Postawa twórcza: zaangażowanie społeczne. Architektura wobec wyzwań nowego stulecia

Renata Mikielewicz

Abstrakt

Creative Attitude: Public Engagement. Architecture Rising Up to the Challenges of the New Century

The sustainable development rule changed the architects’ attitude toward the users of the buildings and an increase in their civic engagement. Exhibitions in New York’s MOMA or Frankfurt’s Architecture Museum and Pritzker Jury’s verdicts underlined the significance of community-engaged architecture and the involvement of an architect in the problems of contemporary society. At the same time, an analysis of theoretical works and everyday architectural practice shows some repetition of the creative design attitude even than the motivation behind it could vary. An analysis of such interwoven relations is an attempt to show the continuity and change in urban and architectural solutions. Such commentary linked to long-standing observations regarding the sustainable development implementation enables us to formulate long-term conclusions for the creation of the human spatial environment in the changing reality of the new century.

Keywords: Community engaged architecture in the 21. century, sustainable development, design attitude, civic engagement, human environment

Streszczenie

Zasada zrównoważonego rozwoju wraz z intensyfikacją działań dotyczących uwzględniania w procesie projektowania środowiska przyrodniczego spowodowała zmianę sposobu traktowania użytkowników obiektów przez architektów oraz wzrost społecznego zaangażowania tych ostatnich. Wystawy zrealizowanych obiektów oraz decyzje jury Nagrody Pritzker’a podkreśliły znaczenie architektury zaangażowanej społecznie. Analiza postaw twórczych na podstawie tekstów teoretycznych i realizacji stanowi próbę pokazania zarówno historycznej ciągłości, jak i zmian rozwiązań przestrzeni zurbanizowanej i obiektów architektonicznych. Rozważania oparte o wieloletnie obserwacje oraz osobiste doświadczenie dotyczące zagadnień powiązanych z zasadą rozwoju zrównoważonego pozwala na sformułowanie długofalowych wniosków dotyczących sposobów kształtowania środowiska przestrzennego człowieka w zmieniającej się rzeczywistości początku nowego stulecia.

Słowa kluczowe: architektura zaangażowana społecznie w XXI w., rozwój zrównoważony, postawa twórcza, środowisko człowieka
References

[1] Aravena, A., Iacobelli A., Elemental: Incremental Housing and Participatory Design Manual, Hatje Cantz, Ostfildern 2016

[2] Brand S., How Buildings Learn. What Happens After They’re Built, Penguin, London 1995

[3] De Carlo G., Architecture’s Public. The Revolt and the Frustration of the School of Architecture, (1970), s. 88-96 w: Arch+ Journal for Architecture and Urbanism. 221/212. Think Global, Build Social!, Year 46, Vol.46, 2013

[4] Doshi B., Ceremony Acceptance Speech, 2018, https://www.pritzkerprize.com/sites/default/files/inline-files/2018_Balkrish­naDoshi_CeremonySpeech.pdf (dostęp: 19.02.2020)

[5] Ehrlich T. ed., Civic Responsibility and Higher Education, Oryx Press, 2000. Introduction, p. xxvi. Źródło: https://archive.nytimes.com/www.nytimes.com/ref/college/collegespecial2/coll_aascu_defi.html. (dostęp:18.02.2020)

[6] Frankfurt Pavilion, artykuł czasopisma Baunetz.de, 2015, https://www.baunetz.de/meldungen/Meldungen-ASRM_eroeffnet_Pavil­lon_in_Frankfurt_4634611.html (dostęp: 18.02.2020)

[7] Habraken N.J., The Structure of the Ordinary. Form and Control in the Built Environment, The MIT Press, Cambridge, Massachusetts, London, England 2000

[8] Hendler-Voss A., Hendler-Voss S., Designing with an Asset-Based Approach, s. 124 – 139 w: Expanding Architecture. Design as Activism, B. Bell, K. Wakeford (red.), Metropolis Books, New York 2008

[9] Hoidn B., ed., DEMO:POLIS: The Right to Public Space, Park Books, Zurich, 2016.

[10] Kern A. On Virtual and Real Public Space, s. 16 – 18, w: DEMO:POLIS: The Right to Public Space, ed. B. Hoidn, Park Books, Zurich, 2016

[11] McDonough W., Braungart M., Cradle to Cradle. Remaking the Way We Make Things, Vintage Books, London 2009

[12] MOMA, Small Scale, Big Change: New Architectures of Social Engagement, 2010, exhibition information, Museum of Modern Art, New York, http://www.moma.org/interactives/exibitions/2010/smallscalebigchange/ (dostęp: 15.06.2014)

[13] Pritzker Architecture Prize, 2016, Jury Citation for Alejandro Aravena, www.pritzkerprize.com/2016/jury-citation (dostęp: 24.04.2017)

[14] Pritzker Architecture Prize, 2018, Jury Citation for Balkrishna Doshi, https://www.pritzkerprize.com/laureates/balkrishna-doshi. (dostęp: 19.02.2020)

[15] Schumacher P., The Autopoiesis of Architecture. A New Agenda for Architecture, Vol. II, John Wiley & Sons Ltd, Chichester 2012

[16] Smil V., Energy and Civilization. A History, The MIT Press, Cambridge, Massachusetts 2017

[17] Wilson B.B., The Architectural Bat-Signal: Exploring the Relationship between Justice and Design, s. 28-33 w: Expanding Architecture. Design as Activism, B. Bell, K. Wakeford (red.), Metropolis Books, New York 2008