Nacjonalistyczny internet. Rekonstrukcja medialnego ekosystemu polskiej skrajnej prawicy w internecie

Marcin Pielużek

Abstrakt

Głównym celem artykułu jest próba rekonstrukcji polskiego medialnego ekosystemu skrajnej prawicy funkcjonującego w internecie. Punktem wyjścia było 15 stron internetowych najbardziej rozpoznawalnych polskich organizacji skrajnie prawicowych, które za pomocą narzędzia Hyphe poddano indeksacji, by zidentyfikować kolejne strony o tym samym profilu ideologicznym. W ten sposób znaleziono 312 stron, które następnie z wykorzystaniem metod i narzędzi do analizy sieci społecznych poddano dalszym analizom w poszukiwaniu odpowiedzi na następujące pytania badawcze: 1) jak gęsta jest sieć połączeń między poszczególnymi stronami; 2) jaka jest różnorodność i dominująca orientacja ideologiczna skrajnie prawicowego internetu; 3) jakie typy stron wykorzystywane są do dystrybucji skrajnie prawicowych treści? Wyniki badań wykazały, że skrajnie prawicowe strony internetowe są dość słabo usieciowione, jednak istnieje kilka serwisów pełniących funkcję liderów opinii kluczowych dla poszczególnych grup oraz dystrybutorów treści łączących różne środowiska. Jednocześnie mimo różnorodności ideologicznej dwa środowiska – radykalnych nacjonalistów i autonomicznych nacjonalistów są kluczowe w rekonstruowanym ekosystemie medialnym. O ile to różnego rodzaju serwisy odgrywające role serwisów medialnych pozostają ważne dla każdego ze środowisk, to jednocześnie każde środowisko wykorzystuje różne typy stron w nieco odmienny sposób.

Nationalist Internet. Reconstructing the Media Ecosystem of the Polish Far Right on the Internet

The article’s main objective is to reconstruct the media ecosystem of the Polish extreme right on the Internet. The starting point was 15 websites of the most recognisable Polish far-right organisations, which were indexed using the Hyphe tool to identify other websites with the same ideological profile, this identified 312 websites. These were then further analysed using social network analysis methods and tools in order to answer the following research questions: 1) how dense is the network of connections between the different sites; 2) what is the diversity and dominant ideological orientation of the far-right Internet; 3) what types of sites are used to disseminate far-right content? The research results show that far-right websites are poorly networked but that a few sites act as opinion leaders and content distributors linking different communities. At the same time, despite the ideological diversity, two communities – radical nationalists and autonomous nationalists – are critical in the reconstructed media ecosystem. While the different types of sites function as important media sites for each milieu, each milieu uses the different types of sites in slightly different ways.

Słowa kluczowe: skrajna prawica, media, nacjonalistyczny internet, analiza sieci społecznych, ekosystem medialny
References

Atton C. (2002). Alternative Media. London.

Back L. (2002). When hate speaks the language of love. Paper presented at the Social Movement Studies Conference. April 2002. London [http://www.academia.edu/7645157/When_Hate_Speaks_the_Language_of_Love; 28.01.2022].

Benkler Y. (2006). The Wealth of Networks: How Social Production Transforms Markets and Freedom. New Heaven.

Benkler Y., Faris R., Roberts H. (2018). Network Propaganda: Manipulation, Disinformation, and Radicalization in American Politics. New York.

Benkler Y., Fris R., Roberts H., Zuckerman E. (2017). Study: Breitbart-led right-wing media ecosystem altered broader media agenda. Columbia Journalism Review [https://www.cjr.org/analysis/breitbart-media-trump-harvard-study.php; 30.01.2023].

Benkler Y., Roberts H., Faris R., Solow‑Niederman A., Etling B. (2013) Social Mobilization and the Networked Public Sphere: Mapping the SOPA‑PIPA Debate | Berkman Klein Center [https://cyber.harvard.edu/publications/2013/social_mobilization_and_the_networked_public_sphere; 30.01.2023].

Berlet C. (2001). When Hate Went Online [https://www.chipberlet.us/when-hate-went-online; 20.12.2022].

Burris V., Smith E., Strahm A. (2000). White Supremacist Networks on the Internet. Sociological Focus, vol. 33 (2), s. 215–235.

Czym jest ONR? (b.r.). ONR – Obóz Narodowo‑Radykalny [https://www.onr.com.pl/czym-jest-onr; 12.01.2023].

Deklaracja ideowa (b.r.). ONR – Obóz Narodowo‑Radykalny [https://www.onr.com.pl/deklaracja-ideowa; 12.01.2023].

Donovan J., Lewis B., Friedberg B. (2019). Parallel Ports: Sociotechnical Change from the Alt‑Right to Alt‑Tech. W: M. Fielitz, N. Thurston (eds). Post ‑Digital Cultures of the Far Right: Online Actions and Offline Consequences in Europe and the US (s. 49–65). Bielefeld.

Downing J. (2001). Radical Media: Rebellious Communication and Social Movements. Thousand Oaks.

Duncombe S. (1997). Notes from Underground: Zines and the Politics of Alternative Culture. London.

Flont M. (2017). (Anty)estetyka wizualna polskich zinów: Część I: „trzeci obieg” w latach 80. W: Badanie i projektowanie komunikacji, t. 6 (s. 245–264). Wrocław.

Froio C. (2018). Race, Religion, or Culture? Framing Islam between Racism and Neo‑Racism in the Online Network of the French Far Right. Perspectives on Politics, vol. 16 (3), s. 696–709.

Griffin R. (2003). From slime mould to rhizome: An introduction to the groupuscular right. Patterns of Prejudice, vol. 37 (1), s. 27–50.

Guhl J., Ebner J., Rau J. (2020). The Online Ecosystem of the German Far‑Right [https://www.isdglobal.org/wp-content/uploads/2020/02/ISD‑The-Online-Ecosystem-of-the-German-Far-Right-English-Draft-11.pdf; 12.12.2022].

Gulda P. (2023). Co z telewizją Media Narodowe? „Toczy się spór polityczny”. A to oznacza problemy [https://teleshow.wp.pl/co-z-telewizja-media-narodowe-toczy-sie-spor-polityczny-a-to-oznacza-problemy-6854018954517056a; 12.01.2023].

Heft A., Mayerhöffer E., Reinhardt S., Knüpfer C. (2020). Beyond Breitbart: Comparing Right‑Wing Digital News Infrastructures in Six Western Democracies. Policy & Internet, vol. 12 (1), s. 20–45.

Ignazi P. (2010). Extreme Right Parties in Western Europe (Ed. revue et aug.). Oxford.

Jacomy M., Girard P., Ooghe‑Tabanou B., Venturini T. (2016). Hyphe, a Curation ‑Oriented Approach to Web Crawling for the Social Sciences. Proceedings of the International AAAI Conference on Web and Social Media, vol. 10 (1), s. 595–598.

Kajta J. (2019). Radical Nationalism as a New Counterculture in Poland? Global Dialogue [https://globaldialogue.isa-sociology.org//articles/radical-nationalism-as-a-new-counterculture-in-poland; 14.03.2022].

Kałabunowska A. (2019). Współczesne idee niemieckiego ekstremizmu prawicowego [rozprawa doktorska]. Uniwersytet Jagielloński. Kraków.

Kasprowicz D. (2017). Populistyczna radykalna prawica jako obszar badawczy. Kraków.

Kubala P. (2020). Bąkiewicz: Chcemy przywrócić chrześcijański porządek społeczny na świecie. Media Narodowe [https://medianarodowe.com/2020/12/27/bakiewicz-chcemy-przywrocic-chrzescijanski-porzadek-spoleczny-na-swiecie; 29.01.2023].

McQuail D. (1994). Mass Communication Theory: An Introduction (3rd ed.). London.

Media Narodowe (b.r.). Media Narodowe [https://medianarodowe.com; 22.01.2023].

Minkenberg M. (2000). The Renewal of the Radical Right: Between Modernity and Anti-modernity. Government and Opposition, vol. 35 (2), s. 170–188.

Mudde C. (1996). The war of words defining the extreme right party family. West European Politics, vol. 19 (2), s. 225–248.

Mudde C. (2019). The Far Right Today. Cambridge.

O Nas. (b.r.). Straż Narodowa [https://straznarodowa.org/o-nas; 12.01.2023].

Pankowski R., Kormak M. (2013). Radical Nationalism in Poland: From Theory to Practice. W: R. Melzer, S. Serafin (eds). Right-wing Extremism in Europe: Country Analyses, Counter-strategies and Labor-market Oriented Exit Strategies (s. 157–168). Berlin.

Pielużek M. (2017). Obrazy świata w komunikacji polskiej skrajnej prawicy. Wrocław.

Pielużek M. (2021). Autonomiczni Nacjonaliści. Próba zewnątrz- i wewnątrzsystemowej charakterystyki subkultury politycznej reprezentującej nowy typ nacjonalizmu. Zeszyty Prasoznawcze, nr 4, s. 25–54. https://doi.org/10.4467/22996362PZ.21.023.14287

Schedler J. (2014). The devil in disguise: Action repertoire, visual performance and collective identity of the Autonomous Nationalists. Nations and Nationalism, vol. 20 (2), s. 239–258.

Sierocki R. (2020). Analiza sieci społecznych jako metoda badawcza w socjologii. Rocznik Antropologii Historii, R. X (13), s. 223–255.

Spektorowski A. (2003). The New Right: Ethno-regionalism, ethno-pluralism and the emergence of a neo-fascist „Third Way”. Journal of Political Ideologies, vol. 8 (1), s. 111–130.

Tateo L. (2006). The Italian Extreme Right On-line Network: An Exploratory Study Using an Integrated Social Network Analysis and Content Analysis Approach. Journal of ComputerMediated Communication, vol. 10 (2) [https://doi.org/10.1111/j.1083-6101.2005.tb00247.x; 12.01.2023].

Vatikiotis P. (2005). Communication Theory and Alternative Media. Westminster Papers in Communication and Culture, vol. 2 (1), s. 4–26.

Wsparcie (b.r.). wPrawo.pl [https://wprawo.pl/wsparcie; 12.01.2023].

Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line.
Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana w internecie.