Współczesna architektura znaczeniowa – poszukiwanie twórczej inspiracji w dorobku architektonicznym Romualda Gutta

Anna Maria Wierzbicka,

Maciej Koczocik

Abstrakt

Contemporary architecture of meaning – a search for creative inspiration in the architectural work of Romuald Gutt

The contemporary architecture of meaning can refer to many cultural patterns. The subject of this article is to show the close relationship between the work of Romuald Gutt and its influence on the design of the Warsaw Pavilion – the Warsaw Insurgents Memorial Chamber. The scientific study was aimed at showing the relationship between the design path and the case study, i.e. study by design. This case study is based upon the analysis of the achievements, the architectural language, the style, the methodology and the design philosophy of the architect Romuald Gutt. The research methodology analyses several aspects of the architect’s work and its influence on the concept of the Pavilion. In this case study, we are considering a universal design method by analysing existing objects designed by the same artist. The architectural legacy, the methodology, the language and the narrative used in Gutt’s creative work allow us to see a whole new quality in the design process of the building we are studying – the Warsaw Insurgents’ Memorial Chamber at the Warsaw Insurgents’ Cemetery in Wola.

Keywords: Romuald Gutt, modernism, commemorative architecture, memorial chamber, sign, symbol, architectural creation

Streszczenie

Współczesna architektura znaczeniowa odwołuje się do różnorodnych wzorców kulturowych. Tematem artykułu jest ukazanie ścisłego powiązania twórczości Romualda Gutta i jej wpływu na ideę projektową Pawilonu w Warszawie – Izby Pamięci Powstańców Warszawy. Badanie naukowe miało na celu ukazanie powiązania ścieżki projektowej w odniesieniu do studium przypadku tzn.(Study by design). W tym przypadku analiza dorobku, języka architektonicznego, stylu, metodologii i filozofii projektowej architekta Romualda Gutta staje się bazą – podstawą do twórczej inspiracji dla projektowania współczesnej architektury XXI wieku. Metodologia badań dotyczy kilku aspektów analizy twórczości architekta i jej wpływ na ideę projektową Pawilonu. W tej konkretnej analizie przypadku tzn.: studium przypadku, ukazana została uniwersalna metoda projektowania poprzez analizę istniejących obiektów jednego twórcy. Architektoniczne dziedzictwo, translacja metodyki, języka i narracji twórczości Gutta pozwala w rezultacie na nową jakość w pełnym procesie projektowym realizowanego obiektu – Izby Pamięci Powstańców Warszawy przy Cmentarzu Powstańców Warszawy na Woli.

Słowa kluczowe: Romuald Gutt, modernizm, architektura kommemoratywna, izba pamięci, znak, symbol, twórczość architektoniczna
References

[1] Cmentarz Poległych w Powstaniu 1944 r. w Warszawie, 1949. Architektura, nr 3, s. 73–75.

[2] Czerner, O., Buszko, H., Zieliński, T., Jonkajtys-Luba, G., red., 1968. Romuald Gutt, Warszawa: Arkady.

[3] Janaszek-Seydlitz, M., 2014. Historia zapomnianego cmentarza. Warszawa: Zakład Graficzny UW.

[4] Mórawski, K., 1989. Przewodnik historyczny po cmentarzach warszawskich, Warszawa: Wydawnictwo PTTK „KRAJ”.

[5] Nowicki, J., 2004. Środowisko mieszkaniowe – Podstawy teoretyczne i aksjologiczne projektowania, cz. I. Warszawa: Oficyna wydawnicza WSEiZ.

[6] Pallasmaa, J., 2012. Oczy skóry. Architektura i zmysły. Kraków: Instytut Architektury.

[7] Pallasmaa, J., 2015. Myśląca dłoń. Egzystencja i ucieleśniona mądrość w architekturze. Kraków: Instytut Architektury.

[8] Pindor, B., 2018. Warszawa Gutta. Warszawa: Narodowy Instytut Architektury i Urbanistyki.

[9] Schulz, N., 2000. Bycie, przestrzeń i architektura. Warszawa: Wydawnictwo Murator.

[10] Woźnicki, S., Gutt, R., Szniolis, A., red., 1932. Pływalnia solankowo-termalna w Ciechocinku. Architektura i Budownictwo, nr 12, s.365-380.

[11] Woźnicki, S., Gutt, R., Wóycicki, Z., Krupa, J., Beil, J., Minkiewicz, W., red., 1930. Warszawska Szkoła Pielęgniarstwa. Architektura i Budownictwo, nr 8, s.281–290.

[12] Wóycicki, Z., Krupa, J., Beil, J., Raniecki, A., red., 1925. Szkoła Zawodowa Żeńska w Warszawie. Architektura i Budownictwo, nr 3, s. 16–19.

ŹRÓDŁA INTERNETOWE:

[1] Artykuł o wynikach konkursu na koncepcję Izby Pamięci Powstańców Warszawy, na stronie internetowej poświeconej architekturze – Architektura Murator.

Architektura Muratorplus.pl, 2015. Izba Pamięci na Cmentarzu Powstańców Warszawy [online]. Dostępny w : https://architektura.muratorplus.pl/wydarzenia/izba-pamieci-na-cmentarzu-powstancow-warszawy_4729.html [Dostęp: 10.02.2020]

[2] Artykuł o twórczości Romualda Gutta na stronie internetowej portalu po­świeconego kulturze – Culture.

Cymer, A., Romuald Gutt [online] Dostępny w: https://culture.pl/pl/tworca/romuald-gutt [Dostęp: 10.02.2020]

[3] Artykuł udostępniony na portalu – Czytelni czasopism polskiej akademii nauk.

Dybczyńska-Błuszko, A., 2016. Dynamika – sposób postrzegania geometrii. Kwartalnik Architektury i Urbanistyki. Komitet Architektury i Urbanistyki PAN [online], nr 2, s.46-47. Dostępny w: http://journals.pan.pl/dlibra/publication/115400/edition/100283/content [Dostęp: 10.02.2020].

[4] Artykuł z cyklu „Definiowanie przestrzeni architektonicznej : detal architektoniczny dziś”, udostępniony na portalu Repozytorium Politechniki Krakowskiej.

Identyfikator YADDA – bwmeta1.element.baztech-e72c1b56-aecf-42f5-9d8b­-0224a1be23de Kucza-Kuczyński, K., 2012. Święta cegła. Czasopismo Tech­niczne. Architektura. [online], s. 194m, Dostępny w: https://repozytorium..pk.edu.pl/resources/31746 [Dostęp: 29.03.2020]

[5] Artykuł o wynikach konkursu na koncepcję Izby Pamięci Powstańców Warszawy na portal internetowy Miasta Stołecznego Warszawy.

Miasto Stołeczne Warszawa, 2015. Konkurs na koncepcję Izby Pamięci rozstrzygnięty [online]. Dostępny w: http://www.um.warszawa.pl/fr/aktualnosci/konkurs-na-koncepcj-izby-pami-ci-rozstrzygni-ty [Dostęp: 10.02.2020]

[6] Artykuł udostępniony na portalu – Baza danych o zawartości polskich czasopism technicznych.

Identyfikator YADDA – bwmeta1.element.baztech-a68c0e37-c785-4682-9457-b0037a775eaa

Szumiński, K., 2018. Szkoła modernizmu – problem wartościowania architek­tury budynków szkolnych Warszawy okresu 20-lecia międzywojennego na przykładzie dawnej Szkoły Zawodowej Żeńskiej. Architectus [online], nr 4, s.92-93. Dostępny w: http://yadda.icm.edu.pl/baztech/element/bwmeta1.element.baztech-a68c0e37-c785-4682-9457-b0037a775eaa [Dostęp: 29.03.2020]