Analiza sieci społecznych jako metoda badawcza w polskich studiach nad komunikowaniem politycznym

Kinga Adamczewska

Abstrakt

Nowe możliwości tworzenia i wymiany komunikatów pomiędzy aktorami politycznymi, mediami i publicznością/wyborcami są m.in. efektem dynamicznie rozwijającej się sfery technologicznej. Pojawienie się mediów online (w tym mediów społecznościowych) zmieniło politykę. Równolegle zmianom podlega także komunikowanie polityczne. Stanowi to z jednej strony inspirację, z drugiej zaś wyzwanie dla naukowej eksploracji tego obszaru badawczego. Interdyscyplinarność nauki o mediach, w którą wpisuje się badanie komunikowania politycznego, sprawia, że badacze poszukują nowych narzędzi badawczych, szczególnie w zakresie zbierania, analizowania i wizualizacji danych. Prowadzi to do inkorporacji na grunt badań medioznawczych nowych metod. Celem artykuły jest prezentacja analizy sieci społecznych (SNA) jako metody popularnej w badaniach amerykańskich i europejskich, choć jeszcze rzadko obecnej w polskich analizach komunikowania politycznego. W artykule przedstawiono charakterystykę metody, jej główne wskaźniki oraz dotychczasowy stan badań z jej wykorzystaniem w Polsce.

Social Network Analysis as a Research Method in Political Communication Studies

New opportunities for creating and exchanging messages between political actors, the media and the audience/voters are to some extent the effect of the dynamically developing technological sphere. The advent of online media (including social media) has changed politics. At the same time, political communication is also changing. On the one hand, this is an inspiration and, on the other hand, a challenge for the scientific exploration of this research area. The interdisciplinarity of media science, which includes the study of political communication, prompts researchers to look for new research tools, especially in the field of data collection, analysis and visualisation. This leads to the incorporation of previously non-specific methods into the field of media studies. The aim of the article is to present social network analysis (SNA) as a method popular in American and European research, although still rarely present in Polish analyses of political communication. The article presents the characteristics of the method, its main indicators and the current state of research in Poland.

* Praca powstała w wyniku realizacji projektu badawczego o nr 2018/29/N/HS5/00723 finansowanego ze środków Narodowego Centrum Nauki.

Słowa kluczowe: komunikowanie polityczne, aktorzy polityczni, media, publiczność, analiza sieci społecznych
References

Ackland R., Gibson R. (2004). Mapping political party networks on the WWW. Australian Electronic Governance Conference (s. 1–32) [http://voson.anu.edu.au/papers/political_networks.pdf; 16.02.2023].

Adamczewska K. (2023). Rola mediów we współczesnym przepływie informacji politycznej. Poznań.

Adamic L., Glance N. (2005). The Political Blogosphere and the 2004 U.S. Election: Divided They Blog [http://www.blogpulse.com/papers/2005/AdamicGlanceBlog‑WWW.pdf; 13.01.2023].

Araujo L., Brito C. (1998). Agency and constitutional ordering in networks. International Studies of Management and Organization, nr 27 (4), s. 22–46.

Bail C.A., Argyle L.P., Brown T.W., Bumpus J.P., Chen H., Hunzaker M.B.F., Volfovsky A. (2018). Exposure to opposing views on social media can increase political polarization. Proceedings of the National Academy of Sciences, nr 115 (37), s. 9216–9221.

Batorski D., Zdziarski M. (2009). Analiza sieciowa i jej zastosowania w badaniach organizacji i zarządzania. Problemy Zarządzania, vol. 7, nr 4 (26), s. 157–184.

Baviera T. (2018). Influence in the political Twitter sphere: Authority and retransmission in the 2015 and 2016 Spanish General Elections. European Journal of Communication, nr 33 (3), s. 321–337.

Bond M., Harrigan N. (2011). Political dimensions of corporate connections. W: J. Scott, P.J. Carrington (eds). The SAGE Handbook of Social Network Analysis (s. 196–210). London.

Borgatti S.P. (2005). Centrality and network flow. Social Networks, nr 27 (1), s. 55–57.

Borgatti S.P., Everett M.G., Johnson J.C. (2018). Analyzing Social Networks. Sage.

Broersma M., Graham T. (2016). Tipping the Balance of Power: Social Media and the Transformation of Political Journalism. W: A. Bruns, G. Enli, E. Skogerbø, A.O. Larsson, C. Christensen (eds). The Routledge Companion to Social Media and Politics (s. 89–103). New York.

Bruggeman J. (2008). Social Networks: An Introduction (vol. 194). London.

Carrington P.J., Scott J., Wasserman S. (2005). Models and Methods in Social Network Analysis (vol. 28). Cambridge.

Castells M. (2003). Galaktyka Internetu: refleksje nad Internetem, biznesem i społeczeństwem. Poznań.

Chadwick A. (2013). The Hybrid Media System: Politics and Power. Oxford.

Choi M., Sang Y., Park H.W. (2014). Exploring political discussions by Korean Twitter users: A look at opinion leadership and homophily phenomenon. Aslib Journal of Information Management, nr 66 (6), s. 582–602.

Czakon W. (2012). Sieci w zarządzaniu strategicznym. Warszawa.

Diani M. (2008). Analiza sieciowa. W: K. Gorlach, P.H. Mooney (eds). Dynamika życia społecznego. Współczesne koncepcje ruchów społecznych (s. 99–114). Warszawa.

Dijk J.A. van (2010). Społeczne aspekty nowych mediów. Analiza społeczeństwa sieci. Warszawa.

Dobek‑Ostrowska B. (2006). Komunikowanie polityczne i publiczne. Warszawa.

Dobek‑Ostrowska B. (2009). Porozumienie czy konflikt? Politycy, media i obywatele w komunikowaniu politycznym. Bielsko‑Biała.

Dobek‑Ostrowska B. (2006). Komunikowanie polityczne i publiczne. Warszawa.

Dobek‑Ostrowska B. (2023). Rozwój badań nad komunikowaniem politycznym w Polsce w kontekście światowym. Zeszyty Prasoznawcze, nr 3, s. 11–34.

Duijn M.A. van, Vermunt J.K. (2006). What is special about social network analysis? Methodology: European Journal of Research Methods for the Behavioral and Social Sciences, nr 2 (1), s. 1–5.

Esser F., Stępińska A., Hopmann D. (2016). Populism and the media: Cross-national findings and perspective. W: T. Aaalberg, F. Esser, C. Reinemann, J. Strömbäck, C.H. De Vreese (eds). Populist Political Communication in Europe (s. 365–380). New York.

Esteve Del Valle M., Broersma M., Ponsioen A. (2022). Political interaction beyond party lines: Communication ties and party polarization in parliamentary twitter networks. Social Science Computer Review, nr 40 (3), s. 736–755.

Faust K. (2006). Comparing social networks: size, density, and local structure. Advances in Methodology and Statistics, nr 3 (2), s. 185–216.

Freeman L.C. (1979). Centrality in Social Networks Conceptual Clarification. Social Networks, nr 1, s. 215–239.

Garrett R.K., Bimber B., De Zúñiga H.G., Heinderyckx F., Kelly J., Smith M. (2012). Transnational Connections: New ICTs and the Study of Political Communication. International Journal of Communication, nr 6, s. 214–231.

Gaol F.L., Maulana A., Matsuo T. (2020). News consumption patterns on Twitter: fragmentation study on the online news media network. Heliyon, nr 6 (10) [https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2405844020320120; 12.03.2022].

Golbeck J., Grimes J.M., Rogers A. (2010). Twitter Use by the U.S. Congress. Journal of The American Society for Information Science and Technology, nr 61 (8), s. 1612–1621.

Guo L.A., Rohde J., Wu H.D. (2020). Who is responsible for Twitter’s echo chamber problem? Evidence from 2016 US election networks. Information, Communication & Society, nr 23 (2), s. 234–251.

Hansen D., Dunne C., Shneiderman B. (2010). Analyzing Social Media Networks with NodeXL [https://ijoc.org/index.php/ijoc/article/view/1112; 2.02.2023].

Hanusch F., Nölleke D. (2019). Journalistic homophily on social media: Exploring journalists’ interactions with each other on Twitter. Digital Journalism, nr 7 (1), s. 22–44.

Hekim H. (2021). Ideological homophily or political interest: Factors affecting Twitter friendship network between politicians. Journal of Information Technology & Politics, nr 18 (4), s. 371–386.

Heravi B.R., Harrower N., Boran M. (2014). Social Journalism Survey: First National Study on Irish Journalists’ Use of Social Media. HuJo: Insight Centre for Data Analytics, National University of Ireland, Galway.

Hermans E.A.H.M., Vergeer M.R.M., Pleijter A.R.J. (2011). Nederlandse journalisten in 2010: Onderzoek naar de kenmerken van de beroepsgroep, professionele opvattingen en het gebruik van digitale media in het journalistieke werk. Nijmegen.

Hupa A. (2007). Badania orientacji politycznych w Internecie. Studia Socjologiczne, nr 186 (3), s. 115–143.

Jarynowski A., Płatek D. (2022). Sentiment analysis, topic modelling and social network analysis: COVID-19, protest movements and the Polish Tweetosphere. W: K. Kopecka‑Piech, B. Łódzki (eds). The COVID-19 Pandemic as a Challenge for Media and Communication Studies (s. 210–224). London.

Johansson E., Nożewski J. (2018). Polish and Swedish journalist-politician Twitter networks: Who are the gatekeepers? Central European Journal of Communication, nr 2 (21), s. 129–150.

Kawa A. (2014). Analiza sieciowa jako metoda badawcza w naukach o zarządzaniu. Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, t. 365, s. 40–49.

Łódzki B. (2018). Essential Internet Tools for Media Studies Research. W: A. Węglińska, A. Dytman‑Stasieńko (eds). Big Data. Digital Marketing and Trendwatching (s. 28–47). Wrocław.

Majó‑Vázquez S., Nielsen R.K., González ‑Bailón S. (2019). The backbone structure of audience networks: A new approach to comparing online news consumption across countries. Political Communication, nr 36 (2), s. 227–240.

Marcinkowska A., Mider D. (2012). Polityczna topografia Internetu. Zastosowanie analizy sieciowej do badań polskich partii politycznych w kampanii parlamentarnej w 2011 roku. Studia Politologiczne, nr 26, s. 246–318.

Marin A., Wellman B. (2008). Social Network Analysis: An Introduction [https://pdfs.semanticscholar.org/aa4d/5f9ae3fbe6ae16a1de02f7b6daddf615a238.pdf; 20.11.2022].

Marozzo F., Bessi A. (2017). Analyzing polarization of social media users and news sites during political campaigns. Social Network Analysis and Mining, nr 8 (1), s. 1–13.

Matuszewski P., Szabó G. (2019). Are echo chambers based on partisanship? Twitter and political polarity in Poland and Hungary. Social Media + Society, nr 5 (2), s. 1–14.

McPherson M., Smith‑Lovin L., Cook J.M. (2001). Birds of a feather: Homophily in social networks. Annual Review of Sociology, nr 27 (1), s. 415–444.

Mizruchi M.S. (1994). Social Network Analysis: Recent Achievements and Current Controversies. Acta Sociologica, nr 37 (4), s. 329–343.

Newman M.E., Barabási A.L.E., Watts D. J. (2006). The Structure and Dynamics of Networks. Princeton.

Niemczyk J., Stańczyk‑Hugiet E., Jasiński B. (2012). Sieci międzyorganizacyjne. Współczesne wyzwania dla teorii i praktyki zarządzania. Warszawa.

Nowina Konopka M. (2017). Infomorfoza. Zarządzanie informacją w nowych mediach. Kraków.

Nożewski J. (2018). Użytkownicy mediów społecznościowych i ich aktywność informacyjna. Niepublikowana rozprawa doktorska, Uniwersytet Wrocławski, Wrocław.

Nożewski J. (2021). Wpływ mediów informacyjnych na zakres partycypacji politycznej użytkowników serwisu Twitter w Polsce. Struktura i działanie. Studia Medioznawcze, nr 22 (1), s. 826–839.

Nożewski J., Baranowski P. (2021). “Birds of a Feather Flock Together”: Bipolarity, Homophily and Intra‑Party Communication Degree of Polish MPs on Twitter. Athenaeum. Polskie Studia Politologiczne, nr 72, s. 7–28.

Pan X., Xu G., Wang B., Zhang T. (2019). A novel community detection algorithm based on local similarity of clustering coefficient in social networks. IEEE Access, nr 7, s. 121586–121598.

Praet S., Martens D., Van Aelst P. (2021). Patterns of democracy? Social network analysis of parliamentary Twitter networks in 12 countries. Online Social Networks and Media, nr 24, s. 100–154.

Revers M. (2014). The Twitterization of News Making: Transparency and Journalistic Professionalism. Journal of Communication, nr 64 (5), s. 806–826.

Sas‑Tomczyk M. (2015). Zastosowanie metody Social Network Analysis w badaniach społecznych. W: J. Grotowska‑Leder, E. Rokicka (red.). Przemiany społeczne we współczesnej Polsce i ich konsekwencje. Perspektywa socjologiczna (s. 221–234). Łódź.

Scott J. (2012). What Is Social Network Analysis? London.

Scott J., Carrington P.J. (2011). The SAGE Handbook of Social Network Analysis. London.

Sozański T. (2002). Sieć społeczna. W: Encyklopedia socjologii, t. 4. Warszawa.

Stieglitz S., Dang‑Xuan L. (2013). Social media and political communication: a social media analytics framework. Social Network Analysis and Mining, nr 3, s. 1277–1291.

Szpunar M. (2018). Nowe media – nowe metody badawcze? Metodologia pracy cyfrowego humanisty. W: A. Szymańska, M. Lisowska‑Magdziarz, A. Hess (red.). Metody badań medioznawczych i ich zastosowanie (s. 325–339). Kraków.

Tam T. (1989). Demarcating the boundaries between self and the social: The anatomy of centrality in social networks. Social Networks, nr 11 (4), s. 387–401.

Theiss M. (2013). Perspektywa sieci społecznych w badaniach lokalnej polityki społecznej. Problemy Polityki Społecznej. Studia i Dyskusje, nr 22 (3), s. 99–114.

Turner J.H., Maryanski A. (2006). Kontynuowanie tradycji II. Nowe teorie ewolucyjne. W: J.H. Turner. Struktura teorii socjologicznej (s. 138–174). Warszawa.

Vergeer M. (2015). Peers and sources as social capital in the production of news: Online social networks as communities of journalists. Social Science Computer Review, nr 33 (3), s. 277–297.

Verweij P. (2012). Twitter links between politicians and journalists. Journalism Practice, nr 6 (5–6), s. 680–691.

Wasserman S., Faust K. (2018). Social Networks Analysis: Methods and Applications. Structural Analysis in the Social Sciences. Cambridge.

Wawrzynek Ł. (2017). Analiza sieci społecznych w identyfikacji i wzmacnianiu potencjału innowacyjnego zespołów pracowniczych. Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, nr 496, s. 183–204.

Weber M.S. (2018). Network Analysis. W: P.M. Napoli (ed.). Mediated Communication (s. 171–189). Berlin–Boston.

Wetherell C., Plakans A., Wellman B. (1994). Social networks, kinship, and community in Eastern Europe. The Journal of Interdisciplinary History, nr 24 (4), s. 639–663.

Wichłacz M. (2012). Sieć a rozumienie przestrzeni polityki. W: A. Czajowski, L. Sobkowiak (ed.). Polityka i polityczność. Problemy teoretyczne i metodologiczne (s. 101–124). Wrocław.

Yoon H.Y., Park H.W. (2014). Strategies affecting Twitter-based networking pattern of South Korean politicians: Social network analysis and exponential random graph model. Quality & Quantity, nr 48, s. 409–423.

Zając J., Rakocy K. (2007). Blogi i blogosfera z perspektywy sieci społecznych. Studia Medioznawcze, nr 3 (30), s. 78–98.

Zheng P., Shahin S. (2020). Live tweeting live debates: How Twitter reflects and refracts the US political climate in a campaign season. Information. Communication & Society, nr 23 (3), s. 337–357.

Zygmunt A., Koźlak J., Krupczak Ł., Małocha B. (2009). Analiza blogów internetowych przy użyciu metod sieci społecznych. Automatyka. Akademia GórniczoHutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie, nr 13, s. 673–681.

Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line.
Pierwotną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna publikowana w internecie.