Płeć w muzyce tradycyjnej – przegląd nowych wyzwań badawczych etnomuzykologii polskiej XXI wieku

Angelika Tracz

Abstrakt

Gender in Traditional Music: An Overview of the New Challenges Related to Polish Ethnomusicology in the 21st Century

The subject of the article is to present the feminist trend in Western ethnomusicology and then to compare it with the state of research in Poland. The query included the latest Western musicological and ethnomusicological literature, as well as the known sources about gender in Polish traditional music. The author, based on the experience gained during the field research carried out in recent years, indicates possible changes in conducting and analysing the field in order to obtain more accurate knowledge about gender performativity in Polish folklore.

Słowa kluczowe: feminism, cricital theories, gender, ethnomusicology
References

Opracowania

Ainsworth C., Sex redefined, „Nature” 2015, nr 518.

de Beauvoir S., Druga płeć, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1972.

Blacking J., How musical is man?, Faber & Faber, Seattle 1973.

Blacking J., The Anthropology of the Body, Academic Press, London 1977.

Braidotti R., Podmioty nomadyczne. Ucieleśnienie i różnica seksualna w feminizmie współczesnym, tłum. A. Derra, Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne, Warszawa 2009.

Butler J., Uwikłani w płeć. Feminizm i polityka tożsamości, Wydawnictwo Krytyki Politycznej, Warszawa 2008.

Ceribašić N., Theory and Method of the Gender-Based Studies in Music, „International Review of the Aesthetics and Sociology of Music” 1996, t. 27, nr 2.

Cusick S., On a Lesbian Relationship with Music: A Serious Effort Not to Think Straight, w: Queering the Pitch: The New Gay and Lesbian Musicology, red. P. Brett, E. Wood, G.C. Thomas, Routledge, New York 1994.

Czekanowska A., Towards a Concept of Slavonic Women’s Repertoire, w: Music, Gender, and Culture, red. M. Herndon, S. Ziegler, Wilhelmshaven, New York 1990.

Dahlig P., Ludowa praktyka muzyczna w komentarzach i opiniach wykonawców w Polsce, IS PAN, Pracownia Historii i Teorii Muzyki, Warszawa 1993.

Dziadek M., Utwory fortepianowe polskich kompozytorek do 1939 roku. Kontekst kulturowy, strategie wyboru gatunków i środków, w: J. Krassowski (red.), Muzyka fortepianowa XIII, Gdańsk 2004.

Golde P., Women in the Field: Anthropological Experiences, University of California Press, Los Angeles 1986.

Gwizdalanka D., Muzyka i płeć, PWM, Warszawa 2001.

Herdnon M., McLeod N., The Bormliza: Maltese Folksong Style and Women, „The Journal of American Folklore” 1975, nr 347.

Kizińska K., Gender a kultury muzyczne – kulturoznawcze spojrzenie na badania etnomuzykologiczne i historyczne, „Przegląd kulturoznawczy” 2012, nr 4.

Koskoff E., A Feminist Ethnomusicology: Writings on Music and Gender, University of Illinois Press, Chicago 2014.

Lee B.W., Evolution of the Role and Status of Korean Professional Female Entertainers (Kisaeng), „World of Music” 1979, nr 21.

Małanicz-Przybylska M., Między dźwiękami skalnego Podhala. Współczesna góralszczyzna, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2018.

Markuszewska A., Kompozytorki i patronki muzyki w XVII i XVIII wieku. Wybrane portrety, Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie, Warszawa 2017.

Matuszewska H., Trebunia Tutka K., Bieńkowski A., Mazur-Hanaj R., Janas T., Kobiety-muzykantki, „Pismo folkowe” 2013, nr 108.

McClary S., Feminine Endings. Music, Gender, and Sexuality, University of Minnesota Press, Minneapolis 1991.

Mixon G., „Good Negro – Bad Negro”: The Dynamics of Race and Class in Atlanta During the Era of the 1906 Riot, „The Georgia Historical Quarterly” 1981, nr 3.

Moisala P., Järviluoma H., Vilkko A., Gender and Qualitative Methods, SAGE Publications Ltd, London 2003.

Moisala P., Gender Performance in a Finnish Dance Music Restaurant: Reflections on a Multicultural Fieldwork Experiment, „Narodna Umjetnost” t. 38, nr 1.

Moisala P., Diamond B., Music and Gender, University of Illinois Press, Chicago 2000.

Muszkalska B., Studia "gender" w (etno)muzykologii, w: O kulturze i jej poznawaniu: prace ofiarowane Profesorowi Stanisławowi Pietraszce, red. S. Bednarek, K. Łukasiewicz, Wydawnictwo i Drukarnia DTSK „Silesia”, Wrocław 2009.

Muszkalska B., Tradycyjna wielogłosowość wokalna w kulturach basenu Morza Śródziemnego, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 1999.

Women in Music: An Anthology of Source Readings from the Middle Ages to the Present, red. C. Neuls-Bates, Northeastern University Press, New York 1982.

Nettl B., The Study of Ethnomusicology: Thirty-One Issues and Concepts, University of Illinois Press, Chicago 2005.

Nochlin L., Why Have There Been No Great Woman Artists?, w: Woman in Sexist Society: Studies in Power and Powerlessness, red. V. Gornick, B. Moran, Basic Books, New York 1971.

Nowak T., Muzykantki w kulturze muzycznej wsi polskiej. Zarys problematyki, „Etnomuzykologia polska” 2016, nr 1.

Pawłowicz J.J., Ideologia gender realnym zagrożeniem dla małżeństwa i rodziny, „Teologia i moralność” 2012, nr 1, s. 139–154.

Rosaldo M.Z., Lamphere L., Bamberger J., Woman, Culture, and Society, Stanford University Press, Stanford 1974.

Sobiescy J., M., Polska muzyka ludowa i jej problemy, PWM, Warszawa 1973.

Wallaschek R., Primitive music: an inquiry into the origin and development of music, songs, instruments, dances, and pantomimes of savage races, Longmans, Green and C., London 1893.

Walter-Mazur M., Figurą i fraktem. Kultura muzyczna polskich benedyktynek w XVII i XVIII wieku, Wydawnictwo Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, Poznań 2014.

Wood E., Review Essay: Women in Music, „Signs” 1980, nr 6.

Žižek S., The Ticklish Subject: The Absent Centre of Political Ontology, Verso, London–New York 2000.

Żerańska-Kominek S. (red.), Musicology Today: Women-Composers in Poland. Their stories, ideas, and Music, Warszawa 2020, nr 16.

Czasopismo w darmowym dostępie.

Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line.
Jedyną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna.