Muzyczne reprezentacje przeszłości w dziecięcych filmach animowanych wyprodukowanych w Europie Środkowo- Wschodniej w latach komunizmu

Katarzyna Lidia Babulewicz

Abstrakt
Musical Representations of the Past in Animations for Children Produced in Central and Eastern Europe in Times of Communism
 
The subject of the article is the composition strategies of presenting the bygone time in animated films produced in the integrated cultural space that was, during the communist era, Central and Eastern Europe. Productions made in two countries – in the Soviet Union and in Poland – are considered. The discussion of film examples is conducted in an approximate chronological order, according to the time of production of individual pictures. The presentation of specific productions is not intended to exhaustively analyse these audiovisual works, but to review thematic threads related to the past and in their context compositional ideas and tendencies.
Słowa kluczowe: animation in Central and Eastern Europe, musical representations of the past, music in animated films
References
Filmografia
 
Bycze przygody Gapiszona (1964, reż. J. Kotowski, muz. P. Hertel).
 
Винни Пух (1969, reż. F. Chitruk, muz. M. Wajnberg).
 
Детство Ратибора (1973, reż. R. Dawydow, muz. W. Kriwcow).
 
Dwaj rycerze (1964, reż. W. Nehrebecki, muz. W. Kazanecki).
 
Двенадцатьмесяцев (1956, reż. M. Botow, muz. M. Wajnberg).
 
Каникулы в Простоквашино (1980, reż. W. Popow, muz. E. Krylatow).
 
Коля, Оля и Архимед (1972, reż. J. Prytkow, muz. J. Pticzkin).
 
Кот в сапогах (1938, reż. W. i Z. Brumberg, muz. N. Bogosłowski).
 
Лабиринт. Подвиги Тесея (1986, reż. A. Snieżko-Błocka, muz. W. Gewiksman).
 
Лебеди Непрядвы (1980, reż. R. Dawydow, muz. W. Kriwcow).
 
Мартынко (1987, reż. E. Nazarow, muz. ?).
 
Месть кота Леопольда (1975, reż. A. Reznikow, muz. B. Sawieliew).
 
Ну, погоди!, odc. 10 (1976, reż. W. Kotionoczkin).
 
Ну, погоди!, odc. 12 (1978, reż. W. Kotionoczkin).
 
Ну, погоди!, odc. 16 (1986, reż. W. Kotionoczkin).
 
Porwanie Baltazara Gąbki (1969-1970, reż. W. Nehrebecki, A. Ledwig, E. Wątor i in., muz. T. Kocyba).
 
Przygoda z Franciszką (1983, reż. J. Kudrzycka, muz. P. Hertel).
 
Reksio przewodnik (1977, reż. L. Marszałek, muz. Z. Kowalowski).
 
Reksio remontuje (1980, reż. L. Marszałek, muz. Z. Kowalowski).
 
Сказка о рыбаке и рыбке (1950, reż. M. Ciechanowski, muz. J. Lewitin).
 
Солдатская сказка (1983, reż. A. Graczewa, muz. ?).
 
Старая пластинка (1982, reż. W. Kotionoczkin).
 
Три мушкетера (1938, reż. I. Wano, muz. N. Bogosłowski).
 
Царь Дурандай (1934, reż. I. Iwanow-Wano, W. i Z. Brumberg, muz. ?).
 
Чебурашкаидет в школу (1983, reż. R. Kaczanow, muz. W. Szainski).
 
Za króla Krakusa (1947, reż. Z. Wasilewski, muz. S. Wisłocki).
 
Як Козаки у футбол грали (1970, reż. W. Dachno, muz. B. Bujewski).
 
Opracowania
 
Babulewicz K., Muzyczne wizerunki miasta w dziecięcych filmach animowanych wyprodukowanych w wybranych krajach Europy Środkowo-Wschodniej w latach 1948–1983, „Polski Rocznik Muzykologiczny” XVI, 2018, s. 149–172.
 
Babulewicz K., Nu, pogodi!, or the Musical Chronicle of the Late USSR, w: Europa Środkowo-Wschodnia. Konteksty kultury medialnej. Perspektywa Rosji i Ukrainy, red. M. Brzezińska-Pająk, K. Dwornik, J. Getka i in., Realizacja wydawnicza AKANT, Warszawa 2018, s. 167–178.
 
Flig M., Mitotwórcza funkcja kina i literatury w kulturze stalinowskiej lat 30. XX wieku, Księgarnia Akademicka, Kraków 2014.
 
Kadykało A., Dzieciństwo jako rosyjski temat kulturowy w XX wieku, Księgarnia Akademicka, Kraków 2014.
 
Kapkov S., Энциклопедия отечественной мультипликации, Algoritm, Moskwa 2007.
 
Kossakowski A., Polski film animowany 1945–1974, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1977.
 
Lissa Z., Estetyka muzyki filmowej, PWM, Kraków 1964.
 
Od ołówka do piksela. Historia filmu animowanego, red. J. Beck, tłum. E. Romkowska, A. Kołodyński, Arkady, Warszawa 2006.
 
Pikkov Ü., On the Topics and Style of Soviet Animated Films, „Baltic Screen Media Review” 2016, t. 4, s. 17–37.
 
Polski film animowany, red. M. Giżycki, B. Zmudziński, Polskie Wydawnictwo Audiowizualne, Warszawa 2008.
 
Romanova O., „Ну, погоди!”, или беготня на фоне „застоя”, artykuł opublikowany 22.09.2006r. na portalu Polit.ru: http://www.polit.ru/article/2006/09/22/nupogodi [dostęp 09.08.2019].
 
Russian children’s literature and culture, red. M. Balina, L. Rudova, Routledge, New York – London 2010.
 
Studio filmów rysunkowych w Bielsku-Białej. Katalog filmów, red. M. Woźny, Bielsko-Biała 2005.
 
Venzher N., Союзмультфильм, Moskwa 1981.

Czasopismo w darmowym dostępie.

Czasopismo ukazuje się w sposób ciągły on-line.
Jedyną wersją czasopisma jest wersja elektroniczna.