Dīmokratīs (Dημοκράτης) – organ prasowy greckich uchodźców w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej

Marcin Krawczuk

Abstrakt

 

W artykule przedstawino podstawowe informacje na temat ukazującej się w latach 1952––1983 gazety Dīmokratīs (Dημοκράτης) wydawanej w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej przez grecką oraz macedońską społeczność i pełniącej funkcję jej organu prasowego. Obok prezentacji podstawowych faktów starano się także odpowiedzieć na pytania o rolę tej gazety dla jej odbiorców. W tym celu dokonano analizy treści zasobów gazety przechowywanych w Bibliotece Uniwersyteckiej w Warszawie, które należą do najkompletniejszych w kraju. Jako uzupełnienie informacji pozyskanych bezpośrednio z analizy czasopisma wykorzystano także publikacje na temat diaspory grecko-macedońskiej w PRL oraz bibliografie prasy powojennej. W świetle przeprowadzonych badań Dīmokratīs jawi się nie tylko jako organ informacyjny, ale też istotny element podtrzymywania tożsamości diaspory grecko-macedońskiej, zaś zachodzące przez lata przemiany jego treści odzwierciedlają jej zmieniającą się sytuację. Podkreślić należy, że Dīmokratīs był niemal niewykorzystywany w dotychczasowych, stosunkowo licznych i różnorodnych, publikacjach na temat diaspory grecko-macedońskiej w Polsce, tymczasem artykuł ukazuje wszechstronne możliwości wykorzystania tej gazety w badaniach nad tą tematyką.

Dīmokratīs (Dημοκράτης) – the Press Organ of Greek Refugees in the Polish People’s Republic

The aim of the article is to present basic information about the newspaper Dīmokratīs, (Dημοκράτης) which was published in the years 1952–1983 in Poland (in the Polish People’s Republic) by the Greek and Macedonian community as their press organ. The article focuses on the role of this newspaper for its readers. It presents the results of the content analysis of the volumes of the newspaper preserved in the University of Warsaw Library, the collection of which is among the most complete in the country. The information taken directly from the newspaper were supplemeneted with data taken from the publications about the Greek-Macedonian diaspora in Poland and from bibliographies of the Polish post-war press. In the light of the conducted research it is clear that Dīmokratīs was very important for integrating the Greek-Macedonian diaspora and reflected its historical development. It is worth mentioning that so far Dīmokratīs has hardly been used in the books and publications on the Greek-Macedonian diaspora in Poland, whereas this article shows the various possibilities of conducting further research based on this unique material.

Słowa kluczowe: mniejszości narodowe, prasa obcojęzyczna w Polsce, Grecy, Macedończycy, uchodźcy, national minorities, foreign language press in Poland, Greeks, Macedonians, refugees
References

Barcikowski W. (1989). Szpital grecki na wyspie Wolin. Szczecin.

Biernacka M. (1973). Osady uchodźców greckich w Bieszczadach. Etnografia Polska, t. 17, z. 1, s. 83–93.

Bistulas F. (2004). Z Grecji do Polski: wspomnienia. Struga–Nowa Ruda.

Brzeziński A.M. (2002). Grecja. Warszawa.

Brzeziński W. (2000). Byłem Grekiem…: wspomnienia wychowawcy dzieci greckich i macedońskich: Police 1953–1963. Szczecin.

Couloumbis T.A. (1975). The Greek junta phenomenon. Polity, vol. 6, no. 3, p. 345–374.

Foryś A. (2014). Grecko-macedońska odyseja przez Polskę. Biuletyn Migracyjny, nr 12, s. 5 [http://biuletynmigracyjny.uw.edu.pl/pliki/pdf/bm_macedonski.pdf; 1.03.2019].

Gallant T.W. (2016). Modern Greece. From the War of Independence to the Present. London.

Glensk J. (1980). Kalendarium powojennej prasy Dolnego Śląska. Opole.

Górna-Kubacka A. (2007). Związek Uchodźców Politycznych z Grecji w Polsce im. Nikosa Belojanisa, Oddział Poznański. Przegląd Zachodni, R. 63, nr 3, s. 228–238.

Kubasiewicz I. (2012). Emigranci z Grecji w Polsce Ludowej. Wybrane aspekty z życia mniejszości. Letnia Szkoła Historii Najnowszej, t. 6, s. 113–123.

Kurpiel A. (2012). Uchodźcy z greckiej wojny domowej na Dolnym Śląsku – zarys problematyki. W: W. Kucharski, G. Strauchold (red.). Ziemie Zachodnie – historia i perspektywy (s. 158–169). Wrocław.

Ławniczak A., Juchniewicz T. (2017). Edukacja mniejszości narodowych na Dolnym Śląsku. Rocznik Stowarzyszenia Naukowców Polaków Litwy, vol. 17, s. 275–296.

Mieczkowski J. (2007). Prasa mniejszości narodowych i etnicznych w polityce państwa polskiego od 1989 roku. Szczecin.

Pudło K. (1995). Grecy i Macedończycy w Polsce 1948–1993. Imigracja, przemiany i zanikanie grupy. Sprawy Narodowościowe – Seria nowa, t. 4, z. 1, s. 133–151.

Sturis D. (2017). Nowe życie. Jak Polacy pomogli uchodźcom z Grecji. Warszawa.

Wojecki M. (1980). Ludność grecko-macedońska na Dolnym Śląsku. Sobótka, nr 1, s. 83–96.

Wojecki M. (1989). Uchodźcy polityczni z Grecji w Polsce: 1948–1975. Jelenia Góra.

Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line.
Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana w internecie.