesowa.read; 22.06.2018].

Były prezes grozi nam sądem. Odpowiadamy (2017) [https://www.polityka.pl/tygodnikpolityka/kraj/1728066,1,byly-prezes-pap-grozi-nam-sadem-odpowiadamy.read; dostęp; 22.06.2018].

dpa International Photo – powstaje szybki i kompletny codzienny serwis fotograficzny (b.r.) [https://www.swiatobrazu.pl/dpa-international-photo-powstaje-szybki-i-kompletny-codzienny-serwis-fotograficzny-36192.html; 21.08.2018].

Fake newsy mają coraz większy wpływ na rzeczywistość. Sprzyjają im media społecznościowe i bezkrytyczne spojrzenie odbiorców (2017) [https://biznes.newseria.pl/news/inwestycje/fake-newsy-maja-coraz,p2043378476; 13.06.2018].

GDYJ (2018a). Były prezes PAP kandydatem na ambasadora RP w Czarnogórze [https://www.press.pl/tresc/53962,byly-prezes-pap-kandydatem-na-ambasadora-rp-w-czarnogorze; 30.07.2018].

GDYJ (2018b). Wystartował anglojęzyczny serwis Polandinenglish.info należący do TVP [https://www.press.pl/tresc/52736,wystartowal-anglojezyczny-serwis-polandinenglish_info-nalezacy-do-tvp; 29.08.2018].

GDYJ (2018c). W 2017 roku PAP straciła dwóch dużych klientów, pozyskała 17 nowych [https://www.press.pl/tresc/53936,w-2017-roku-pap-stracila-dwoch-duzych-klientow_-pozyskala-17-nowych; 7.08.2018].

GDYJ (2018d). Andrzej Herchorowicz nie jest już szefem redakcji fotograficznej PAP [https://www.press.pl/tresc/54083,andrzej-hrechorowicz-nie-jest-juz-szefem-redakcji-fotograficznej-pap; 7.08.2018].

GDYJ (2018e). PAP przejmie PWR, spółki uzgodniły plan połączenia [https://www.press.pl/tre­sc/54200,pap-przejmie-pwr_-spolki-uzgodnily-plan-polaczenia; 7.08.2020].

GDYJ (2018f). Sejm przyjął ustawę pozwalającą na połączenie PAP z PWR [https://www.press.pl/tresc/54856,sejm-przyjal-ustawe-pozwalajaca-na-polaczenie-pap-z-pwr; 28.10.2019].

GDYJ (2018g). PAP usunęła depesze, jej autor uznaje to za cenzurę i odchodzi z agencji [https://www.press.pl/tresc/54148,pap-usunela-depesze_-jej-autor-uznaje-to-za-cenzure-i-odchodzi-z-agencji; 7.08.2018].

GDYJ (2018h). Agencja Informacyjna Polska Press uruchomiła serwis na wybory samorządowe [https://www.press.pl/tresc/54392,agencja-informacyjna-polska-press-uruchomila-serwis-na-wybory-samorzadowe; 26.08.2018].

jk (2017). Artur Dmochowski zrezygnował ze stanowiska prezesa PAP [https://www.wirtualnemedia.pl/artykul/artur-dmochowski-zrezygnowal-ze-stanowiska-prezesa-pap-polska-agencja-prasowa; 9.04.2020].

JK (2018). Będą zmiany w paskach TVP Info. „Komunikacja nie może być infantylna” [https://www.wirtualnemedia.pl/artykul/nowe-szefostwo-tai-chce-zmienic-paski-w-tvp-info-komu­nikacja-nie-moze-byc-infantylna; 7.08.2018].

jk (2019). Polska Agencja Prasowa łączy redakcje PAP Life i The First News. „To efekt doskonalenia jakości zarządzania redakcji” [https://www.wirtualnemedia.pl/artykul/polska-agencja-prasowa-laczy-redakcje-pap-life-i-the-first-news-to-efekt-doskonalenia-jakosci-zarzadzania-redakcja; 15.12.2019].

KAI (2018). Jubileusz 25-lecia KAI rozpoczęty [https://ekai.pl/jubileusz-25-lecia-kai-rozpoczety/; 7.08.2018].

KAI (b.r.) [https://kair.ekai.pl/about; 7.08.2018].

Klaudiusz Pobudzin nie jest już dyrektorem Telewizyjnej Agencji Informacyjnej (2018) [https://www.tvp.info/35639996/klaudiusz-pobudzin-nie-jest-juz-dyrektorem-telewizyjnej-agencji-informacyjnej; 20.06.2018].

Kominiarczuk M. (2018). Przedstawicielka centrali Facebooka: walka z fake newsami to „wyścig zbrojeń” [https://www.press.pl/tresc/53655,przedstawicielka-centrali-facebooka_-walka-z-fake-newsami-to-_wyscig-zbrojen; 6.06.2018].

Konferencja PAP „Media Przyszłości” – o najnowszych trendach w świecie informacji (2019) [http://centrumprasowe.pap.pl/cp/pl/news/info/149869,33,konferencja-pap-media-przyszlosci-o-najnowszych-trendach-w-swiecie-informacji-; 5.12.2019].

Korucu J. (2017). Mariusz Pilis naczelnym redakcji opinii i komentarzy PAP [https://www.press.pl/tresc/48402,mariusz-pilis-naczelnym-redakcji-opinii-i-komentarzy-w-pap; 30.08.2018].

Kowalski J. (2018). PAP ma konkurować z Reutersem, AFP i Polska Press Grupą. Surmacz: firma ma niewykorzystany potencjał [https://www.wirtualnemedia.pl/artykul/jakie-ma-plany-nowy-prezes-pap-wojciech-surmacz; 7.08.2018].

Kozielski M. (2018a). Były prezes PAP Artur Dmochowski bez absolutorium [https://www.press.pl/tresc/53786,byly-prezes-pap-artur-dmochowski-bez-absolutorium; dostęp; 29.06.2018].

Kozielski M. (2018b). Darzę PAP wielkim szacunkiem, chcę przywrócić jej świetność – Wojciech Surmacz, nowy prezes Polskiej Agencji Prasowej [https://www.press.pl/tresc/51536,rozmowa-z-wojciechem-surmaczem_-nowym-prezesem-polskiej-agencji-prasowej_-dotychczas-wicedyrektorem-programu-iii-polskiego-radia; 29.08.2018].

Kozielski M. (2018c). Anna Popek po odejściu z PAP dołączy do prowadzących w TVP Info [https://www.press.pl/tresc/54193,anna-popek-po-odejsciu-z-pap-life-dolaczy-do-prowadzacych-w-tvp-info; 9.08.2018].

Kozielski M. (2018d) [https://www.press.pl/tresc/53167,ruszyl-thefirstnews_com---anglojezyczny-serwis-pap; 12.06.2018].

Kozielski M. (2017). Nowy dyrektor Informacyjnej Agencji Radiowej [https://www.press.pl/tresc/48104,nowy-dyrektor-informacyjnej-agencji-radiowej; 30.05.2018].

kw (2018). Dorota Gawryluk Dyrektorem Informacji i Publicystyki Telewizji Polsat [http://www.portalmedialny.pl/art/63668/dorota-gawryluk-dyrektorem-informacji-i-publicystyki-telewizji-polsat.html; 29.06.2018].

Lewandowski L. (2018a). Twitter blokuje średnio milion kont dziennie [https://www.press.pl/tresc/53876,twitter-blokuje-srednio-milion-kont-dziennie; 7.08.2019].

Lewandowski L. (2018b). Agencja Reutera dała się nabrać na na fake newsa autora niemieckiego magazynu satyrycznego [https://www.press.pl/tresc/53636,agencja-reutersa-dala-sie-nabrac-na-fake-newsa-autora-niemieckiego-magazynu-satyrycznego; 17.06.2018].

Mackuch (2017). PAP w 2018 roku ma dostać z budżetu państwa prawie 1 mln mniej niż w rb. [https://www.press.pl/tresc/50769,pap-w-2018-roku-ma-dostac-z-budzetu-p; 17.06.2018].

Mackuch (2018). Pierwsze przetasowania w TVP po zmianie rządu; Olechowski szefem TAI, Pobudzin odchodzi [https://www.press.pl/tresc/51761,pierwsze-przetasowania-w-tvp-po-zmianie-rzadu_-olechowski-szefem-tai_-pobudzin-odchodzi; 20.06.2018].

Media potrzebują agencji informacyjnych jako źródła sprawdzonych informacji (2017) [https://biznes.newseria.pl/news/media-potrzebuja-agencji,p601517942; 15.05.2018].

Microzmiany (2010) [https://www.press.pl/magazyn-press/artykul/21212,microzmiany; 29.08.2018].

Miller M. (2018). Gra newsami [https://www.press.pl/magazyn-press/artykul/53065,gra-newsami; 20.08.2018].

ms (2018). Ruszył nowy serwis anglojęzyczny Polskiej Agencji Prasowej [https://www.polskieradio.pl/5/3/Artykul/2110484,Ruszyl-nowy-serwis-anglojezyczny-Polskiej-Agencji-Prasowej-Nowoczesna-forma-i-przekaz; 30.07.2018].

Nagroda „Finasista Roku 2013” (2014) [https://info.newseria.pl/o-nas/nagrody_i_wyroznienia; 29.06.2018].

NB (2019). Jakub Krupa odchodzi z PAP, był korespondentem w Wielkiej Brytanii. „Różnice w rozumieniu roli i obowiązku dziennikarza agencyjnego” [https://www.wirtualnemedia.pl/artykul/jakub-krupa-odchodzi-z-pap-byl-korespondentem-w-wielkiej-brytanii-roznice-w-rozumieniu-roli-i-obowiazku-dziennikarza-agencyjnego; 1.07.2020].

NB (2020). PAP miała ponad 53 mln przychodów w 2019 roku. „To okres intensywnego wzrostu” [https://www.wirtualnemedia.pl/artykul/pap-wyniki-finansowe-2019-rok; 30.06.2020].

Newseria (b.r.) [https://info.newseria.pl/o-nas; 15.05.2018].

O portalu (b.r.) [https://zdrowie.pap.pl/o-portalu; 15.05.2018].

PAP zmienia strukturę organizacyjną (2017) [http://www.pap.pl/aktualnosci/news,883184,pap-zmienia-strukture-organizacyjna.html; 29.04.2018].

pap/łb (2016). Zarząd PAP będzie jednoosobowy; prezesem Artur Dmochowski [https://www.wirtualnemedia.pl/artykul/zarzad-pap-bedzie-jednoosobowy-prezesem-artur-dmochowski; 30.05.2018].

Pilarski S., Kubik A. (2017). PAP wyssany przez „dobrą zmianę”. By zapłacić ogromne pensje kierownictwu, agencja wzięła pożyczkę [https://wyborcza.pl/7,75398,22616360,pap-wyssany-przez-dobra-zmiane-by-zaplacic-ogromne-pensje.html; 27.05.2020].

PM (2018). Będą konsekwencje ws. depeszy o poparciu premiera dla WOŚP [https://www.press.pl/tresc/51730,prezes-pap_-beda-konsekwencje-ws_-depeszy-o-poparciu-premiera-dla-woSp; 16.06.2018].

Połączenie z Przedsiębiorstwem Wydawniczym „Rzeczpospolita” Sp. z o.o. (b.r.) [https://www.pap.pl/o-agencji/pwrsa; 28.10.2019].

pr/jk (2017). Mariusz Pilis redaktorem naczelnym redakcji opinii i komentarzy PAP [https://www.wirtualnemedia.pl/artykul/mariusz-pilis-redaktorem-naczelnym-redakcji-opinii-i-ko­mentarzy-pap#; 30.09.2018].

Ruszył anglojęzyczny portal PAP „The First News” (b.r.) [http://www.pap.pl/aktualnosci/news,1397390,ruszyl-anglojezyczny-portal-pap-the-first-news.html; 20.08.2018].

Rutkowska E. (2016). Piotr Lichota już kieruje Telewizyjną Agencją Informacyjną [https://www.press.pl/tresc/45081,piotr-lichota-juz-kieruje-telewizyjna-agencja-informacyjna; 23.06.2018].

Sikora J. (2002). Rozmowa z dyrektorem Agencji informacyjnej Polsatu [https://www.wirtualne­media.pl/artykul/jerzy-sikora; 29.08.2018].

tw (2019) PAP z 52,5 mln zł wpływów i 3,6 mln zł straty. Mniej z serwisów, a więcej z foto i wynajmu, ubyło 34 pracowników [https://www.wirtualnemedia.pl/artykul/pap-polska-agencja-informacyjna-ile-zarabia-ilu-ma-dziennikarzy-wyniki-finansowe-w-2018-roku; 19.11.2019].

tw (2018). Telewizja Polska uruchomiła serwis Poland in English [https://www.wirtualnemedia.pl/artykul/telewizja-polska-uruchomila-serwis-poland-in-english; 29.08.2018].

Wizja i strategia PAP (b.r.) [https://pap.pl/o-agencji/wizja-strategia; 15.12.2019].

Zawiślak M. (2017) Demaskator Fałszywych Newsów z dofinansowaniem Google [https://www.signs.pl/demaskator-falszywych-newsow-z-dofinansowaniem-google,33203,artykul.html; 13.06.2018].

Zmiany w obszarze informacji i publicystyki telewizji POLSAT (2018) [http://www.polsat.pl/news/2018–04–05/zmiany-w-obszarze-informacji-i-publicystyki-telewizji-polsat/; 17.06.2018].

Zmiany w TVP. Szef „Wiadomościma nową funkcję (2018) [https://www.wprost.pl/kraj/10098594/zmiany-w-tvp-szef-wiadomosci-ma-nowa-funkcje.html; 25.08.2018].

Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line.
Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana w internecie.