Autonomiczni Nacjonaliści . Próba zewnątrz- i wewnątrzsystemowej charakterystyki subkultury politycznej reprezentującej nowy typ nacjonalizmu

Marcin Pielużek

Abstrakt

Autonomous Nationalists. An Attempt of the Extra- and Intra-Systemic Characteristic of the Political Subculture Representing a New Type of Nationalism

The main aim of the article is to portray a new far-right phenomenon of Autonomous Nationalists political subculture. The groups established in early 2000s are characterised on one hand by a subcultural organisational form modelled on the Antifa anarchist movement. On the other hand, they exemplify typical postmodernist „liquid ideologies”, in which the extreme right postulates are combined with a new formula of a internationalist, “non-chau­vinist” nationalism and left-wing optics. The article consists of two parts. The first presents the extra-systemic optics – an attempt to describe this milieu and locate it in the nationalist ideological spectrum was made based on the available scientific sources. The second part attempts to capture the self-definition of Autonomous Nationalists in their media and iden­tify the key values for this milieu. This part employs quantitative and qualitative analyses carried out with the use of corpus linguistics tools and techniques. The research material consisted of ideological texts published on the Autonom.pl website, the leading information platform of these circles. The article is intended to promote media research of subcultural groups and groups operating on the periphery of the political system.

STRESZCZENIE

Głównym celem artykułu jest próba charakterystyki nowego zjawiska obecnego na skrajnie prawicowej scenie politycznej, jakim jest subkultura polityczna Autonomicznych Nacjonalistów. Powstałe w pierwszej dekadzie XXI w. grupy cechuje z jednej strony subkulturowa forma organizacyjna, wzorowana na anarchistycznych bojówkach Antifa, z drugiej stanowią one egzemplifikację typowej dla postmodernizmu „płynnej ideologii”, w ramach której łączone są typowe dla skrajnej prawicy postulaty z nową formułą internacjonalistycznego, „nieszowinistycznego” nacjonalizmu i lewicową optyką. Artykuł składa się z dwóch części. W pierwszej zaprezentowano optykę zewnątrzsystemową, w której podjęto próbę opisania tego środowiska i ulokowania go w nacjonalistycznym spektrum ideologicznym w oparciu o dostępne źródła naukowe. Druga część stanowi próbę uchwycenia autodefiniowania się polskich Autonomicznych Nacjonalistów w swoich mediach oraz identyfikacji kluczowych dla tego środowiska wartości. W tej części wykorzystano ilościowo-jakościowe analizy reali­zowane z wykorzystaniem narzędzi i technik lingwistyki korpusowej. Jako materiał badawczy zostały wybrane teksty ideologiczne opublikowane na stronie Autonom.pl pełniącej funkcję głównej tuby propagandowej tych środowisk. Artykuł stanowi wkład w badania mediów grup subkulturowych i funkcjonujących na peryferiach systemu politycznego.

Słowa kluczowe: Autonomiczni Nacjonaliści, lingwistyka korpusowa, media subkulturowe, subkultury, skrajna prawica, komunikacja społeczna, Autonomous Nationalists, corpus linguistics, subculture media, subcultures, far-right, social communication
References

Antykapitalizm (2009) [http://autonom.pl/?p=1396; 3.07.2021].

Antypaństwowość w ruchu nacjonalistycznym (2014) [http://autonom.pl/?p=10063; 3.07.202].

Back L. (2002). When Hate Speaks the Language of Love. Paper presented at the Social Movement Studies Conference. April 2002. London [http://www.academia.edu/7645157/When_Hate_Speaks_the_Language_of_Love; 3.07.2021].

Baker P. (2006). Using Corpora in Discourse Analysis. London–New York.

Barański M. (2001). Kultura polityczna mieszkańców Zagłębia Dąbrowskiego. W: M. Barański (red.). Zagłębie Dąbrowskie – w poszukiwaniu tożsamości regionalnej (s. 361–386). Katowice.

Bases Autonomas – protoplaści autonomicznych nacjonalistów (2010) [http://www.autonom.pl/?p=1399; 3.07.2021].

Bauman Z. (2006). Płynna nowoczesność, przeł. T. Kunz. Kraków.

Clarke J. (1998). Style. W: S. Hall, T. Jefferson (eds.). Resistance Through Rituals: Youth Subcultures in Post-War Britain (s. 175–191). London.

Dawidowicz A. (2014a). Narodowe Odrodzenie Polski. Oblicze ideowe nacjonalistycznej partii politycznej. Polityka i Społeczeństwo, nr 3, s. 58–69.

Dawidowicz A. (2014b). Polityka społeczna w myśli politycznej Narodowego Odrodzenia Polski, Polskiej Wspólnoty Narodowej-Polskiego Stronnictwa Narodowego i Obozu Narodowo-Radykalnego. Politeja, nr 28, s. 387–414.

„Deklaracja antyjerozolimska” – australijscy nacjonaliści o europejskiej skrajnej prawicy (2013) [http://www.autonom.pl/?p=4283; 3.07.2021].

Deklaracja ideowa Szturmowców (2017) [http://www.autonom.pl/?p=20372; 3.07.2021].

Deleuze G., Guattari F. (2015). Tysiąc plateau. Warszawa.

Dla Narodu przez Naród (2009) [http://www.autonom.pl/?p=1392; 3.07.2021].

Ebner J. (2020). Coraz ciemniej. Ekstremiści w sieci. Warszawa.

Ekologia (2009) [http://autonom.pl/?p=1389; 3.07.2021].

Gattinara P.C., Froio C. (2014). Discourse and practice of violence in the Italian extreme right: Frames, symbols, and identity-building in CasaPound Italia. International Journal of Conflict and Violence, vol. 8, s. 154–170.

Griffin R. (2003). From slime mould to rhizome: an introduction to the groupuscular right. Pat terns of Prejudice, vol. 37 (1), s. 27–50.

Guzy M. (2018). Nacjonalistyczny Czarny Blok: Incydent polityczny czy nowa jakość na polskiej scenie narodowej? Studia Politicae Universitatis Silesiensis, t. 22, s. 9–24.

Hebdige D. (1994). Subculture. The Meaning of Style. London.

Ignazi P. (1992). The silent counter-revolution. Hypotheses on the emergence of the extreme right-wing parties in Europe. European Journal of Political Research, vol. 22 (1), s. 3–34.

Kałbunowska A. (2019). Współczesne idee niemieckiego ekstremizmu prawicowego (niepublikowana praca doktorska). Kraków.

Kasprowicz D. (2017). Populistyczna radykalna prawica jako obszar badawczy. Kraków.

Keane J. (1999). Civil Society: Old Images, New Visions. Stanford.

Kennedy G. (1998). An Introduction to Corpus Linguistics. London–New York.

Kilka refleksji przed 1 maja (2009) [http://www.autonom.pl/?p=12186; 3.07.2021].

Konieczność radykalizacji w ruchu nacjonalistycznym (2015) [http://www.autonom.pl/?p=10996; 3.07.2021].

Marshall G. (1994). Spirit of ’69. A Skinhead Bible. Dunoon.

Marszałek W. (2010). Autonomiczni Nacjonaliści – nowe trendy w ruchu neofaszystowskim. Nigdy Więcej, n. 18 [https://www.nigdywiecej.org/pdf/pl/pismo/18/23_autonomiczni_nacjonalisci.pdf; 18.08.2020].

Michael G. (2006). RAHOWA! A History of the World Church of the Creator. Terrorism and Political Violence, vol. 18 (4), s. 561–583.

Między lewicą, a prawicą – autonomiczny nacjonalizm jako metoda działalności nacjonalistycznej w XXI wieku i jego przyszłość w Polsce (2015) [http://autonom.pl/?p=7832; 3.07.2021].

Miller-Idriss C. (2017). The Extreme Gone Mainstream: Commercialization and Far Right Youth Culture in Germany. Princeton–Oxford.

Nacjonalistyczne squaty we Włoszech – historia ruchu CasaPound (2012) [http://www.autonom.pl/?p=1413; 3.07.2021].

Nacjonalizm i jego radykalny przekaz (2015) [http://www.autonom.pl/?p=11626; 3.07.2021].

Nacjonalizm wobec szowinizmu (2015) [http://autonom.pl/?p=11302; 3.07.2021].

Nowe czasy, nowy ruch (2012) [http://www.autonom.pl/?p=1411; 3.07.2021].

Nowak G. (2018). O rizomie i cechach rizomatycznych na przykładzie powieście Michaiła Szysz kina „ВЗЯТИЕ ИЗМАИЛА”. Przegląd Wschodnioeuropejski, nr 9 (2), s. 337–346.

O Czarnym Szczurze i pewnej czcionce (2012) [http://www.autonom.pl/?p=1409; 3.07.2021].

Pedahzur A., Weinberg L. (2001). Modern European Democracy and Its Enemies: The Threat of the Extreme Right. Totalitarian Movements and Political Religions, vol. 2 (1), s. 52–72.

Pielużek M. (2017). Obrazy świata w komunikacji polskiej skrajnej prawicy. Kraków.

Pisoiu D., Lang F. (2015). The porous borders of extremism: Autonomous Nationalists at the crossroad with the extreme left. Behavioral Sciences of Terrorism and Political Aggression, vol. 7 (1), s. 69–83.

Porta D. della, Diani M. (2006). Social Movements. Malden.

Puzynina J. (1992). Język wartości. Warszawa.

Schedler J. (2014). The devil in disguise: action repertoire, visual performance and collective identity of the Autonomous Nationalists. Nations and Nationalism, vol. 20 (2), s. 239–258.

Schedler J. (2016). The devil in disguise: action repertoire, visual performance and collective identity of the Autonomus Nationalists. Nations and Nationalism, vol. 20 (2), s. 239–258.

Schlembach R. (2013). The “Autonomous Nationalists”: new developments and contradictions in the German neo-Nazi movement. Interface: A Journal for and about Social Movements, vol. 5 (2), s. 295–318.

Sinclair J. (2004). Trust the Text: Language, Corpus and Discourse. London–New York.

Skąd w naszym ruchu Krzyż Celtycki? (2011) [http://autonom.pl/?p=1404; 3.07.2021].

Steen B. van der (2019). How Political is a political subculture? W: R. Kinna, U. Gordon (eds.). Routhledge Handbook of Radical Politics (s. 510–523). New York.

Szwed-Walczak A. (2017). Partia Ruch Narodowy – historia organizacji politycznej. W: K. Walecka, K. Wojtas (red.). Nowe partie i ruchy polityczne. Praktyka i idee współczesnych demokracji (s. 159–178). Warszawa.

Szwed-Walczak A. (2021). The Orle Gniazdo [Eagle’s Nest] Festival in Poland (2013–2017) as a Tool of Political Communication of the Polish National and Nationalist Movements. W: A. Szwed -Walczak, T. Bichta (eds.). Political Music: Communication and Mobilization (s. 149–177). Berlin.

Tomasiewicz J. (2010). Narodowe Odrodzenie Polski i jego wizja „Katolickiego Państwa Narodu Polskiego” jako uwspółcześniona wersja narodowego radykalizmu. W: B. Grott (red.). Polityka – religia – etos (s. 171–220). Kraków.

Tomasiewicz J. (2013a). Francuskie „Czarne Szczury” jako przykład „pełzającego terroryzmu” skrajnej prawicy. Polityka Bezpieczeństwa, nr 1 [https://www.academia.edu/35580627/Francuskie_Czarne_Szczury_jako_przyk%C5%82ad_pe%C5%|
82zaj%C4%85cego_terroryzmu_skrajnej_prawicy; 3.07.2021].

Tomasiewicz J. (2013b). Nowa populistyczna prawica jako źródło zagrożenia terrorystycznego w Europie. Przegląd Bezpieczeństwa Wewnętrznego, t. 9, s. 30–51.

Walecka K., Wojtas K. (red.) (2017). Nowe Partie i ruchy polityczne. Praktyka i idee współczesnych demokracji. Warszawa.

Walecka-Rynduch A. (2015). Dialog z tradycją: kreowanie wizerunku wybranych polskich pozapar lamentarnych partii prawicowych o nachyleniu narodowym. Analiza strategii. W: R. Dźwigoł, I. Steczko (red.). Dialog z tradycją, t. 4. Język – komunikacja – kultura (s. 37–59). Kraków.

Władza precz! – czyli o równości słów kilka (2015) [http://autonom.pl/?p=11767; 3.07.2021].

Wspólnotowość a awangarda (2014) [http://www.autonom.pl/?p=9941; 3.07.2021].

Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line.
Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana w internecie.